اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر حمیدرضا پنجشنبه ۱۰ فروردین ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 297 مشاهده پرسش
    با سلام و عرض ادب بنده سال هاست ک به دلیلی که چند سال پیش بود استرس بهم وارد شد و برام شرطی شد که هرموقع در شرایطی قرار بگیرم ک نتونم برم دستشویی یا تحت فشار روانی باشم تکرر ادرار یا به نحوی باعث فشاری ک منو مجاب به دستشویی رفتن میکنه سالهاست با این داستان دستو پنجه نرم میکنم و الان ک 28 سالمه واقعا برام تعجبه ک چرا نتونستم این معضل رو حل کنم خواهش دارم راهی رو بهم نشون بدین چون هرموقع تحت فشار و استرس قرار میگیرم به این شکل میشم و واقعا تحمل اینکه تو یه شرایطی باشی و نتونی دستشویی بری واقعا سخته
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۰ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      توصيه مي كنم با مراجعه به روانشناس ببشر در زمينه كنترل استرس اقدام كنيد با اينحال مي توانيد در زمان هايي كه احتمال استرس هست از داروهايي كه احساس ادرار را كمتر مي كنند مصرف كنيد مثل قرص تولترودين يك يا دو ميلي.
  • تصویر کاربر سعید سه شنبه ۸ فروردین ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 328 مشاهده پرسش
    سلام خیلی ممنون از راهنماییهاتون سوالی که من دارم اینه که فردی که فرضا اچ ای ویش مثبت باشه امکان داره بعد چن سال که اچ ای وی در حال تبدیل شدن به ایدزه و علایمش دارن خودشو نشون بدن ازمایش اچ ای ویش منفی باشه به عبارت ساده کسی که مبتلا باشه تا اخر ازمایشش مثبت نشون میده یا امکان منفی شدن داره در حالیکه ایدز داره
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۸ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      خير امكان نداره
  • تصویر کاربر م شنبه ۵ فروردین ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 288 مشاهده پرسش
    با عرض سلام وخسته نباشید
    دکتر شرمنده تقریبا ۱۰ روز پیش عمل هرنی راست داشتم ک بعد از عمل دکتر گفتند همراه با فطق درسمت راست واریکوسل داشتی ک عمل کردم .دوروز بعد دچارانزال شدم ک تورم ودرد شدیدی در ناحیه بیضه هام اتفاق افتاد ک با مراجعه ب کلینیک فقط ی امپول دگزا و پیروکسیکام دادن .ولی الانم درد و التهابی دارم خواستم بدونم علتش چیه و الان چیکارکنم.؟با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۵ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      بهترين كار معاينه توسط پزشك معالج هست. در صورت عدم دسترسي به ايشان بهتر است سونوگرافي از بيضه ها انجام داده و فعلا توسط متخصص ديگري معاينه شويد تا زماني كه بتوانيد به پزشك تان دسترسي داشته باشيد.
  • تصویر کاربر شاهین جمعه ۴ فروردین ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 299 مشاهده پرسش
    با سلام و احترام من در حدود 3 سال پیش رابطه جنسی محافظت نشده داشتم که بعد از آن یک سری علائم پوستی ( به وجود آمدن دو تورم کوچک سر سفید مانند افت در زیر زبان که در عکس فرستادم همراه با آن یک تورم بدون درد و مثل غده در روی آلت تناسلی) هفته قبل نیز یک رابطه جنسی محافظت شده داشتم که امروزبعد از 6 روز همان علائم دوباره به وجود آمد. همان جایی که آن دو تورم شکل گرفته بود یکیشان به صورت افت شد و داخلش سفید شد ولی دیگری هنوز داخلش قرمز است و یک تورم هم به صورت خیلی کوچک تر از قبلی در زیر آلت ام به وجود آمده لطفا راهنمایی کنید به شدت استرس دارم از بیماری های مقاربتی ایدز و هپاتیت یا HPV و اینکه من بعد از رابطه اولم که سه سال قبل بود تست HIV داده ام و منفی بود آیا ممکن است این علائم از سرطان دهان زبان و یا بیماری های دیگر باشد. لکه های کنار زبانم شبیه به زبان جغرافیایی است علائم نشانه چه بیماری میتواند باشد.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۴ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      براي ضايعات دهاني بهتر است با متخصص گوش و حلق و بيني مشورت كنيد ولي قطعا نشانه سرطان و ايدز نيستند. ضايعه روي آلت هم اگرچه عكس كيفيت مناسبي ندارد ولي در حدي كه مشهود است بيماري خاصي نيست.
    2. تصویر کاربر شاهین جمعه ۴ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      چیزی که من رو نگران کرده اینه که ضایعات دقیقا بعد از رابطه جنسی پیش میاد و من به شدت دچار استرس میشوم.
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۴ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      به نظر من احتمال عفوني بودن ضايعات خيلي كم هست و بيشتر زمينه هاي حساسيتي هست.
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر امید سه شنبه ۱ فروردین ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 292 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر سال نو شما مبارک باشه من چند سال پیش داروی زولامین مصرف می کردم و این دارو به شدت باعث کاهش میل جنسی میشه و عوارض این دارو توپ بدن من موندگار شده و الان تقریبا اصلا میل جنسی ندارم ازمایش هورمونی دادم معاینه فیزیکی ام ار ای از مغز ، هورمون های هیپوفیز و ... جواب همه ازمایشات نشون میده من کاملا سالم هستم به روانپزشک مراجعه کردم چند نفر، مشاور ، سکستراپ، و با هر کدوم چند جلسه جلو رفتم ولی هیچ جوابی نگرفتم چون اون شرکت داروسازی بیشعور که زولامین ساخته یه بلایی سر من اورده که هیچ دکتری سر در نمیاره ، شما می تونید بندرو کمک کنید؟، باور کنید مشکل من فقط از مصرف زولامین به وجود امده و از نظر فیزیکی و هورمونی و روانی در سلامت کامل هستم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      سلام
      توصيه مي كنم تست ريجي اسكن و در مرحله بعد سونوگرافي داپلر از عروق كاورنوزال آلت تناسلي هم انجام دهيد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲ تیر ۵ تعداد بازدید: 726 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط