اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر فربد چهارشنبه ۲۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 287 مشاهده پرسش
    باسلام
    پسرمن ۱سالش هست و بیضه سمت راستش درون لگن باقی مونده الان سونوگرافی و چند دکتر اطفال و جراح بردم میگن باید عمل شه.اما اون خیلی کوچیکه و شیطون اصلا نمیذاره به دستش سرم وصل کنن و... خیلیییی ناراحتم میشه تا۲سالگیش صبر کنم؟خدایی نکرده مشکل حادی پیش نمیاد؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      تاخير جايز نيست و بهتر است عمل شوند
  • تصویر کاربر محمد چهارشنبه ۲۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 303 مشاهده پرسش
    با سلام
    اقای دکتر من چند وقتیس که قهوه میخورم
    البته در هفته به 5 بار هم نمیرسه و همین 5 بارم یک فنجان کوچک مینوشم
    شنیدم که قهوه اسپرم مرد و کم میکنه و روش تاثیر میزاره
    میخوام بدونم صحت داره یا نه
    و اگه داره ایا خوردن 5 بار قهوه در هفته میتونه تاثیر بزاره یا خیر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      از متخصص طب سنتي سوال كنيد
  • تصویر کاربر رضا چهارشنبه ۲۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 325 مشاهده پرسش
    به نام خدا
    باعرض سلام واحترام
    در ازمايش اسپرم مشخص شده هم درصد زيادي بدشكل است هم تحرك پايين دارن
    ايا امكان درست وسالم شدن اسپرم وجود دارد؟
    با اين شرايط به صورت طبيعي براي فرزندار شدن اقدام كنم احتمال ناقص شدن جنين وجود دارد؟
    به خاطر بدشكلي اسپرم اگر جنيني تشكيل شد احتمال سقط و ناقصي بچه وجوددارد؟
    ياهيچ مشكلي ندارد طبيعي تلاش كنم چندبار؟
    ايا بهتره مستقيما سراغ روش هاي ناباروري برم ؟

    باتشكر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۱ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم و پاسخگويي به سوالات متعددتان حضورا به پزشک مراجعه کنید
  • تصویر کاربر بهرام پنجشنبه ۲۹ مهر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 2500 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    حال شما خوبه؟
    امیدورام هر جا هستید سالم و شاد و سرحال باشید
    ما هم برای سلامتی و پیروزی و موفقیت شما بدرگاه خدا دعا میکنیم

    من در مهرماه سه سال قبل یکدفعه بنا به دلایل نامشخص که بعدا فهمیدم ریشه روحی و روانی داشته (بعلت افسردگی) میل جنسیم یکدفعه کم شد و انقدر ادامه پیدا کرد تا اینکه من در اسفند همون سال (92) پیش یک متخصص ارولوژی رفتم و ایشون یه آزمایش نوشتن که در اون سطح هورمون تستسترون خون من بود 5.72 NG/ML که از نظر ایشون نرمال بود
    از اون موقع کم کم میل جنسی من برگشت و خوب شد مخصوصا در 6 ماه اول سال بخاطر انعکاس بیشتر نور آفتاب (یکی از علل افسردگی کاهش ویتامین D هست) و گرمای هوا و.... میل جنسی من بهتر شد و از شکر خدا استمنا رو هم ترک کردم و تقریبا هر یکماه یا 35 روز احتلام شبانه هم میشدم
    ولی هیچ وقت میل جنسی من به شدت و قدرت قبل از (مهرماه 92) نرسیدو برنگشت، قبل از این تاریخ میل جنسی من خیلی بالا بود و من آروم و قرار نداشتم و مجبور بودم استمنا بکنم تا رفع بشه
    من در فروردین امسال یک آزمایش دادم که سطح هورمون تستسترون خونم بود ng/ml 5.6 که بازم جای امیدواری بود که بعد از 2 سال فقط 00.12 ng/ml افت داشته
    من تقریبا یکی دو هفته قبل باز یکدفعه مثل مشابه سه سال قبل، باز میل جنسیم یکدفعه کم شد و افت شدید پیدا کرد و رفتم پیش پزشک خانواده و یه آزمایش تقریبا کلی دادم
    متاسفانه ایندفعه میزان سطح هورمون تستسترون خونم بود 4.3 ng/ml که نسبت به 6 ماه قبل 1.3 ng/ml کاهش داشته!!
    متاسفانه در آزمایش جدید من میزان W.B.C من بود 3900 که نسبت به آزمایش 6 ماه قبل من (4100)، 200 واحد کاهش داشته و از سطح نرمال اون 100 واحد کم بود؛ یعنی سطح گلبول های سفیدم کم بود و سیستم دفاعی من قدری ضعیف شده
    میزان S.G.P.T. (ALT) من در آزمایش 6ماه قبل بود 42 که در آزمایش جدیدم بود 49 و میزان آنزیم های کبدم قدری بالا رفته
    ولی در آزمایش جدیدم نسبت به 6ماه قبل میزان هموگلبین خونم از 15.3 به 16.7 ارتقا پیدا کرده و میزان قند و چربی خونمم کم شده که این جای امیدواریه

    دکتر گرامی چرا میزان سطح هورمون تستسترون خون من ظرف 6 ماه انقدر (1.3 ng/ml) پایین اومده؟
    من تقریبا از یکماه گذشته دچار یکسری مشکلاتی شدم که بمن از نظر روحی و روانی خیلی فشار اومده، بنظر شما چقدر در این کاهش یکدفعه میل جنسی و کم شدن سطح هورمون تستسترون خون تاثیر گذار بوده؟
    آیا میزان سطح هورمون تستسترون خون من در همین (4.3) باقی می مونه و از این به بعد با بالا رفتن سن کم میشه یا می تونم با حل شدن مشکلات روحی و روانی و ورزش و تغذیه و..... سطح اون رو بالا ببرم؟
    من 36 سالمه و مجردم، آیا با ازدواج و زناشویی ممکنه میزان میل جنسی و سطح هورمون تستسترون من بالا بره؟

    با تشکر و سپاس از شما دکتر گرامی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۹ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      نوسانات نتایج آزمایشات خونی در هر زمینه ای امری طبیعی است بعبارتی حتی اگر شما هر روز هم آزمایش دهید عدد ثابتی بدست نخواهید آورد لذا اینگونه مقایسه کردن صحیح نیست. ضمن اینکه تفسیر آزمایش بعهده ی پزشک هست و شما نباید خود را در جایگاه پزشک قرار داده و از آزمایشات نتیجه گیری کرده و خود را نگران کنید. در آخر به نظرم شما مشکل جسمانی ندارید و همه ی مشکلات چنبه روحی روانی دارد.
  • تصویر کاربر محمد یکشنبه ۲۵ مهر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 300 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت شما، ببخشید من پسری 23ساله هستم برای ریزش مو صورت آزمایش دادم که دکتر گفت مشکلی ندارم که سه آزمایش خون بود.که الان دکتر برای من کپسول بیوتین 300جالینوس نوشته با یه کپسول آهن برای کم خونی که گفته دو ماه باید بخورم آیا با این دو کپسول مشکلم حل میشه؟ببخشید من تو بیضه هام یه چیزایی هست وقتی که دست میزنم حالت این که رگش باد کرده و توش پُره آیا اشکال از بیضه هامه که موهای صورتم میریزه به صورتم که دست میزنم چقدر مو میریزه ممنون میشم اگه راهنماییم کنید. با تشکر از شما دکتر عزیز
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۵ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      بدون معاینه نمی توانم نظری بدهم و تشخیصی را مطرح کنم.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۳ تیر ۵ تعداد بازدید: 727 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط