اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر علی سه شنبه ۸ تیر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 285 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید خدمت آقای دکتر معذرت میخوام که سوالم طولانیه اما خواستم کامل باشه
    تو رو خدا منو راهنمایی کنید دارم دیوونه میشم.
    من پسری 21 ساله و مجرد هستم که سه سال پیش دچار یک عفوونت ادراری شدم ک باعث شد اون موقع هر شب تو خواب دچار انزال بشم به پزشک عمومی مراجعه کردم و مشکلمو بهشون گفتم اول یه داروهایی نوشته بودن برام بعدش وقتی فهیمدن من زیر20 سالمه گفت دارو برای زیر 20 سال نیست و عوضش کردن که منم داروی دومی که امپول بود رو استفاده کردم بعد از اون موقع تقریبا دیگه ریشم رشد نکرده موهای زیرنافم کامله اما روی سینه ام موهای خیلی کمی رشد کرده ازمایش اسپرم هم انجام دادم که براتون فرستادم . ازمایش هورمونی هم انجام دادم که طبیعی بودن.
    ضمن اینکه احساس میکنم آلتم نسبت به قبل خیلی شله و هر 1یا 2 ماه یکبار جنوب میشم در حالی که قبلا هفته ای یک یا دوبار اتفاق می افتاد. بیضه هامم کوچیک شده اما سونو گرافی انجام دادم گفتن طبیعیه.
    الان میخواستم نامزدم کنم بنظر شما من میتونم بچه دار بشم؟ یا اصلا در آینده مشکلی جنسی پیدا میکنم؟
    خیلی ممنونم که وقت گذاشتین
    1. تصویر کاربر علی سه شنبه ۸ تیر ۹۵( 9 سال پیش)
      فک کنم عکس پیوست نشده آزمایش آنالیز مایه منی این جوری بوده:
      sperm total count:42.000.000
      total alive mutile sperm 10.000.000
      volume: 2ml
      liquefaction time: 80 min
      viscosity: abnormal
      ph: 8
      germinal cell 1-2
      motility A+B: 25
      MotilityC+D: 75
      nor,al morghology 18%
      Alive spem count :20
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۸ تیر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      این ازمایش کمی ضعیف هست اما منعی برای ازدواج نیست
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر حسین سه شنبه ۸ تیر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 240 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر طاعاتتون قبول بنده به دلیل تورشن بیضه راستم رو از دست دادم و بیضه چپم هم به دلیل ضربه دچار هیدروسل شده بود که عمل شد منی من در حد چند قطره است و تعداد اسپرم 0 هستش دکتر بهم توصیه سونوگرافی سالانه و بازدید و بررسی مرتب بیضه رو به دلیل افزایش ریسک سرطان بیضه داده با توجه به اینکه تو اقواممون چنین سرطانی وجود داشته و متاسفانه داییم به دلیل تشخیص دیر فوت شدند میخواستم بدونم به جز مواردی که دکتر گفتند آزمایش یا تست خاصی نیست که بشه برای تشخیص زودهنگام انجام داد و آیابا توجه به اینکه من عقیم هستم امکان تخلیه بیضه برای پیشگیری وجود داره یا نه لطفا جواب بدید آقای دکتر خیلی نگرانم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۸ تیر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      بهترین راه برای تشخیص زودهنگام سرطان بیض معاینه دوره ای توسط خودتان هست. بیضه تان اگرچه شاید اسپرم تولید نکند ولی هورمون تولید می کند و توصیه به درآوردن آن نمی شود
  • تصویر کاربر ايوب سه شنبه ۸ تیر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 290 مشاهده پرسش
    سلام خدمت دكتر بزرگوار دكتر جان من جواب پاتولوژيم اومده بعداز برداشت بيضيه چپم سرطان بدخيم دارم دكتر قبل عمل ازم سنو گرافي گرفت از نواحي شكم و عكس سينه كه خوشبختانه توده به اونجا نرسيده بود ولي دكتر جراح منو واسه پروتو درماني معرفي كرد به يه دكتر ديگه ايشان پانزده جلسه واسم گذاشته حال ازتون ممنونم ميشم دقيق بهم بگين اين بيماري علاج پزير هست يا نه ممنونم ميشم دقيق راهنمايم كني با تشكر فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۸ تیر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      خوشبختانه سرطان های بیضه خیلی خوب به درمان پاسخ می دهند و اکثر این افراد عمر طبیعی دارند
  • تصویر کاربر علی دوشنبه ۷ تیر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 412 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید
    من هفته گذشته آزمایش هورمون تستسترون ال اچ، اف اس اچ و پرولاکتین رو انجام دادم که همه طبیعی بوده چون من شب قبل از ازمایش جنوب شده بودم میخواستم بدونم تو نتیجه ازمایش تاثیر گذاشته یا نه؟ و اینکه ایا نیاز هست دوباره ازمایش انجام بدم؟
    ممنون از اینکه وقت میذارین
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۷ تیر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      چون من شب قبل از ازمایش جنوب شده بودم میخواستم بدونم تو نتیجه ازمایش تاثیر گذاشته یا نه؟.............................خیر
      و اینکه ایا نیاز هست دوباره ازمایش انجام بدم؟................................خیر
  • تصویر کاربر احمد دوشنبه ۷ تیر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 233 مشاهده پرسش
    با سلام مدت چندین سال حدودا5 سال است که یه توده سفت به اندازه حدود یک نخود چسبیده به بیضه چپ بدون درد احساس میکنم که اندازه اش نیز تغییری نکرده.در سونوگرافی چند سال قبل پزشک عمومی گفتن مشکلی نیست.ایا نیاز به مراجعه به متخصص هست و اصولا این غده سفت چیه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۷ تیر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک مراجعه کنید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۳ تیر ۵ تعداد بازدید: 726 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط