اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر میرفرهادزهتاب پنجشنبه ۱۷ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 270 مشاهده پرسش
    سلام وخسته نباشید
    دکترجان من ب مدت 24ساعت بیضه راستم دردمیکرد بامراجعه ب پزشک وتجویز دارو بنام های دیکلفناک وهیوسین ان بوتیل بروماید 10 ب مدت 24 ساعته ک دردی ندارم اما بالای بیضه ام ی چیزی شبیه نخود کوچک یالوبیای کوچیک هست ک بیضه چپم نداره البته دردمم ازاین بود والان دردی ندارم میخاستم ببینم چیز مهمیه یانه؟
    البته من خودم از چرک خشکن سفالکسینم استفاده کردم به همراه این قرص ها
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۷ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      ظاهرا علائم شما به التهاب یا عفونت شبیه هست با اینحال بدون معاینه نمی توانم نظر قطعی بدهم شاید بهتر باشد سونوگرافی از بیضه ها انجام دهید
  • تصویر کاربر عادل یکشنبه ۲۰ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 301 مشاهده پرسش
    با سلام و احترام
    بنده چهار سال است ازدواج نموده ام اما بچه دار نشده ایم.سه مرتبه آزمایش اسپرم داده ام ولی در مورد آخر نتیجه با دو مورد قبلی متفاوت بود.لطفاٌ برزسی فرمایید آیا نیاز به مراجعه اورولوژیست دارم؟ با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۷ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      ظاهرا این دو آزمایش در دو آزمایشگاه متفاوت و به دو روش متفاوت دستی و با دستگاه انجام شده است لذا پاسخ ها متفاوت خواهد بود با اینحال بهتر است توسط ارولوژیست نیز معاینه شوید
    2. تصویر کاربر عادل پنجشنبه ۱۷ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      با سلام و سپاس از پاسخ شما
      جناب آقای دکتر کدام اعتبار بیشتری دارد؟آیا با دارو مشکل بنده برطرف خواهد شد؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۷ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      جناب آقای دکتر کدام اعتبار بیشتری دارد؟.........................پاسخ به این سوال راحت نیست به تجربه فردی که بصورت دستی انجام می دهد و نیز به دقت دستگاه بستگی دارد
      آیا با دارو مشکل بنده برطرف خواهد شد؟.....................بستگی به نتیجه معاینه ی شما دارد
    4. تصویر کاربر عادل پنجشنبه ۱۷ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سپاس.آیا بنده از لحاظ تعداد اسپرم مشکل دارم؟توصیه غذایی یا دارویی برای بنده دارید آیا؟
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۸ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      تعداد اسپرم طبیعی است. توصیه ام به معاینه توسط ارولوژیست هست.
      ویتامین E و زینک پلاس هم می توانید استفاده کنید
    6. تصویر کاربر عادل جمعه ۱۸ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      با سپاس و آرزوی موفقیت برای شما
    7. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۸ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      موفق باشید
    8. تصویر کاربر عادل جمعه ۱۸ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      آقای دکتر ببخشید که باز سوال میپرسم.من حتما به اورولوژیست مراجعه می کنم.اما ممکنه نیاز به جراحی داشته باشم با این شرایطم.راستش خیلی استرس دارم.
    9. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۰ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      جراحی فقط در مواردی است که واریکوسل داشته باشید در غیر اینصورت نیازی به جراحی نیست
    10. تصویر کاربر عادل یکشنبه ۲۰ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سپاس آقای دکتر.خدا خیرتان بدهد
    11. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۰ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      موفق باشید
    12. نمایش سایر 10 پاسخ
  • تصویر کاربر محسن پنجشنبه ۱۷ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 299 مشاهده پرسش
    باسلام وپوزش ازتصدیع،درموردناتوانی جنسی هم درمطب خدمت رسیدم وبصورت سوال ازجنابعالی نیزپاسخ گرفتم،اکنون تاداگرای 20مصرف میکنم که نعوض نسبتا"خوب وارگاسم نیزانجام میگرفت،امااخیرا"سه باربانعوض کامل ارگاسم نشدم،وبرای مثانه ودرحالیکه احساس پربودن آن است به مشکل دچارمیشدم وسریع ادرارم راتخلیه میکردم وازشماسوال کردم،فرمودیدیک قرص تولترودین 1صبح وشب مصرف کنم ومنهم درطی دوروزی که به مصرف آن پرداخته ام ،بدنم وخصوصا"پاهایم بشدت خارش گرفته وحتی هنگام خواب نیزمشغول خاراندن مواضعی که میخارد میشوم تاحدی که محل خارش زخم میشودوفکرمیکنم بخاطرمصرف قرص مذکوراست،چون تاقبل ازمصرف آن این مشکل رانداشتم؛بسیارممنون ازپاسختان خواهم بود.اکبری
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۷ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      احتمالا حساسیت به این دارو دارید بهتر است دارو را قطعی و جایگزین آن از یوریناسین 5 میلی روزانه یک عدد استفاده کنید شاید به این دارو حساسیت نداشته باشید
  • تصویر کاربر حسین پنجشنبه ۱۷ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 280 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشد .اقای دکتر من ازمایش اسپرم دادم صفر بود .ازمایش با سنو گرافی دکتر برام نوشت ولی مشکلی نداشت .دارو بهم دادن استفاده کردم باز هم صفر هست .برام نمونه برداری از بیضه نوشتن .میخواستم ببینم چند درصد امکان داره عقیم باشم .؟
    استفاده از روش اسپرم اهدایی چگونه هست و هزینش چقدر هست؟لطفا راهنماییم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۷ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      به سایز بیضه و نتیجه آزمایش هورمونی و نتیجه آزمایش ژنتیکی بستگی دارد و نمی توان درصد خاصی را بیان کرد
      اطلاعی از هزینه اش ندارم و بایستی به مراکز ناباروری مراجعه کنید
  • تصویر کاربر ashkan جمعه ۱۸ دی ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 433 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید پسر 24 ساله هستم
    بنده وقتی 18 سال داشتم سونوگرافی انجام دادم از بیضه ها که طبیعی بودن .ازمایش اسپرم گرام که انجام دادم تعدادش 10 ملیون بود .دکتر برای من 3 ماه قرص کلومیفن نوشت
    25 روزی نصف قرص 10 میلیگرم میخوردم 5 روز نمیخوردم
    مجدد ما بعد همین کار رو انجام میدادم تا 3 ماه
    بعد که ازمایش دادم تعداد اسپرم 5 ملیون شده بود.ازمیاش هورمون دادم هورمون های fsh lh prolactin testron همه بالا تر از حد نرمل رفته بود
    نزد ارولوژی دیگه ای رفتم گفتن به خاطر مصرف این قرص ا هورمون ها بالا رفته و دوباره به حالت عادی برخواهد گشت .
    اقای دکتر من نگرانم بابته خوردن این قرص های کلومیفن.
    با این شریاط فکر میکنید خوردن این قرص ها مشکل برای من ایجاد کنه در آینده؟(چه در زمینه ی ارولوژی چه در سایر قسمت های بدن مثل تیروئد چشم ها کلیه کبد غدد درون ریز بدن.... )
    یک پزشک داروساز میگفت عوارض چشمی داره این قرص ها
    خیلی نگرانم لطفا راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۸ دی ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      مصرف این دارو در کوتاه مدت معمولا عارضه ی جدی ندارد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۱ تیر ۵ تعداد بازدید: 725 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط