اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر مستانه دوشنبه ۲ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 261 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید،نامزد من در سن ۱۴ سالگی تصادف کرده و عصبهای بیضه اش را از دست داده هیچگونه آب منی ندارد،آیا اسپرمی هم ساخته نمیشود؟ ما میتوانیم با کاشت بچه دار شویم یا عقیمه کامل است؟ ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگر بیضه ها سالم باشند امکان بچه دار شدن به روش میکرواینجکشن هست
  • تصویر کاربر هنگامه دوشنبه ۲ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 332 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید قبلا در مورد پسر اولم سوال کردم که واریکوسل داشت پسر دومم که 12 سال دارد دوسال پیش به خاطر درد شدید شکم عمل فتخ انجام داد الان یک بیضه دارد که فکر می کنیم در حین عمل بیضه دیگرش اسیب دیده چون در بچگی داشت سوال من این است که من چه اقداماتی برای او می توانم انجام دهم که در اینده خدای نکرده به نا باروری مبتلا نشود اگر ممکن است دکتر ارولوژیست خیلی خوب که بهش اعتماد دارید در ارومیه یا تبریز معرفی کنید که به ما نزدیک باشد چون هر دو پسرم را می خواهم معاینه کنند پسر اولم واریکوسل درجه 3 دارد ایا از سربازی معاف است پسر دومم هم بیضه چپ ندارد چه مقدار در باروریش موثر است؟خواهش می کنم کمکم کنید از اینکه با صبر و حوصله جواب می دهید واقعا سپاسگذارم اجرتان با خدا باشد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اقدام خاصی نیاز نیست بجز اینکه توصیه می کنم ترجیحا از انجام فعالیت های ورزشی که احتمال آسیب و ضربه به بیضه دارد مثل ورزش های رزمی پرهیز کنند و یک معاینه در حال حاضر و یک معاینه هم در زمان بلوغ توسط ارولوژیست داشته باشند. در شمن از انجام کار های سنگین که با زر زدن زیا همراه هست ترجیحا پرهیز نمایند.
  • تصویر کاربر ايوب یکشنبه ۱ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 328 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر خسته نباشید جواب آزمایش من رو میدید چه جوریست وباید چه کارهای رو واسه درمان وپدر شدن انجام بدم تشکرازشما
    volume:2.5
    appearance:milky
    alive sperm concentration count"(a+b+c: 19
    motility(a+b): 24
    total count(a+b+c+d): 22
    morphology:18
    motile sperm concentration msc:4.5
    function sperm concentration fsc(a+normal morplogh):59

    درپایان این هم هست
    all sperm (a+b+c: 47.5 m
    all sperm(a+b: 11.25 m
    all functional sperm: 4.5 m
    حالا خواهشا بگید من شانس پدر شدن رادارم یانه درضمن یه سری دیگه
    من آزمایش دادام این درصد پارامترها هركدام 7تا8تا بالاتر بود ودر حد نرمال یه کم بالاتر بود توضیح وجواب منو بدید صمیمانه از شما وسایت خوبتان تشکر میکنم منتطرم
    شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۴ ۱۹:۱۶( 15 ساعت پیش) وضعیت : بسته شده
    دکتر محمد جباری
    سلام
    حرکت اسپرم ها ضعیف و تعداد اسپرم زنده نیز کمتر از طبیعی است لذا تا حدی احتمال باروری بصورت طبیعی پائین است ولی این در صورت عدم باروری بصورت طبیعی می توانید از روش های کمک باروری استفاده کنید


    دكترجان ممنون از وقتي كه واسه قشر مامردمان ضعيف ميزارين پس با اين تفاسير من به حامله شدن خانمم با كمك دارو ومشاوره دكتر ميتوانم اميدوار باشم ؟ يه راهكار اگه بدين ممنون ميشم كمال تشكر از شما درضمن دكترجان من اين آزمايش راطي دوروز ونيم گرفتم اونم با استرس زياد ميتونه تاثيرداشته باشه تشكر منتظر جوابم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      پس با اين تفاسير من به حامله شدن خانمم با كمك دارو ومشاوره دكتر ميتوانم اميدوار باشم ؟.............................در آزمایش شما تعداد اسپرم ذکر نشده است اگر تعداد اسپرم تان طبیعی باشد و همسرتان هم مشکلی نداشته باشند و سن شان زیر 30 سال و ترجیحا زیر 25 سال باشد بین 6 تا 12 ماه در کل می توانید اقدام به بارداری کنید و در صورت عدم بارداری جهت بهره بردن از روش های کمک باروری استفاده کنید
      راهكار اگه بدين ممنون ميشم ........................استفاده از آب سرد برای بیضه ها توصیه می شود . هر بار که دستشویی می روید 2 تا 3 دقیقه آب سرد روی بیضه های خود بگیرید
      كمال تشكر از شما درضمن دكترجان من اين آزمايش راطي دوروز ونيم گرفتم اونم با استرس زياد ميتونه تاثيرداشته باشه.....................................خیر
  • تصویر کاربر دانیال یکشنبه ۱ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 263 مشاهده پرسش
    با سلام و درود جناب آقای دکتر، مجردم و چند سالی به خودارضایی عادت کرده بودم و الان میخوام این عادت رو ترک کنم، آیا خودارضایی ناتوانی جنسی میاره؟ آیا بعد از ترک خودارضایی در آینده بخوام ازدواج کنم تو ارتباط جنسی ام مشکل به وجود نمیاد یا این عمل خودارضایی که کردم ثاثیر خودشو میذاره؟ و بعد از ترک خودارضایی آیا راه درمانی هست که در آینده به مشکل برخورد نکنم؟ با تشکر فراوان از شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      با ترک خودارضایی معمولا تبعات مضر ناشی از آن مثل کاهش میل و توان جنسی و اشکال در رابطه با همسر بتدریج برطرف خواهد شد
  • تصویر کاربر محمد یکشنبه ۱ آذر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 295 مشاهده پرسش
    با سلام من 26 سال سن دارم در هفته 1بار خود ارضایی و 1بار رابطه جنسی درام جدیداً درد در زیر شکم و بیضه احساس میکنم که بعد از رابطه جنسی تشدید می شود
    4ماه پیش این درد را داشتم و سونوگرافی از بیضم کرم که کاملا نرمال و آزمایش سالم بود
    2بارم رابطه مقعدی بدون وسایل جلوگیری کننده داشتم گاهی به طور کم سوزش ادرار دارم ممنون از محبتتون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱ آذر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      درد بیضه می تواند علل متعددی داشته باشد که در شرایط شما بیشتر التهاب پروستات مطرح هست البته بشرطی که در معاینه و سونوی بیضه ها و آزمایش ادرار نکته مثبتی نداشته باشید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۱ تیر ۵ تعداد بازدید: 724 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط