اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر شنکر دوشنبه ۱۳ مهر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 314 مشاهده پرسش
    سلام دکتر من آلام ده سانت است وزنم95کیلو
    من میخواستم از دستگاه ویکیوم یا الکساندر استفاده کنم به نظر شما کدام بهتره آیا زرگری دارد یا نه
    لطفا راهنمای کنید
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۲ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      وکیوم موثرتر هست و اگر کشش بیش از حد داشته باشید به نعوظ و بافت آلت آسیب می رسد
    2. تصویر کاربر شنکر یکشنبه ۱۲ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام دکتر
      من دستگاه ویکیوم را خریدم حالا شما می گوید که استفاده نکنم؟؟؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۳ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      چون در نهایت تاثیر قابل توجهی در افزایش سایز ندارد شاید استفاده نکردن آن منطقی تر باشد با اینحال تصمیم گیری با خودتان است.
    4. تصویر کاربر شنکر دوشنبه ۱۳ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام دکتر
      شما به بعضی از عزیزان گفتی که بجای قرص از دستگاه ویکیوم استفاده کنند؟
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۳ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      الان هم می گویم موثر هست اما این تاثیر قابل توجه نیست ولی نسبت به دارو که به هیچ وجه اثر ندارد بهتر است ولی بایستی مراقب عوارض آن باشید و با شروع درد، سوزش، ورم و کبودی استفاده از آن را قطع کنید
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر میلاد سه شنبه ۷ مهر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 289 مشاهده پرسش
    با عرض سلام اینجانب بعد از عمل جراحی سینوس با اشتباه دکتر که به نظر او سینوس عمیق بود یکی از رگها را برید بدون آنکه متوجه شود که من هنگام انجام ادرار به واقع میدیدم که از پشت و محل عمل خون با فشار بیرون میزند وادرار من را با نقض ایجاد میکند یعنی به جای اعمال فشار برای ادرار خون از پشت و محل عمل بیرون میزد که با اطلاع به دکتر صبح آن روز عمل دوم را انجام داده و محل پارگی رگ را لیزر کرد از آن موقع پنج سالی میگذرد ومن در هنگام بزرگ شدن اندام تناسلی احساس کشش یک رگ از پایین این اندام دارم در هنگام ادرار احساس سوزش در محل عمل دارم مشکل چیست حتی در هنگام بزرگ شدن اندام تناسلی کلیه های من سر میشود وبه بیضه‌ها فشار می اید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۷ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      نمی دانم بهتره با همان پزشک معالج خود مشورت کنید
  • تصویر کاربر حمید دوشنبه ۱۳ مهر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 281 مشاهده پرسش
    سلام خدمت اقای دکتر
    میخواستم بدونم علایم عفونت ادراری و عفونت و علایم بیماری های جنسی چیست و انجام چه ازمایشی به تشخیص این نوع بیماری ها کمک میکند.با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۷ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      علائم در خیلی از موارد شبیه هم می باشد مثل سوز ادرار و تکرر و درد در زیر دل و ........در عفونت های جنسی علائم دیگری ه مثل درد بیضه یا ترشح چرکی از مجرا هم ممکن است باشند. آزمایش بستگی دارد به چه چیزی شک کنیم لذ می تواند آزمایش های متعددی باشد
    2. تصویر کاربر حمید سه شنبه ۷ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      ممنون آقای دکتر، واقعا متشکرم
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۳ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      موفق باشید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر رضا دوشنبه ۶ مهر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 333 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر میخواستم بدونم ازمایش کشت ادرار که شامل u\\a و u\\c همه نوع عفونت را نشان میدهد
    حتی عفونت های جنسی را نشان میدهد ؟
    با تشکر از سایت خوبتان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۶ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      خیر عفونت های ادراری را نشان نمی دهد
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۶ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      خیر آزمایش ادرار عفونت های جنسی را معمولا نشان نمی دهد
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر آرتین دوشنبه ۶ مهر ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 1006 مشاهده پرسش
    سلام.
    خسته نباشید.
    من پسری 30ساله هستم.رشد موی سرم خیلی خوبه.چندتا مو در صورتم هستش واینا رشدشونم خوبه..اما درصورتم در ریش وسیبیل مو خیلی کم دارم ومیشه راحت کل موهای صورتم رو شمرد.از یکی پرسیدم که پرستار بود ادرس سایت شمارو داد.تا باشما صحبت کنم.من در سینه ریش وسیبیل مو کم دارم یا میشه گفت خیلی کم هستش.وبابت این مشکل از نظر روحی بهم ریختم.لطفا راهنماییم کنید.ممنونم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۶ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگر علت کم بودن موی صورت و تنه نژادی و یا ارثی باشد کاریش نمیشه کرد ولی اگر علت آن کمبود هورمونی باشد با دارو قابل اصلاح هست
    2. تصویر کاربر آرتین دوشنبه ۶ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام.
      ممنونم از پاسختون.
      من از کجا بدونم هورمونی هستش یا نه؟؟؟
      اصلا با دارویی چیزی نمیشه کاری کرد؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۶ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      بایستی آزمایش خون بدهید و بررسی در خویشاوندانی که با شما نسبت خونی دارند داشته باشید
    4. تصویر کاربر آرتین دوشنبه ۶ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      اگه ارثی باشه هیچ راهی نداره؟؟؟
      اگه از هورمون باشه باید ازچه دارویی استفاده کنم؟
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۶ مهر ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگه ارثی باشه هیچ راهی نداره؟؟؟........................خیر
      اگه از هورمون باشه باید ازچه دارویی استفاده کنم؟......................اول بذار این قضیه اثبات بشه بعدش دارو هم ممشخص خواهد شد
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۳۱ خرداد ۵ تعداد بازدید: 724 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط