اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر محمد یکشنبه ۲۵ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 230 مشاهده پرسش
    با عرض سلام در واقع می خواستم مبلغ جراحی و دروه نقاهت را برایم توضیح دهید ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۲ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      برای چه جراحی؟
    2. تصویر کاربر محمد پنجشنبه ۲۲ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      برای زودتر به نتیجه رسیدن ، شما چه روشی را پیشنهاد مفرمائید
      سپاسگزارم
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۲ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      در جراحی افزایش سایز آلت اگر منظورتان هست بایستی بگم چیزی به بافت آلت نمی توان اضافه کرد و با جراحی فقط می توان کمی آلت را بیرون کشیده و بافت اطراف را عقب زد
    4. تصویر کاربر محمد شنبه ۲۴ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      پس شما مفرمانید از روش پروتز بهره ببرم یا روش یدیگر مد نظر شما می باشد
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۵ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      پروتز سایز آلت را افزایش نمی دهد در ضمن من جراحی افزیش سایز انجام نمی دهم
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر ظ.ک پنجشنبه ۲۲ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 246 مشاهده پرسش
    پس تا یه هفته دو هفته دیگه هم صبر میکنم ببینم چی میشه اگه خوب نشدم میرم پیش یه اورولوژیست
    نظر دکتر و اگه هم آزمایشی انجام دادم رو به شما خواهم گفت
    بازم ممنون به خاطر راهنمایی های برادرانه شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۲ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      به موافقم موفق باشید
  • تصویر کاربر ساسان چهارشنبه ۲۱ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 589 مشاهده پرسش
    با سلام
    مردی ۳۴ ساله هستم که در ۱۹ سالگی متوجه مخفی بودن هردوبیضه شدم وپزشکان فقط برای رفع نگرانی از بابت سرطان بیضه اقدام به سونوگرافی کرده ومشکلی نبود.بخاطر این موضوع اقدام به ازدواج نکرده ام.ایا روشهای جدیدی هست که بنده طبیعی صاحب اسپرم وبچه دارشوم،مثلا از سلول پوست خودم یا سلولهای بنیادی وغیره.وبنظر شما من چطور باید با این مساله کناربیایم وبتوانم اقدام به ازدواج کنم.چون در واقع باعث خجالت من میشود.

    با تشکر پیشاپیش
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۱ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      در سونوگرافی سایز بیضه ها چقدر گزارش شده است؟ بیضه ها دقیقا در کجا هستند؟ و آیا تا بحال آزمایش اسپرم داده اید؟
    2. تصویر کاربر ساسان چهارشنبه ۲۱ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      اصولا درسونوگرافی مشخصا اشاره ای به بیضه نشده بود وفقط توده هایی در کانال اینگوینال ومطالبی از این دست.ولی از مطالعاتی که خودم کردم اگر اشتباه نکنم اگر بیضه ها تا چند سال نزول نکنند احتمالا دژنره شده واز بین میروندوپزشک انزمان به من گفت تو بچه دار نمیشی..بنده فقط همان زمان که باعث معافیت سربازی من شد سونوگرافی کردم والان ۱۴ سال است که هیج اقدامی نکردم.ازمایش اسپرم هم ندادم.فقط گاها شبها درخواب محتلم شده ومنی خارج میشود ولی نمیدانم اصلا اسپرم دارم یا نه.همانطور که گفتم خجالت هنوز مانع من است که اقدامی بکنم.با سپاس
    3. تصویر کاربر ساسان چهارشنبه ۲۱ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      درضمن کریپتور کیدیسم از نوع دوطرفه هست وبخاطرندارم اصلا بیضه هرجند کوچک به کیسه نزول کرده باشد.
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۱ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      بهتره سونوگرافی را تکرار کنید و آزمایش اسپرم انجام دهید اگر انزال دارید و منی خارج می شود یعنی اینکه لااقل بیضه ها هورمون سازی را انجام می دهند اگر اسپرم در منی نباشد برای بچه دار شدن بایستی از بیضه ها نمونه برداری کرد
    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربر ظ.ک چهارشنبه ۲۱ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 260 مشاهده پرسش
    اقای دکتر آخه تقریبا هیچ مایع منی ازم با جهش خارج نمیشه که آزمایش اسپرم بدم
    عذر میخوام یعنی منی ازم زمین نمیریزه
    در ضمن نوزده سال سن دارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۱ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      بله متوجه شدم پس شاید بهتره توسط یک ارولوژیست حضورا معاینه و مشاوره شوید
  • تصویر کاربر ظ.ک چهارشنبه ۲۱ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 290 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر ازینکه زیاد مزاحم وقت شما میشم شرمندم....ممنون ازینکه اسمم رو ویرایش کردین...
    پیرو سوال اول ازتون خواستم بپرسم که تا چند وقت دیگه وضعیت حجم مایع منی ام طبیعی میشه؟؟
    یعنی به حد نرمال برگرده؟؟باید چه کاری انجام بدم اگه وضعیت روحی باعث کاهش شدید منی ام شده کلا آیا دارویی چیزی لازم نیست که مصرف کنم؟؟؟
    راستش این وضعیت خیلی منو نگران کرده میترسم نکنه عقیم شده باشم...
    اگه امکان داره کامل منو راهنمایی کنید توروخدا
    بازم شرمنده آقای جباری
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۱ مرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      من توصیه می کنم در صورتیکه برات امکان داره یک آزمایش اسپرم انجام دهید البته اگر سن تان حداقل 20 سال هست و همانطور که گفتم نگران چیزی نباشید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۲۹ خرداد ۵ تعداد بازدید: 724 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط