اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر حسین شنبه ۲۰ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 330 مشاهده پرسش
    با عرض سلام چندمین باره سوال میکنم جواب نمیگیرم...اگه با یه نفر رابطه جنسی از پشت لاپایی یعنی بین پاهاش با کندوم ارتباط برقرار کنم طرف به فرض ایدز داشته باشه منم ایدز میگیرم یا این که کاندوم باعث جلوگیری میشه؟یا نه ایدز میگیرم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۰ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      کاندوم باعث جلوگیری می شود
  • تصویر کاربر محمد چهارشنبه ۲۴ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 278 مشاهده پرسش
    با سلام و تقدیم احترام
    بنده سی ساله هستم و حدود 3 سال پیش در روند مشاوره ژنتیک، برای آزمایش اسپرم اقدام کردم(آزمایشگاه مسعود) و نتیجه NO Sperm بود. مجددا آزمایش مربوطه را در آزمایشگاه نور تکرار کردم و نتیجه مشابه حاصل شد. سپس یک آزمایش هورمونی کامل انجام دادم که نتیجه همه ی هورمون ها را در رنج نرمال نشان داد و در معاینات بالینی نیز اثری از واریکوسل حاد و یا ناهنجاری آلت تناسلی به چشم نمیخورد و در واقع به لحاظ جنسی شبیه به آقایونی هستم که وازکتومی انجام داده اند.
    هم اکنون در پی اطمینان از این موضوع هستم که آیا راهی برای بچه دار شدن دارم و یا کلا صاحب فرزند نمیشوم.
    پیشاپیش از زمانی که برای پاسخ صرف میفرمایید تشکر میکنم
    موفق و موید باشید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۰ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      برای پاسخ به سوال شما بایستی از بیضه ها نمونه برداری کرد
    2. تصویر کاربر محمد یکشنبه ۲۱ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      ممنون از وقتی که صرف فرمودید
      این نمونه گیری نیاز به بستری داره؟
      هزینه؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۱ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      خیر نیاز به بستری نیست
    4. تصویر کاربر محمد دوشنبه ۲۲ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      ممنون
      یعنی با مراجعه به مطب جناب عالی قابل انجامه؟
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۴ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      در کلینیک انجام می دهم
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر esmaeel شنبه ۲۰ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 303 مشاهده پرسش
    با سلام
    من(اسماعیل)29 ساله هستم
    بیضه سمت راستم کوچکتر از سمت چپ شده و تقارن بیضه هام بهم خورده و کلا" کیسه ی بیضه هام شل شده و احساس میکنم افتادگی داره
    ادرارم هم چند مرحله ای شده و به نحوی باید با فشار قطرات آخرش را دفع کنم. به نظر شما با این توضیحات مشکل من چی میتونه باشه؟؟؟
    در ضمن من تا الان مشغول تحصیل بودم و میخام برای سربازی اقدام کنم آیا من میتونم با توجه به تشخیص نوع بیماریم برای معافیتم اقدام کنم؟
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۰ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگر سایز بیضه ها در حد طبیعی باشد اختلاف سایز آن ها اهمیتی ندارد بابت مشکلات ادراری هم نیاز به معاینه و سونوگرافی است
  • تصویر کاربر حامد جمعه ۱۹ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 376 مشاهده پرسش
    با عرض سلام.میخواستم بدونم وقتی با فردکی نمیدونی ایدز داره رابطه جنسی برقرار کنی از طریق لاپایی ایا با کاندوم ایا امکان داره فرد سالم هم ایدز بگیره از طریق پست الکترونیکی جواب بدین ممنون میشم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۹ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بدون دخول یا با کاندوم امکانش نیست
  • تصویر کاربر حسین شنبه ۲۰ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 349 مشاهده پرسش
    سلام من یه مرد 28 ساله هستم
    تا حالا با هیچ کس هیچ رایطه جتسی ندلشتم دو ماهی هست تعدادی جوش روی التم دیدم کخ ملتحبه و گاهی خارش هم داره به دکتر پوست مراجعه کردم گفتن جئش قدد چربیه پماد actipur 3en 1 soin anti-.....تجویز کردن اما من همچنان میترسم
    ایا این بیماری زگیل یدون رابطه هم منلقل میشه چون من واقعا با کسی نبودم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۹ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      خیر این ضایعات زگیل نیستند
    2. تصویر کاربر حسین جمعه ۱۹ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      tashakor
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۹ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      موفق باشید
    4. تصویر کاربر حسین جمعه ۱۹ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      میبخشید دکتر این مشکل چی میتونه باشه
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۹ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      احتمالا بیماری به نام لیکن پلان
    6. تصویر کاربر حسین جمعه ۱۹ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      چی هست ؟ دلیلش چی میتئنه باشه ؟ درمانش چیه ؟ البته میبخشید دکتر من کمی ترسیدم میترسم خطرناک باشه
    7. تصویر کاربر حسین جمعه ۱۹ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      بازم پوزش
    8. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۹ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      نه یک بیماری التهابی پوستی است که خطرناک نیست و درمانش هم پمادهای ضدالتهابی موضعی مثل پماد هیدروکورتیزون است
    9. تصویر کاربر حسین جمعه ۱۹ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      خیلی خیلی ممنون دکتر جان ترسیده بودم گفتم اش نخورده و دهن سوخته بازم ممنون
    10. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۰ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      موفق باشید
    11. نمایش سایر 9 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۳۱ خرداد ۵ تعداد بازدید: 724 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط