اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر habib چهارشنبه ۱۶ مهر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 369 مشاهده پرسش
    با سلام
    من 43 سال سن دارم دوتا فرزند دارم كه آخريش 13 سال پيش بوده است اكنون دكتر به من گفت نمي تواني بچه دار شوي و دارهاي زير را داده است
    HCG آمپول آي وي اف سي 5000
    قرص کارنی تین 250
    Vitamin E 100 قرص
    از زماني كه اينها را مصرف مي كنم سردرد و كمردرد و استخوانهاي پام درد مي كند آيا از عوارض داروهاست؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۶ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بعید می دانم
  • تصویر کاربر blue یکشنبه ۱۳ مهر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 373 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید -مرد 30 ساله -بدون سابقه بیماری در خود و خانواده-جدیداً کیسه بیضه دچار افتادگی شده و در برابر گرما و سرما جمع نمیشود.در حالت کلی درد خفیفی دارد-در زمان نشستن و راه رفتن درد وجود دارد.لطفا راهنمایی بفرمایید.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۳ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بهتره توسط ارولوژیست معاینه شوید
  • تصویر کاربر عباس یکشنبه ۱۳ مهر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 364 مشاهده پرسش
    سلام
    آقای دکتر شما فقط در بیمارستانهای خصوصی عمل جراحی انجام میدین یا دولتی هم هست؟
    واینک میخاستم بدونم هزینه ی عمل جراحی واریکسل دو طرفه در بیمارستان خصوصی و دولتی تقریبا چقدر هست؟
    ممنون از اینکه وقتون رو میذارین برای پاسخ ما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۳ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      نه در بیمارستان دولتی نیستم.
      هریه متفاوت است بستگی به نوع روش عمل و بیمارستان دارد
  • تصویر کاربر ashkan یکشنبه ۱۳ مهر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 579 مشاهده پرسش
    سلام.اقای دکتر23 سال ههستم.لطفا به ت2سوال بنده پاسخ دهید. در سونو داپلری که انجام دادم نوشته :چند توده ی کلسیفیه در بیضه ی چپ دیده شد که بزرگترین ان به قطر 3 میلیمتر میباشد. که به احتمال زیاد ضایعات عفونی یا گرانولوماتوز قدیمیه کلسیفیه میباشد.سایز و اکوی بیضه طبیعی .وضعیت اپدیدیم نرمال.
    1.علت تشکیل این توده های کلسیفیه که در بیضه ی من هست چیه و ایا همون میکرولیتیازیسه؟
    2.این ضایعات عفونی چه عوابقی در اینده برای من دارن؟
    یک جا خوندم بیضه ها ای که دارای کلسیفیکاسیون هستند شانس زیادی برای سرطان دارند!
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۳ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      1.علت تشکیل این توده های کلسیفیه که در بیضه ی من هست چیه و ایا همون میکرولیتیازیسه؟............ بله همان میکرولیتیاز هست و غالبا ناشی از التهاب است
      2.این ضایعات عفونی چه عوابقی در اینده برای من دارن؟........... اکثر اوقات مشکلی ایجاد نمی کند
      یک جا خوندم بیضه ها ای که دارای کلسیفیکاسیون هستند شانس زیادی برای سرطان دارند!.........بله اما آنقدر زیاد نیست که نگران کننده باشد
  • تصویر کاربر مهدي یکشنبه ۱۳ مهر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 400 مشاهده پرسش
    با سلام
    1)دليل اينكه در بعضي اوقات بيضه درد كوچكي ميگيرد و بعد از يك يا دو دقيقه خوب ميشود چيست
    2)دليل اينكه در هنگام نزديكي هنگامي كه آماده ميشوي براي نزديكي كردن كلا بدن و آلت تناسلي بي حس ميشود و ديگه هيچ حسي براي اين ميل وجود ندارد چيست . واينكه موقع شروع كردن هيچ مشكلي نداري فقط در موقع آمادگي كامل براي نزديكي كردن آلت تناسلي كلا بي حس ميشود.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۳ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      1) دلایل خیلی زیادی دارد ولی در مواردی مثل شما نمی توان علتی در اغلب موارد پیدا کرد
      2) غالبا علل روانی و بعضا عدم همکاری شریک جنسی در برقراری یک سکس فعال دارد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲۶ خرداد ۵ تعداد بازدید: 724 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط