اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر فرزاد شنبه ۱۶ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 427 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید و تشکر فراوان از سایت خوبتان
    من یک مرد 32ساله هستم متاهل مدت چند ماهی است که زخم هایی بر روی الت تناسلی من ایجاد میشوند که با پوسته پوسته شدن و سوزش پوست الت تناسلی من همراه هست اول از پماد هیدرو کورتیزون استفاده کردم جواب نداد ولی از پماد تریا مسینولون ان ان که استفاده میکنم جواب میده و زخم ها برطرف میشن ولی بعد از یه مدت چه بعد از نزدیکی با همسر و گاهی وقت ها بدون نزدیکی مجددا دچار همون حالت میشم ممنون میشم راهنماییم کنید تا این بیماری بطور کامل رفع شود با تشکر فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۶ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      احتمالا مبتلا به اگزما هستید این بیماری درمان قطعی ندارد و با دارو بهتر می شود و دوباره عود می کند البته احمال بهبودی خودبوخود وجود دارد
  • تصویر کاربر وحید سه شنبه ۱۹ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 391 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید خدمت آقای دکتر جباری؛
    من جوانی هستم 31 ساله، بنده مقداری انحراف آلت دارم، البته فکر میکنم به 30 درجه هم نمیرسه و مشکل حادی هم ندارم، میخواستم بدونم از چه روشی میتونم استفاده کنم که این انحراف رو از بین بره، توی یکی از پاسخ هاتون به کاربرا دیدم که نوشته بودین استفاده از شلنگ یک چهارم و شورت تنگ که من درست متوجه نشدم، ممنون میشم اگه راهنماییم کنین.
    تشکر از سایت خوبتون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۹ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      خیلی عذر می خواهم ولی من چنین رت و پرت هایی را ننوشتم احتمالا در سایت دیگری خواندید
  • تصویر کاربر محمد سه شنبه ۱۹ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 2942 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    ۲۵ سالمه و آلتم به سمت بالا حدود ۴۰ درجه انحنا داره. حدس می‌زنم این مشکل مادرزادی باشد، اما خاطرم هست که ضربهٔ شدیدی در حالت نعوظ به آلتم وارد شد. در هنگام نعوظ هیچ دردی احساس نمی‌کنم. در حین اینکه آلتم از حالت غیرنعوظ به نعوظ تغییر شکل پیدا می‌کند، قسمت میانی آلتم دیرتر از بقیهٔ قسمت‌ها حجیم می‌شود و در این حین شکل کل آلت نامناسب و شبیه به ساعت شنی است که دو طرف آن حجیم و قسمت میانی نازک است، اما وقتی که آلت به طور کامل نعوظ پیدا می‌کند، قسمت میانی نیز همانند قسمت‌های دیگر حجیم می‌شود. (با توجه به اینکه آپلود فایل zip در سایت میسر نبود، عکس و فیلم مربوط را به رایانامه‌تان ارسال می‌کنم، خواهشاً آن‌ها را هم بررسی کنید.)
    ۱- در شرف ازدواج هستم، اطلاع به همسر آینده لازم است؟
    ۲- آیا در رابطه به مشکل برخواهم خورد؟ پیشنهاد شما چیست درمان را تا بعد از ازدواج به عقب بیاندازم یا همین حالا شروع کنم؟ اگر پیشنهادتان این است که درمان را تا بعد از ازدواج به تأخیر بیاندازم، تا قبل از آن، آیا قرص و دارویی تجویز می‌کنید؟
    ۳- با توجه به اینکه آلت از ابتدای اتصال به بدن، زاویهٔ غیرطبیعی دارد، آیا موضوع مربوط به رباط‌های مربوط به آلت است؟ اگر بله، نیاز به جراحی ربات دارد؟
    ۴- با توجه به اینکه در حین نعوظ قسمت میانی آلت نازکتر از بقیهٔ قسمت‌هاست، آیا مربوط به عارضهٔ پیرونی‌ست؟ اگر بله، نیاز به جراحی برای برداشتن پلاک دارد؟
    ۵- امروز برای اولین بار پیش دکتر اورولوژ در بیمارستان رفتم، اما متأسفانه دکتر موضوع را خیلی جدّی نگرفت به طوری که در ابتدا رجوع من به پزشک را بی‌مورد دانست و هم خیلی از سؤال‌ها برایم بی‌پاسخ ماند، به همین علت می‌خواهم برای ادامهٔ درمان به دکتر مجرب‌تری مراجعه کنم. حال با توجه به اینکه امروز دکتر برایم سنوگرافی داپلر رنگی آلت نوشتند، قبل از مراجعه به دکتر مجرب‌تر، آیا تهیهٔ این سنوگرافی بهتر است؟ همراه با این سنوگرافی به دکتر مجرب‌تر، مراجعه کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۹ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      جواب همه سوالات خیر می باشد و همه چیز طبیعی است
  • تصویر کاربر سعید سه شنبه ۱۹ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 522 مشاهده پرسش
    سلام من واريکوسل دارم آزمايش اسپرم دادم ميخواستم نظر شما رو در مورد آزمايشم بدونم و با توجه به نتيجه آزمايش آيا من نياز به عمل دارم يا نه؟
    آقای دکتر round cell چیه آیا خطرناکه؟با تشکر از زحمات شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۹ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      طبیعی است و نیازی به عمل نیست راند سل هم چیز خطرناکی نیست و نگرانی ندارد
  • تصویر کاربر محمد سه شنبه ۱۹ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 391 مشاهده پرسش
    با سلام مجدد و خسته اباشيد... اقاي دكتر من وقتي خود ارضايي مي كنم اب منيم جهش نداره وكامل خارج نميشه و بعد كه براي تخليه مثانم ميرم بقيه ي منيم يا جلو تر از ادرا يا قاطي با ان خارج ميشود... مشكل چيه ؟؟ درمان پذيره؟؟، و هيچ مشكلي اعم از ديابت و.... ندارم و سابقه مصرف دارو و عمل جراحيم ندارم.... با تشكر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۹ فروردین ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگر همه چیز طبعی باشد و مشکلی مثل تنگی مجرای ادراری و شلی گردن مثانه نداشته باشید احتمالا عضلات اطراف مجرای ادراری شما ضعیف اشت
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۱۵ خرداد ۵ تعداد بازدید: 718 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط