اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر علی جمعه ۲۴ اسفند ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 398 مشاهده پرسش
    سلام خدمت دکتر
    دکتر من نیاز به مشورت شما دارم.
    من شهرستان هستم و دو سال پیش با مراجعه به متخصص اورولوژ تشخیص واریکوسل گرید سه و کوچکی بیضه چپ دادن و آزمایش اسپرم دادم گفتن نیاز به عمل نیست آزمایش نرمال است و الان دو سال از اون مراجعه میگذره و من امسال عقد کردم و در شرف ازدواجم و باز برای محکم کاری دو ماه پیش به دکتر مراجعه کردم باز آزمایش اسپرم دادم همه چی نرمال بود الان با توجه به توضیحاتی که خدمتتون عرض کردم و اینکه من ممکنه فعلا تا شش ماه دیگه عروسی نکنم و با توجه به آزمایشم آیا نیازه من چند ماه یکبار حی آزمایش اسپرم بدم که ببینم وضعیت اسپرم چطوره یا نه؟؟؟
    و سوال دومم اینه آیا نیاز بیضه راستم رو هر روز یا هر هفته چک کنم که به واریکوسل و کوچکی دچار نشه؟؟؟
    و سوال سومم اینه چند هفته است بیضه راستم گاهی احساس سنگینی میکنم و اگر فرص بر واریکوسل بیضه باشه امکانش هست در عرض چند ماه یا یکسال سریع کوچک بشود
    اگه یه توضیحات مختصری بفرمایید بسیار متشکرم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۲ اسفند ۹۷( 7 سال پیش)
    2. تصویر کاربر علی چهارشنبه ۲۲ اسفند ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام دکتر معاینه بیضه سالی یکبار یا ماهی یکبار؟؟
      چون تو سایت نوشتید ماهی یکبار اینجا فرمایش کردید سالی یکبار
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۴ اسفند ۹۷( 7 سال پیش)
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر امید دوشنبه ۲۰ اسفند ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 327 مشاهده پرسش
    سلام دکتر خسته نباشید...
    دکتر من شهرستانم و متأهل واریکوسل چپ درجه سه دارم و کمی بیضه کوچیک شده و آزمایش اسپرم دادم نرمال بود دکتر گفت عمل نیاز نیست اقدام کن...
    حالا سوالم اینه که من نسبت به بیضه راستم حساس شدم هر روز چکش میکنم از نظر سایز آیا این رفتاره من درسته یا اشتباه ...و نظرتون رو بگید که من حی نیازه هر روز چک کنم یا نه چون خودم توی حالت گرما که کیسه بیضه شل میشه چک میکنم احساس میکنم کوچیک شده ولی وقتی کیسه بیضه سفت میشه احساس میکنم سایز بیضه نرماله ...در کل با توجه به علمی که دارید آیا نیازه من نگران کوچک شدن سریع بیضه بشم و هر روز چکش کنم یا نه؟؟؟(درضمن من بیضه راست درد احساس نمیکنم) با تشکر..
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۰ اسفند ۹۷( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر ابوالفضل یکشنبه ۱۹ اسفند ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 303 مشاهده پرسش
    اقای دکتر من دچار عود واریکوسل چپ شده ام و جراح میگه برای بار دوم باید عمل کنم چون شدیده و 25درصد شانس هیدروسل داره...الان من باید چیکار کنم به نظر شما عمل کنم؟؟؟....من 22ساله ومجرد هستم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۹ اسفند ۹۷( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر امیر جمعه ۱۷ اسفند ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 364 مشاهده پرسش
    سلام دکتر من در شرف ازدواجم واریکوسل درجه سه سمت چپ دارم و بیضه ام کوچیک شده و یک ماه پیش آزمایش اسپرم دادم همه چی نرمال بود و دکتر شهرستان گفت با توجه به آزمایشت عمل نکن برو اقدام کن...حالا یه هفته ای هست بیضه سمت راستم یه ذره وقتی دست میزنم و کمی کشاله رانم درد میکنه ...الان با توجه به اینکه آزمایش اسپرمم کمتر از یک ماه بود و درد کشاله راست و گاهی بیضه راستم درد خفیف دارم دوباره برم دکتر اینا یا صبر کنم چون میترسم بیضه راستمم کوچیک بشه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۷ اسفند ۹۷( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر حسین جمعه ۱۷ اسفند ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 379 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید دکتر
    دکتر من قبلا از شما در مورد واریکوسل درجه سه دو طرفه پرسیدم و عرض کردید که واریکوسل فقط روی بچه دار شدن تاثیر منفی داره و روی مسایل زناشویی تاثیر نداره و برای اطمینان از دکتر قوامی همکارتون هم پرسیدم ایشون هم نظر شما رو داشتند الان امروز اتفاقی از یک دکتر اورولوژیست باز پرسیدم که ایشون میگفت ناتوانی جنسی میاره ...یعنی دکتر کسی که واریکوسل دو طرفه درجه سه داشته باشه یعنی حیات جنسیش از دست میده؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۷ اسفند ۹۷( 7 سال پیش)
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۴ خرداد ۵ تعداد بازدید: 723 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط