اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر ابوالقاسم دوشنبه ۱۸ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 360 مشاهده پرسش
    آقای دکتر سلام
    جواب آزمایش ایمیل شده است. با توجه به صحبت های انجام شده با جنابعالی جهت انجام عمل واریکوسل در نیمه دوم فروردین آیا امکان عمل در تاریخ 20 یا 27 فروردین برای شما مقدور می باشد؟ چون در روزهای دیگر به غیر از پنج شنبه مرخصی ندارم و بیمه طلایی اینجانب تا اول اردیبهشت ماه به اتمام می رسد. جواب آزمایش چگونه است و آیا در این مدت نیاز به مصرف دارو دارم؟
    با تشکر فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۸ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      من ایمیلی دریافت نکردم مجدد ارسال کنید بله امکان عمل هست
  • تصویر کاربر arya یکشنبه ۱۷ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 403 مشاهده پرسش
    باسلام و وقت بخیر
    من 27 سالمه و هیدروسل دوطرفه دارم که یکیش شدیده و یکیش خفیف میخواستم بدونم در ناباروری یا بدا علایمی دارد ممنون میشم راهنماییم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۷ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      در باروری تاثیری ندارد اما اگر شدید هست بهتره درمان کنید
    2. تصویر کاربر arya یکشنبه ۱۷ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش)
      ممنون از عنایتتون.هزینه های عمل واریکوسل و هیدروسل هم،یکی هستند در این زمینه،هم لطف کنین راهنماییم کنیین ممنون میشم
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۷ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      حدودا هزینه هاش نزدیک به هم هست
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر ابولفضل یکشنبه ۱۷ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 574 مشاهده پرسش
    با عرض سلام وخسته نباشید به آقای دکتر جباری
    آقای دکتر من 3روز هست که عمل واریکوسل دو طرفه انجام دادم همین روز دوم تو خواب حالت نعوظ که فکر میکنم طولانی بود داشتم همچنین بعد از عمل خیلی نابجا خنده ام میگرفت و به شکمم فشار وارد می شد
    آیا حالت نعوظ طولانی در خواب و خنده باعث عود واریکوسل می شود وباعث ایجاد مشکل می شود؟
    در ضمن مگر رگ های واریسی شده بریده و گره زده نمی شود پس چطور عود میکند؟
    علائم عود چگونه است؟
    خیلی ممنون میشم اگه در این مورد راهنمایی ام کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۷ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      نعوظ طولانی و خنده باعث عود نمی شود. علت عود بسته نشدن یکی از رگ هاست
  • تصویر کاربر حمیدرضا شنبه ۱۶ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 555 مشاهده پرسش
    سلام دکتر
    پسری ۱۹ ساله ام
    زمانی که کیسه بیضه شل هست بیضه سمت راستم حدود ۲ سانت از بیضه سمت چپ پایین تر دیده میشه، و وقتی که کیسه بیضه شل نیس، هم سطح هم دیده میشن، ایا احتمال واریکوسل هست؟
    یه سوال دیگه هم هست
    مایع انزالم کاملا سفید رنگ نیس و لکه های زرد رنگی درونش دیده میشن
    ایا احتمال داره که این لکه های زرد تاشی از نقص در سیستم اسپرماتوژنز باشه؟!
    مرسی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۶ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      این حالت الزاما نشاندهنده واریکوسل نیست
      بهتره آزمایش اسپرم انجام دهید
  • تصویر کاربر علی شنبه ۱۶ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 517 مشاهده پرسش
    با سلام و تشکر از سایت خوبتون
    مدت زمان استراحت پس از عمل واریکوسل چه مقدار است؟ چند روز بعد می توان به دانشگاه یا کار در اداره برگشت؟ و مهمتر آنکه بنده که بدنسازی کار میکنم تا چه مدت نمی توانم ورزشم را ادامه بدهم ؟ در مورد ورزش بوکس چطور؟
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۶ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      یک هفته بعدش می توانید به سرکار بروید ولی تا 6 ماه نبایستی بدنسازی کنید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۲۲ خرداد ۵ تعداد بازدید: 722 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط