اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر روح پنجشنبه ۱۷ مهر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 450 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر خسته نباشید
    آقای دکتر من عمل واریکوسل انجام دادم بعد از دوسال درد تو ناحیه بیضه برام پیش اومد به دکتر مراجعه کردم که با انجام سنو گرافی متوجه شدم که هیدروسل کم حجم دارم الان ناحیه هیدروسل درد دارم که دردش اصلا اروم نمیشه چون خونده بودم که هیدروسل گاهی اوقات همراه با درد هست اما برا من هر روز درد میکنه میخواستم بدونم دلیل درد چیه و راه درمان چی میتونه باشه ؟
    بعد آقای دکتر سرطان بیضه چطوری پیش میاد آیا من که هیدروسل دارم احتمال داره به سرطان بیضه مواجه بشم یا نه ؟ آقای دکتر یه سوال دیگه بزرگ بودن کیسه بیضه از چی میتونه باشه من سمت چپم واریکوسل دارم آیا از اون میتونه باشه ؟در ضمن آقای دکتر بیضه ها تو اندازه طبیعی و هیدروسل هم خیلی کم حجم فقط کیسه بیضه بزرگه میخواستم بدونم ایا همین طوری هست یا میتونه از چیز دیگه ای باشه تشکر و ممنون از سایت خوبتون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۷ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      میخواستم بدونم دلیل درد چیه و راه درمان چی میتونه باشه ؟...........درد علل متعددی دارد لذا تا علتش مشخص نشود نمی توان درمانی هم پیشنهاد داد
      بعد آقای دکتر سرطان بیضه چطوری پیش میاد آیا من که هیدروسل دارم احتمال داره به سرطان بیضه مواجه بشم یا نه ؟ ..................هیدروسل باعث سرطان نمی شود
      آقای دکتر یه سوال دیگه بزرگ بودن کیسه بیضه از چی میتونه باشه من سمت چپم واریکوسل دارم آیا از اون میتونه باشه ؟.........احتمالش هست
  • تصویر کاربر ل چهارشنبه ۱۶ مهر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 382 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید خدمت جناب دکتر جباری.
    بنده قبلا هم مزاحم جنابعالی شدم. اما به دلیل حساسیت موضوع مجدد از خدمتون سوال داشتم. آقای دکتر نامزد بنده آقای سی و دو ساله هستن به گفته ی خودشون آلت تناسلیشون در حالت نعوظ اندازه گرفتن طولش حدود 29 سانت و قطرش حدود 9 سانت میشه. و خودشون اعتراف میکنن که آلت بسیار بزرگی دارن و نگرانیشون از اینه که من با دیدنش وحشت کنم. واقعا برام دغدغه شده آقای دکتر به نظر جنابعالی این مقدار طول برای واژن من بزرگ نیست؟ به مرور زمان بدنم آسیب نمیبینه؟ البته ایشون یه مشکل دیگه هم که دارن دیرانزال هستن و میگن انقدر باید عمل دخول رو انجام بدم تا به ارگاسم برسم. همه ی شرایط ازدواج ما فراهم شده فقط به خاطر ترسم از این موضوع ازدواجمونو به تاخیر انداختیم. خواهش میکنم صادقانه و راحت نظرتونو بهم بگید.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۶ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      قبلا هم خدمتتان گفتم که در مواردی که طول آلت بزرگ است آلت را تا آخر داخل نمی کنند و در حدی داخل می کنند که باعث درد و آسیب و آزار و اذیت زن نشود. برای دیر انزالی هم متاسفانه درمانی وجود ندارد
  • تصویر کاربر اشکان پنجشنبه ۱۷ مهر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 337 مشاهده پرسش
    سلام و عرض خسته نباشید خدمت اقای دکتر جباری
    اقای دکتر من جوانی 20 ساله هستم که بیضه هام نامتقارن هستند.بیضه سمت راستم بزرکتر از بیضه سمت چپ میباشد و پایین تر قرار دارد و با لمس بیضه ها احساس درد میکنم.اقای دکتر این طبیعی است یا واریکوسل است؟و اینکه هزینه عمل واریکوسل چقدر است؟
    با تشکر فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۶ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      ابتدا بهتره توسط ارولوژیست معاینه شوید
    2. تصویر کاربر اشکان چهارشنبه ۱۶ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      ببخشید اقای دکتر نگفتید هزینه عمل وایکوسل چقد است؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۷ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بستگی به بیمه تان و بیمارستانی که عمل می کنید بستگی دارد
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر امیر چهارشنبه ۱۶ مهر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 414 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر خیلی ببخشید که مزاحم شدم . بیضه چپ من هم حدود 1.5 سانت از بیضه راستم دراز تر و آویزان تر است و هم کمی کوچکتر و نیز کمی نرم تر از بیضه سمت راستم است ولی هیچ گونه پیچ خوردگی وریدی ، آنچه که شبیه علایم واریکوسل باشد را ندارد دیشب زمانی که داشتم با انگشتانم بیضه هایم را کنترل میکردم متوجه یک توده خیلی کوچک ، اندازه 1.3 نخود درست در پایین بیضه چپم شدم که حالت غضروف مانند دارد و به زور قابل تشخیص است و در همان بیضه چپم که کمی کوچک تر و نرم تر از بیضه راستم هست این را من لمس نمودم که نه در خود بیضه و نه در توده دردی ندارم فقط از یک هفته پیش درست بعد از فوتبال یک درد از سمت انتهای بیضه چپم و کشاله رانم تا قسمت هایی از پای چپم شروع شده که گاه آرام میشود و دوباره شروع میشود راستش را بخواهید این توده خیلی خیلی کوچککه شاید یکی دو میلی باشد مرا خیلی نگران ابتلا بهسرطان بیضه کرده خواهشمندم سوال من را چند بار مورد بررسی قرار دهید و من را از نگرانی برهانید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۶ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      در عکس که چیز خاصی مشخص نیست ولی اگر توده مذکور رشد کرد حتما به ارولژیست مراجعه کنید
  • تصویر کاربر مرتضی چهارشنبه ۱۶ مهر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 381 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید آقای دکتر واقعا دست تان درد نکنه که به سوالات پاسخ می دهید انشاالله همیشه موفق باشید.
    آقای دکتر سوالاتی دارم لطف کنید پاسخ دهید دوچار بیضه دردی شدم و همچنین کشاله ران، آیا امکان ناباروری بعد از عمل جراحی واریکوسل وجود دارد؟؟ اگر دارد چند درصد ؟؟
    و آیا اگر نابارور شود بعد از عمل واریکوسل، امکان بهبودی هست؟؟؟
    اگر بیضه چپ دچار واریکوسل باشد امکان واریسی شدن بیضه راست هستش؟؟چند در صد؟؟
    اگر بیضه چپ واریسی شده باشد با لمس کردن آیا دردی حس میشود؟؟
    در چه حالتی (نشسته،خوابیده،ایستاده) درد بیشتر حس میشود؟؟
    باسپاس فراوان موفق باشید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۶ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      آیا امکان ناباروری بعد از عمل جراحی واریکوسل وجود دارد؟؟ اگر دارد چند درصد ؟؟...........خیر
      و آیا اگر نابارور شود بعد از عمل واریکوسل، امکان بهبودی هست؟؟؟..........بله
      اگر بیضه چپ دچار واریکوسل باشد امکان واریسی شدن بیضه راست هستش؟؟چند در صد؟؟.........بله
      اگر بیضه چپ واریسی شده باشد با لمس کردن آیا دردی حس میشود؟؟.............خیر
      در چه حالتی (نشسته،خوابیده،ایستاده) درد بیشتر حس میشود؟؟..........ایستاده
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۲۲ خرداد ۵ تعداد بازدید: 721 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط