اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر روح جمعه ۲ شهریور ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 427 مشاهده پرسش
    با عرض سلام.یکساله که بعد از انزال دچار دردکلیه و اسهال و دل درد میشوم و با مصرف سفکسیم به مدت دو روز بهبود میابم. بیماری من چیست و درمان قطعی آن چگونه است؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲ شهریور ۹۷( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر محسن سه شنبه ۳۰ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 337 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت جناب دکتر.
    در پاسخ به این سوال که فرمودید سنگ کلیه خود بخود دفع نمیشود و نیاز به سنگ شکن دارد🤔منظور شما عمل جراحی هست!؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۳۰ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      خیر سنگ شکنی با جراحی متفاوت هست
  • تصویر کاربر نیما سه شنبه ۳۰ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 392 مشاهده پرسش
    سلام. من 32 ساله هستم. با گروه خونی +o. لطفا اگر کسی رو میشناسید که نیاز به کلیه داره معرفی کنید. به دلیل نیاز مالی قصد فروش دارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۳۰ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      از طریق انجمن حمایت از بیماران کلیوی اقدام کنید
  • تصویر کاربر فرشاد سه شنبه ۳۰ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 353 مشاهده پرسش
    مجاری ادرار درمان سنگ های کلیه ومجاری ادراری باتوجه به اندازه و محل سنگ چه می باشد؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۳۰ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      این سوال پاسخ خیلی مفصل با جزئیات زیادی دارد شما مشکل خودتان را دقیق بفرمائید تا در خصوص آن مورد خاص پاسخ دهم خدمت تان
  • تصویر کاربر گونا جمعه ۲۶ مرداد ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 415 مشاهده پرسش
    مدت یک ماه درد شدید دارم سنو دادم نتیجه سنو هیدرونفروز خفیف در کلیه چپ بود که ناشی از لیتیازی به سایز 8 تا 9 میلیمتر بود. ایا این لیتازی سنگ است یا کیست
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۶ مرداد ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      لیتیازیس سنگ هست
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر محمد دوشنبه ۷ مهر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 335 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید
    بنده با خواندن مطلبهای شما و پرسش از شما احتمال زیاد میدهم که دچار واریکوسل شده باشم چند روزیست دردم شدید شده است میخواستم بدونم خطر دارد یا نه؟
    و اینکه هزینه عمل این بیماری به همان روش که خودتان صلاح میدانید حدودا چقدر است؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۷ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      واریکوسل خطرناک نیست . و هزینه به عوامل متعددی بستگی دارد
  • تصویر کاربر صادقی دوشنبه ۷ مهر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 366 مشاهده پرسش
    با سلام،
    بنده دو سال هست که ازدواج کرده ام. 3 هفته پیش تست اسپرم انجام دادم (پیوست) که تعداد بسیار پایین حدود 1.6 میلیون بود. دیروز هم ازمایش سونو انجام دادم (پیوست) که تشخیص واریکوسل خفیف داده شد. ایا این واریکوسل می تواند عامل کم بودن تعداد اسپرم بوده؟ راه درمان چیست؟ حتما باید عمل شود؟ در صورت عمل کردن تعداد و مورفولوژی حتما بهبود می یابد؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۷ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بهتره آزمایش را تکرار و آزمایش هورمونی هم انجام دهید
  • تصویر کاربر امیری یکشنبه ۶ مهر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 377 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    لطفا یک توضیح کامل در رابطه با این که به کل واریکوسل بر اثر چه چیزهایی به وجود می آید ؟
    چرا ورودیها یا سیاهرگ در بیضه گشاد میشود؟
    آیا سر پا ایستادن بیش از حد یا بار سنگین بلند کردن از دلایلش میباشد؟؟؟؟؟؟ با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۶ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      علت دقیق واریکوسل مشخص نیست گرچه زیاد ایستادن و بارسنگین در دراز مدت می تواند از علل آن باشد. علت گشادی رگ خرابی دریچه های سیاهرگ ها و برگشت خون و تجمع خون در سیاهرگ ها می باشد
  • تصویر کاربر داودارومند یکشنبه ۶ مهر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 305 مشاهده پرسش
    باسلام وتشکر-آیاجراحی فتق تخصص پزشکان مجاری ادرار وکلیه میباشد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۶ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      هم جراح کلیه و مجاری ادرار و هم جراح عمومی فتق را عمل می کنند
  • تصویر کاربر مهدي یکشنبه ۶ مهر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 313 مشاهده پرسش
    با سلام
    اقاي دكتر اگه امكان داره اين سونگرافي رو نگاه كنيد و ببينيد چه مشكلي دارم؟
    آيا عفونتي مشاهده ميشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۶ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      همه چیز طبیعی است
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط