اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر ساجده شنبه ۵ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 2110 مشاهده پرسش
    با عرض سلام خدمت دکتر عزیز.در سونوی اتفاقی پسر سه ساله ام متوجه شدیم کلیه سمت چپ ۴۳میلی و کلیه سمت راست ۸۵ میلی میباشد که نظر رادیولوژیست در مورد کلیه چپ اینه که کوچکتر از حد نرماله و در مورد کلیه راست اینه که بزرگتر از حد نرمال هست ولی از نظر شکل هیچ مشکلی ندارن و کیستی هم وجود نداره در ضمن تا حالا هم عفونت ادراری نداشته.سوال من از خدمت شما این است که آیا بزرگ و کوچک بودن کلیه ها میتواند مادرزادی باشد و آیا مشکل ساز هم میباشد؟؟با تشکر از شما دکتر عزیز
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۵ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      غالبا مادرزادی است و در واقع بزرگ بودن یک سمت معمولا بصورت جبرانی است تا کم کاری کلیه کوچک تر را جبران کند. اگر اوره و کراتی نین خون نرمال باشد مشکل ساز نیست ولی بهتر است تحت نظر یک متخصص ارولوژی اطفال باشند.
  • تصویر کاربر نرگس شنبه ۵ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 371 مشاهده پرسش
    با سلام دختر من دچار رفلاكس گوارشي شديد بود كه با كمي بهتر شدن دكتر اطفال براي كنترل رفلاكس فرستان سونو كه به طور اتفاقي بدون هيچ گونه علائم باليني وجود سنگ سه ميلي كه به صورت شن ريزه هست در كليه چپ دختر شش ماه ام رويت شد كه با دو بار سونوي مجدد وجود سنك تاييد شد.من دخترم پيش متخصص كليه اطفال بردم و ايشون ازمايش اداري دادن و معلوم شد دختر من كلسيم يكم بيشتر از حد از اداراش دفع ميشه نرمال آزمايشگاه هشت و نيم بود مال دختر من نه بود كه دكتر گفتم خيلي زياد ...و يك محلول دادن به نام سيترات پتاسيم..حال سوال من اينه كه ايا اين سنگ ميتونه خطرناك باشه؟ايا با مصرف يك ماه اين محلول امكان دفع وجود داره؟در صورت دفع نشدن بايد چي كار كرد؟دختر من اين هفته واكسن شش ماهگي دارد ايا ايت دارو تداخل با واكسن ندارد؟ايا عوارض اين دارو زياد ؟احساس ميكنم دخترم يكم بيقرار ميشه ايا ميتونه از محلول باشه؟مرسي
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۵ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      حال سوال من اينه كه ايا اين سنگ ميتونه خطرناك باشه؟............................خیر ولی بایستی با سونو تحت نظر باشند
      ايا با مصرف يك ماه اين محلول امكان دفع وجود داره؟........................محلول برای دفع سنگ نیست بلکه برای پیشگیری از افزایش احتمالی سایز و تعداد سنگ می باشد
      در صورت دفع نشدن بايد چي كار كرد؟......................کر خصای نیاز نیست بجز همان تحت نظر بودن
      دختر من اين هفته واكسن شش ماهگي دارد ايا ايت دارو تداخل با واكسن ندارد؟.......................خیر
      ايا عوارض اين دارو زياد ؟..............................هیچ دارویی بی عارضه نیست بویژه اگر قرار باشد در شیرخوار ۶ ماهه ای داده شود مصرف این دارو نیاز به آزمایشات دوره ای خون و ادرار دارد مثل اندازه گیری سطح پتاسیم خون و PH ادرار
      احساس ميكنم دخترم يكم بيقرار ميشه ايا ميتونه از محلول باشه؟.............. احتمالش هست در این خصوص بهتر است به پزشک معالجش اطلاع دهید.
  • تصویر کاربر کیمیا جمعه ۴ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 73786 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر خسته نباشید.میخواستم بدونم میکرولیتیاز کلیه چی هست؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۴ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      یعنی شن ریزه در کلیه
  • تصویر کاربر اتابک چهارشنبه ۲ اسفند ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 362 مشاهده پرسش
    من حدودا سه ماه پیش دچار درد شدیدی شدم که با مراجعه اورژانسی به بیمارستان و پس از ازمایشات تشخیص سنگ کلیه بود و چند روز بعد دفع شد اما دوباره چند روز است همان وضعیت و همان نتایج بعد از ازمایشات با این تفاوت که اینبار تب هم دارم و یک صدای خس خس در ریه هام مدام آزارم میده آیا جای نگرانی هست
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲ اسفند ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم مجددا هم سونوگرافی از کلیه ها و مثانه اجام دهید و هم آزمایش کشت و کامل ادرار بگیرید و یک عکس از ریه هم بگیرید با توصیفات شما گرچه ممکن اسن علت کلیوی و سیستم ادراری داشته باشد ولی علت آن می تواند از عفونت ریه هم باشد .
  • تصویر کاربر اشکان چهارشنبه ۲۵ بهمن ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 364 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید اقای دکتر
    من از دیروز صبح که بیدار شدم به یک باره در سمت چپ شکم ( منظورم پهلوی سمت چپ هستش ولی هم عرض ناف نیست بالاتر هستش ) احساس درد دارم
    درد اکثرا خیلی کمه ، اگر روی صندلی بشینم کامل از بین می ره اما بیشترین درد در حالت موقع خوابیدن روی دست راسته !
    بعد من مصرف ماست و لبنایتم به شدت بالاست بخاطر همین نگران سنگ کلیه بودم از طرفی دقیقا سه ماه هست حساسیت ریوی گرفته بودم و سرفه زیاد که نگران پاره شدن فتق ، اما نه مشکل ادرار و سوزش و خون دارم نه برامدگی روی شکم یا زیر شکم
    البته درد با سرفه هام برای لحظه ای بیشتر میشه
    ممنون می شم راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۵ بهمن ۹۶( 8 سال پیش)
      سلام
      با توجه به توضیحات تان ماهیت درد شما به درد های با منشا کلیه نمی خورد از طرفی چون دردتان در برخی پوزیشن ها کم یا زیاد می شود احتمال می رود درد تان منشا عضلانی داشته باشد. با اینحال بهتر است سونوگرافی از کلیه ها انجام دهید.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۲۴ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 713 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط