اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر علی سه شنبه ۴ آبان ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 369 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید خدمت دکتر عزیز
    مادر بنده در کلیه سمت راست سنگ کلیه دارد گاهی اوقات کلیه گرم و گاهی اوقات سرد میشود علتش چی میتواند باشد؟؟؟
    ممنون و تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۴ آبان ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      احساس گرمی و سردی ربطی به کلیه و سنگ آن ندارد
  • تصویر کاربر فاطمه یکشنبه ۹ آبان ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 459 مشاهده پرسش
    سلام
    ممنون که وقت ارزشمندتون رو برای مردم میزارید.
    من خانومی ۲۶ ساله هستم که ۳۰ فروردین ۹۵ رفتم مطب و حجامت انجام دادم از ماه بعد ؛ بعد از دوره پریودی دو سه روز پهلو راستم درد داشتم که بدون دارو برطرف می شد .
    تا اینکه بعد از چهار ماه درد پهلو راستم به قسمت جلو و پشت پای راستم میزد و کف پام داغ میشد.
    مرداد ماه به پزشک عمومی مراجعه کردم برام ازمایش ادرار نوشت که همه چی نرمال بود.
    فقط W.B.C 10-15 بود که قرص سیپروفلوکساسین ۲۰۰ تجویز کرد یه مدت آروم بود که دردش دوباره شروع شد به علت شدید شدن درد در شب به پزشک عمومی مراجعه کردم .
    سونو و آزمایش ادرار و کشت ادرار نوشت دکتر متخصص رادیولوژی در هنگام سونو گفت یک سنگ کوچک داری که داری دفعش می کنی‌ ولی تو برگه سونو نوشت بود همه چی نرمال:
    فقط کلیه راست به سایز ۱۰۳ میلیمتر و ضخامت کورتکس ۱۶ میلیمتر و حاوی هیدرونفروز خفیف است ازمایش ادرار و کشت ادرارم Sp.Gravity 1.002 بود بقیه چیزا نرمال دکتر تشخیص عفونت دادن و قرص مفنامیک اسید .هیوتکس.سیپروفلوکساسین 500 با دو عدد امپول که اسمشو نمی دونم تجویزکردن با مصرف دارو ها بهتر شدم ولی وقتی دوره اش تمام شد درد پهلوم شروع شد شب ها دردم شدید تر میشه و به قسمت جلو هم میزنه که با فشار دادن شکمم و خوابیدن روش شدید تر میشه. بعداز بیدار شدن از خواب یه چند دقیقه ای تو پهلوام درد و سنگینی حس می کنم . یه وقتایی سمت چپم درد می کنه یه وقتایی راست دیشب دقیقا تو کلیه چپم احساس دردو سوزش داشتم .سوزش ادرار و تکرر ادرار اصلا ندارم عکس سونو و آزمایشاتم رو هم ضمیمه کردم . من استرس زیاد دارم .
    از شما دکتر دلسوز می خوام راهنماییم کنید من خیلی نگرانم
    می خواستم تشخیص شما رو بدونم ؟
    برای درمانم چی کار کنم ؟
    ایا برای کلیه ام خطرناک نیست ؟
    برای حامله شدن مشکلی برام پیش نمیاد ؟
    باسپاس فراوان خیلی خیلی ممنون خیلی تلاش کردم و عکس براتون بفرستم موفق نشدم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۹ آبان ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      به نظر من سی تی اسکن شکم و لگن انجام دهید (بدون ماده ی رنگی) و اگر نرمال بود احتمالا دردهایتان منشا کلیوی ندارد
  • تصویر کاربر حلیمه جمعه ۳۰ مهر ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 392 مشاهده پرسش
    باسلام:پسر چهارماه ونیم دارم که باسونوگرافی تشخیص میکرولیتیازیس در هردو کلیه دادن ضمن اینکه بیضه چپش هیدروسل میباشد ونیز الت تناسلی اون یه مقدار کج است.35 هفته متولد شد با وزن 2400 الان 6کیلو شده واینکه ریفلاکس شدید داره وشبها بیقراری شدیدی داره.و در 20 روز اخیر وزن اضافه نکرده. خواهشمند است در خصوص درمان میکرولیتیازیس راهنمایی بفرمایید.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۳۰ مهر ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      براي درمان ميكروليتيازيس توصيه مي كنم زير نظر متخصص نفرولوژي كودكان باشند
  • تصویر کاربر سامان چهارشنبه ۵ آبان ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 366 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشيد من تقريبا ٥روز است ك عمل سنگ شكن انجام داده ام با سنگي ب اندازه ي ١٧ميليمتًر در ناحيه لگنچه در كليه چپ ك سنگ خورد شده و تا الان مقداري از ان دفع شده است موضوعي ك منو نگران كرده بعد از چند روز من پس از نزديكي ب ارضاي كامل ميرسم ولي مني از دستگاه تناسلي خارج نميشود و خشك خشك ميباشد ميخواستم ببينم دليل چي ميتونه باشه؟؟؟؟لطف كنيد اگر امكان داره پاسخ منو بديد خيلي نگرانم...با تشكر.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۵ آبان ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      دارویی مصرف می کنید؟
  • تصویر کاربر مصطفی سه شنبه ۴ آبان ۹۵( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 453 مشاهده پرسش
    سلام ببخشید من خیلی به ندرت خون داخل ادرارم مشاهده میکنم مثلا پنج ماه میگذرد ومن یک بار در ادرارم خون
    مشاهمشاهده میکنم رنگشم انگار قرمزپر رنگ مثل نوشابه و بدون سوز و درد میخواستم ببینم جای نگرانی هست ممنون میشم جواب بدید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۴ آبان ۹۵( 9 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک مراجعه کنید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۲۵ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 713 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط