اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر علی یکشنبه ۱۶ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 406 مشاهده پرسش
    عرض سلام و خسته نباشید
    بنده حدود ده روز پیش سرماخوردگی شدیدی گرفتم به دکتر مراجعه کردم البته که هنوزم که هنوزه ادامه داره و بعد 3 چهار روز از سرماخوردگی اولین درد بیضم و کلیه هام شروع شد البته الان دردش به همون شدت اولیه نیست ولی هر از گاهی درد میگیره مثلا بیضمه هام درد میکنه کلیه چپم و هر از گاهی کلیه راستم درد میگیره و اروم میشه در موقع ادرار هم سوزشی ندارم البته اینم بگم در ماه مبارک رمضانم بنده سونوگرافی کلیه و مثانه رفتم که الحمدلله چیزی نبود حالا سوال من از اقای دکتر این هستش که ایا دوباره سونوگرافی لازم هستش یا نه؟/در ضمن بنده MRI هم رفتم که مشخص شد مهره L4-L5و S1L5بنده دیسک خفیفی دارد
    اینم عرض کنم که بعد درد کلیم به دکتر عمومی مراجعه کردم و ایشون سفکسیم با بلادونا پی بی نوشتند نظر شما دکتر محترم رو میخوااتم بدونم که این درد از چی میتونه ناشی بشه ممنون میشم کمک کنید
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۶ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      منشا درد می تواند اسکلتی عضلانی باشد و ربطی به کلیه هات نداشته باشد درد بیضه از دیسک هم می تواند باشد. نیازی به سونوی مجدد نیست
  • تصویر کاربر حمید چهارشنبه ۱۲ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 442 مشاهده پرسش
    27 ساله هستم پهلوی سمت چپم درد گرفت و به بیضیه هام میزد دکتر رفتم آزمایش ادرار دادم گفتن سنگ کلیه دارم سونوگرافی انجام دادم کلیه سمت راستم سنگ داشت ولی در کلیه چپ چیزی مشاهده نکردن باز هم پهلوی سمت چپم درد گرفت وعکس انداختم از مجاری ادرای چیزی پیدا نشد ولی تو ادرارم لخته خون کرمی شکل خارج شد به نظر شما مشکلم چی میتونه باشه ممنون میشم .
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۲ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      توصیه می‌کنم حتما سی تی اسکن انجام دهید
  • تصویر کاربر صفاريان چهارشنبه ۱۲ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 475 مشاهده پرسش
    دكتر گرامي در كاليس فوقاني كليه راست سنگي به قطر 4mm دارم چگونه اين سنگ دفع كنم فقط گاهي كليم گرفتست؟
    سوال دوم در انتهاي ديستال حالب چپ سنگ به قطر 4mm هست كه حدود 40روز اونجاست البته حركت مختصري داشته و استاز ادراري خفيف كليه هم هست،البته درد خاصي نداره گاهي گرفتگي بايد چيكار كنم دكتر؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۲ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      آب فروان , دویدن. و طناب زدن. سنگ شکنی سنگ دیستال حالب. جون خیلی طولانی شده
    2. تصویر کاربر صفاريان چهارشنبه ۱۲ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش)
      دكتر من فعاليت زيادي اصلا نداشتم.ممكنه اين سنگ كه انتهاي ديستال حالب هست با اب زياد و ورزش خارج بشه؟ يا حتما بايد عمل كنم؟چون نزديكه مثانه است و سنو هم ديده ميشه
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر فاطمه دوشنبه ۱۷ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 477 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید
    پدرم چند سالیست دارای سنگ کلیه می باشد که تشخیص اولیه مبنی بر وجود دو سنگ بوده که یکی دفع شده و دیگری چون بالای 5 میلیمتر است نیاز به سنگ شکنی دارد ولی در حال حاضر چون پدرم دارای تب مالت و رماتیسم نیز می باشند سنگ شکنی را انجام نمی دهند و دارو درمانی می کنند که باعث درای شدید گاه بهگاه می شود که با ترامادول و پپتدین ارام میشوند خواهشا راهنمایی بفرمایید چه کنیم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۶ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      محل سنگ و اینکه ایا سنگ انسداد ایجاد کرده است خیلی مهم است هر سنگی باعث درد نمی شود
    2. تصویر کاربر فاطمه دوشنبه ۱۷ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      با توجه به اینکه دو کلیه در سمت راست بدن می باشند (بصورت مادرزادی)...تشخیص اولیه وجود یه سنگ 5 میلی متری را نشان داد ولی با بررسی مجدد و سی تی اسکن وجود 2 سنگ 17و 6 میلی متری تشخیص داده شده...که سنگ انسداد هم ایجاد کرده است ...به تشخیص پزشک معالجشان باید سنگ شکنی کنند..ولی مشکل داشتن تب مالتشان است...آیا با قطع داروهای ریفامپین و داکسی سیکلینی که برای تب مالت استفاده می کنند میشه سنگ شکنی را انجام داد...؟ و آیا وجود تب مالت در بدن با سنگ شکنی با لیزر مشکلی برایشان ایجاد نمی کند؟...ممنون
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۷ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      برای سنگ شکنی نیازی به قطع داروهای ذکر شده نیست و تب مالت اگر در مرحله فعال نباشد و کنترل شده باشد و حال عمومی پدرتان خوب باشد منعی برای سنگ شکنی نیست
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر احسان یکشنبه ۹ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 468 مشاهده پرسش
    با سلام پسر من 4 سالشه لطفا منو راهنمایی کنید
    Color yellow
    Appearance clear
    Specific gravity 1.024
    PH 5
    Blood trace
    WBC 0-1
    RBC 5-6
    Epithelial cells 0-1
    Bacteria not seen
    Mucus scant
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۹ شهریور ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      در آزمایش ادرار کمی خون هست که نیاز به بررسی برای ریشه یابی علت آن می باشد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۲۵ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 713 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط