اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر مصطفی سه شنبه ۵ خرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 266 مشاهده پرسش
    سلام.لطفاجواب منوبدیدچون توخراسانم نمیتونم پیشتون بیام سه تاعکس ازازمایشام براتون میزارم لطفابگیدیدمشکلی دارم یانه ممنون
    http://uupload.ir/files/xxcf_image.jpg
    http://uupload.ir/files/aszz_untitled-1.jpg
    http://uupload.ir/files/yfqk_untitled-2.jpg
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۵ خرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      همه طبیعی هستند
  • تصویر کاربر ordup سه شنبه ۵ خرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 309 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر من جوانی هستم 18 ساله هستم
    یه سوال واقعا روانمو بهم ریخه
    اقای دکتر نمیدونم چرا التم به طوره کامل تحریک نمیشه یعنی خوب تحریک نمیشه و وقتیم تحریک میشه با کوچک ترین فشاری تا میشه
    و واقعا نمیدونم مشکل دارم یا نه
    البته اینم بگم که یه درصد کمی انحنا به سمت پایین داره
    ودقیقا از همون جا ی خمیدگی التم تا میشه
    و نمیدونم بعدا برام مشکل ساز میشه یانه؟
    منظورم اینه که بعدا میتونم با همسره ایندم نزدیکی داشته باشم یانه؟
    لطفا راهنماییم کنید واقعا خودمو باختم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۵ خرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      اینحالت مشکل خاصی نیست و غالبا بعد از ازدواج برطرف می شود بهتره بهش فکر نکنید
  • تصویر کاربر محمد سه شنبه ۵ خرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 291 مشاهده پرسش
    با عرض سلام
    میخواستم بدونم بهترین و داییمی ترین روش زیاد کردن قطر چه روشی هست و همچنین هزینه ان چقدر میباشد و دوره نقاهت چقدر است با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۵ خرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      چیزی به عنوان بهترین و دائمی ترین روش زیاد کردن قطر آلت وجود ندارد
  • تصویر کاربر امیر جمعه ۸ خرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 377 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت آقای دکتر جباری،
    مردی 23 ساله هستم، که مدتی پیش دچار ناهنجاری ای در ناحیه تناسلی شدم که کمی دفع ادرار را برایم سخت کرده بود. پس از مراجعه به دو متخصص اورولوژ ، یکی از ایشان بیماری را اپیدیمیدیت شناخته و برای آن آنتی بیوتیک و ترازوسین تجویز کرده بود، و تشخیص دیگری التهاب پروستات بود که قرص گیاهی (به نام پروستاتان) تجویز کردند. مسئله ادرار بنده در این مدت نسبتا بهتر شده است اما گویی مثل قبل و کاملا سالم نیست، زیرا بعد از هر بار تخلیه منی، کمی سخت می توانم ادرار کنم مگر اینکه مثانه ام خیلی پر باشد. از طرف دیگر، در هنگام تحریک، دو قسمت زیر بیضه هایم که رگ یا مجرایی هستند (بر اساس آناتومی که پیوست شده است، فکر می کنم اپی دمیت باشد) ، کمی سفت می گردند و به نظر می رسد روی آنها فشار باشد ، و بعد از تخلیه منی ، آرام تر می شوند اما تا چند ساعت و گاه تا یک روز بیضه هایم درد می کند و دوباره نمی توانم - مثل گذشته- در یک روز، دو بار عمل جنسی داشته باشم.
    می خواستم بپرسم آن سفت شدن ناحیه زیر بیضه ها طبیعی است؟
    پیشاپیش با تشکر از زحمات شما و عذرخواهی از زیاد شدن متن سوال
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۸ خرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      سفت شدنش می تواند طبیعی باشد چون اسپاسم و انقباض عضلات جدار لوله های انتقال اسپرم در اپیدیدیم به هنگام انزال رخ می دهد ولی درد آن طبیعی نیست
  • تصویر کاربر مهدی جمعه ۸ خرداد ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 371 مشاهده پرسش
    آقای دکتر من مرداد 93 عمل ercpجهت خروج سنگ از مجاری صفراوی انجام دادم و یک ماه بعد از عملم احساس میکردم مثانه ام کامل تخلیه نمیشه و احساس دفع ادرار داشتم و بعد از ادرارم کمی سوزش داشتم.رفتم دکتر و سونوگرافی گرفتند و گفتند مثانه ات کامل خالی نمیشه و قرص تامسولوسین دادند و من مدتی خوب شدم.دوباره همین مساله ادامه پیدا کرد و اینبار ادرارم هم دوشاخه می آمد.دوباره رفتم دکتر سونوگرافی کرد و گفت هیچ مشکلی نداری و اینبار ترازوسین داد.باز مدتی بهتر شدم و دوباره مشکلم شدیدتر شد و ادرارم کماکان دوشاخه می آمد و وقتی دست به قسمت تحتانی شکمم میزدم و میزنم درد میگیره.دوباره رفتم دکتر که گفتند شاید تنگی مجرا داری و روی این حساب عکس یوتوگرافی از مجرام گرفتند و گفتند سالم هستی و هیچ مشکلی نداری.متاسفانه با این اوصاف من باز شبها اکثرا احساس سوزش و دفع ادرار دارم و احساس میکنم تو مجرام ادرار مونده و ادرارم دوشاخه میاد و وقتی دست به قسمت تحتانی شکمم میزنم درد میگیره.میشه منو راهنمایی بفرمایید؟(مدارکم را خدمتتون پیوست میکنم)
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۸ خرداد ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      احتمالا شما دچار التهاب پروستات یا همان پروستاتیت شده اید و بهتره ترازوسین را طولانی مدت یعنی حداقل 6 ماه استفاده کنید و مدتی هم آنتی بیوتیک استفاده کنید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۳۰ شهریور ۵ تعداد بازدید: 770 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط