اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر مجتبی پنجشنبه ۳ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 368 مشاهده پرسش
    سالام اقای دکتر من
    23 سال هستم تجربه سکس هم داشتم
    اقای دکتر من بشدت زود انزالی دارم .قبلا تماس گرفتم گفتین لیدودین 10 استفاده کنم
    اسفاده کردم ولی هیچ فایده ای نداشت حتی کمی هم نداشت

    بهتر درباره مشکلم توضیح بدم قبل از نعوض هم انزال میشم من اگه کسی به من دست بزند
    حتی اگر کاندم رو به روی التم بکشم انزال میشم
    کلا به مشکل بزرگی برخ وردم
    زمانی بسیار خود ارضای داشتم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۳ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      از قرص کلومیپرامین 25 میلی 6 ساعت قبل از نزدیکی همراه با لیدوکائین استفاده کنید
  • تصویر کاربر Omid سه شنبه ۱ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 3463 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر ، وقتتون به خیر
    می خواستم بپرسم که آیا این مسئله صحت دارد که پس از ازدواج یا بهتر بگویم پس از چندین بار آمیزش طول و حجم آلت افزایش می یابد و آلت در هنگام نعوظ دیگر به آن سفتی قبل از ازدواج نمی شود؟
    و دیگر اینکه آیا از روی فرم و ظاهر آلت می توان فهمید که فرد قبلا رابطه جنسی داشته یا خیر؟
    با تشکر از پاسختون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      می خواستم بپرسم که آیا این مسئله صحت دارد که پس از ازدواج یا بهتر بگویم پس از چندین بار آمیزش طول و حجم آلت افزایش می یابد و آلت در هنگام نعوظ دیگر به آن سفتی قبل از ازدواج نمی شود؟........................خیر
      و دیگر اینکه آیا از روی فرم و ظاهر آلت می توان فهمید که فرد قبلا رابطه جنسی داشته یا خیر؟.......................خیر
  • تصویر کاربر سید سه شنبه ۱ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 3444 مشاهده پرسش
    با سلام و احترام

    نگرانی و مشکل بزرگی دارم و باور بفرمائید خجالت میکشم دوباره بصورت مکاتبه ای مزاحمت اوقات گرانبهای شما شوم اما خیلی خیلی برای مادر74 ساله ام با سابقه بیماری قند و فشار خون نگرانم.

    ماه گذشته آزمایش خون ماردم 1/6 برای کراتینین و 27 برای اوره بود.
    این ماه پس از مراجعه به متخصص کلیه و با مصرف 25 روزه قرص بیکربنات سدیم و عدم مصرف گوشت و ماهی و کنترل نمک و خوراک ، نتیجه 1/7 برای کراتینین و 34 برای اوره بوده است.
    البته نتیجه سونوگرافی نیز اعلام داشته اندازه کلیه مختصری نسبت به اندازه طبیعی کوچکتر شده است.
    مابقی فاکتور ها در خون و سونوگرافی مشکلی نداشته است.

    اکنون متخصص کلیه دوباره استفاده از بیکربنات سدیم و کنترل غذا را تجویز کرده و البته اشاره کرده کار بیشتری نمیتوان کرد و به نحوی اعلام خطر برای دیالیز کرده است!

    شما را قسم می دهم راهنمایی و کمکم کنید.
    روزانه حدود 17 قرص برای فشار ، قند و درد زانو شامل پوزارکس 50 ، آنالاپریل 20 ، متورال 50 ، هیدروکلرتیازید ، نوونورم 1 ( روزانه 2 عدد ) ، آسپیرین 80 ، استامینفن 500 ( روزانه 1 تا 2 عدد برای تسکین درد زانو ) کلونازپام 2 و آمیتریپتیلین 25 و گاهی گاباپنتن 300 مصرف می شود.

    قبلا" از بذل عنایاتی که مسلما" مبذول می فرمائید خیلی خیلی خیلی ممنونم و بی صبرانه منتظر پاسخ شما هستم.

    با تشکر و احترام فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      توصیه می کنم با متخصص کلیه نفرولوژیست مشورت نمائید
  • تصویر کاربر ali سه شنبه ۱ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 317 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر
    آقای دکتر الان 3 روزه وقتی راه میرم بیضه چپم درد میگیره میخواستم بدونم دلیلش چیه.؟
    من 4سال پیش عمل واریکوسل کردم حالت بیضمم عادیه
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      درد بیضه علل فرواوانی دارد بهتره توسط ارولبوژیست معاینه شوید
  • تصویر کاربر هادی سه شنبه ۱ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 373 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر خسته نباشید
    هادی هستم 25 ساله
    راستش یادم نمیاد از چند سالگی ولی تقریبا از 17 سالگی تا الان به خود ارضایی اعتیاد پیدا کردم
    خیلی وقتها چند روز ترک کردم ولی باز برگشتم
    خیلی تو زندگیم تاثیر بدی گذاشته
    فقط میخام بدونم دارویی قرصی شربتی چیزی برای درمانش و یا کم کردنش هست
    اگه هست لطفا جوابم رو بدید خیلی ممنون میشم
    اگه هست میخام بیام مطب حضوری صحبت کنیم
    اگرم که قرصی دارویی نیست که ...
    نمیدونم
    روزتون خوش
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱ اردیبهشت ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      البته درمان اصلی اراده و خواست شمااست ولی با دارو بتدریج و ظرف چندین ماه بهتر خواهید شد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین شنبه ۲۸ شهریور ۵ تعداد بازدید: 770 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط