اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر جواد پنجشنبه ۲۷ فروردین ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 331 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر خسته نباشید . من 25 سالمه . خیلی خود ارضایی کردم ولی الان میخوام خود ارضایی رو ترک کنم ولی وقتی مثلا یه هفته میگذره و مایع منی تو بدنم زیاد میشه بیضه هام شروع به درد شدیدی میکنند که گاهی حتی نمیذارن حرکت بکنم و شب ها هم محتلم نمیشم . میخواستم ازتون بپرسم دارویی رو میتونید بهم معرفی کنید که بدون نسخه پزشک تو داروخانه به فروش برسه و باعث بشه تو خواب محتلم بشم و عوارض نداشته باشه راستش به خاطر گناهش نمیخوام انجام بدم ولی واقعا درد میکنه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۷ فروردین ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      چنین دارویی نمی شناسم اگر صبوری کنید و تحمل کنید بتدریج مشکلات حل می شود و محتلم خواهید شد.
  • تصویر کاربر وحیده جمعه ۲۸ فروردین ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 306 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر. خسته نباشید. من یک خانم 32 ساله هستم. چند وقت پیش دونه هایی روی پوست بیرونی لبه بزرگ خارجی قسمت تناسلی دیدم. به متخصص پوست مراجعه کردم. میترسیدم زگیل باشه. چون متاسفانه اخیرا شرایط روحی خوبی نداشتم افسردگی شدید و ... و با دو نفر رابطه خلاف عرف داشتم. دکتر بعد از معاینه گفت که زگیل نیست و مربوط به ریشه مو هست. محلول ساختنی داد و بعد چند روز استفاده خوب شد. اما همون موقع معاینه یک دونه خیلی ریز در کشاله رانم بود که دکتر گفت این زگیل هست ولی چون تو کشاله ران هست تناسلی نیست. شکل این زگیل دراز هست. شبیه نوک مداد اتود و ضخامت خیلی کمی داره. طوری که بعضی وقتها نمیبینمش. امروز بعد از استحمام متوجه شدم که چندین ردیف دونه های ریز که انگار میخوان از پوست بزنن بیرون دو طرف کشاله رانم در حدود قسمت خط بیکینی هست که انگار سر سفید دارن. نمیدونم اینها زگیل هستن یا نه. ایا گفته اون دکتر در مورد اینکه چون در کشاله ران هست تناسلی نیست درسته؟ مننونم از پاسختون.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۷ فروردین ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      به نظر من اگر زگیل باشندو نزدیک ناحیه تناسلی باشند زگیل تناسلی محسوب می شوند
    2. تصویر کاربر وحیده جمعه ۲۸ فروردین ۹۴( 1 دهه پیش)
      ممنون از پاسختون. من پیش دو دکتر مختصص پوست قدیمی رفتم. تشخیص هر دو نفر این بود که این دونه های ریز زگیل نیست و من حساسیت زیادی دارم نشون میدم. در مورد اون ضائده کوچیک هم دکتر بررسی کرد و اونقدر کوچیک بود که به زور پیداش کرد. بعد هم گفت چون یک ماه و نیم هست که تغییری توش ایجاد نشده مشکلی نداره.
      سوالم اینه که رشد زگیل با چه سرعتی هست؟ مدام نگران ابتلا هستم. اشتباهی که کردم. با یک ارتباط احتمال آلودگی هست؟ از اون دو نغر پیگیری کردم و گفتن که هیچ ضائده ای روی پوستشون ندارن.
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر علیرضا پنجشنبه ۲۷ فروردین ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 382 مشاهده پرسش
    آقای دکتر با تشکر از سرعت عملتان در جواب من الان ۳۷سال دارم با دو بچه و بعلت برخی مشکلات امکان جلوگیری از بارداری با روشهای دیگر را نداریم خوستم بدانم با قوانین جدید یعنی هیچ راهی برای انجام این عمل‌ ندارم ؟؟؟
    ,یعنی کلا این عملوازکتومی دیگر در هیچ جای ایران انجام نمی شود ؟؟؟باید به خارج از کشور مراجعه کنم ؟!؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۷ فروردین ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      بله متاسفانه در همه جای ایران خلاف قانون محسوب می شود
  • تصویر کاربر محمدرضا پنجشنبه ۲۷ فروردین ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 397 مشاهده پرسش
    باسلام
    سوال من این است که آیا خودارضایی موجب کوچکی بیضه ها میشود یا نه .همچنین آیا میتوان از طریق معاینه فهمید که فرد خود ارضایی دارد یا نه اگر نه پس چجوری در تست پزشکی ارتش میفهمند اگه نمیفهمند پس چرا معاینه میکنند و میگویند در صورت داشتن خودارضایی مردود میشوید.
    باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۷ فروردین ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      سوال من این است که آیا خودارضایی موجب کوچکی بیضه ها میشود یا نه ؟.................خیر
      همچنین آیا میتوان از طریق معاینه فهمید که فرد خود ارضایی دارد یا نه؟.................................. خیر اگر نه پس چجوری در تست پزشکی ارتش میفهمند اگه نمیفهمند پس چرا معاینه میکنند و میگویند در صورت داشتن خودارضایی مردود می
      شوید......................در معاینه قابل تشخیص نیست
  • تصویر کاربر فریبا پنجشنبه ۲۷ فروردین ۹۴( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 456 مشاهده پرسش
    با سلام
    بعد از خروج ادرار از مجاری ، خون از مجاری خارج میشه و احساس سوزش میکنم چیکار باید بکنم؟
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۷ فروردین ۹۴( 1 دهه پیش)
      سلام
      این معمولا علائم عفونت ادراری است و بهتره آزمایش ادرار داده و آنتی بیوتیک استفاده کنید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین شنبه ۲۸ شهریور ۵ تعداد بازدید: 770 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط