اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر ع-خیراندیش جمعه ۲۹ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 312 مشاهده پرسش
    سلام مجددآقای دکتر
    چطوری میتونم آلتم رو درست کنم ؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۹ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      تنها راه اصلاح انحنای الت جراحی است
  • تصویر کاربر بهنام شنبه ۲۳ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 289 مشاهده پرسش
    ا سلام و خسته نباشید
    یه چند وقته شک دارم که زگیل تناسلی دارم
    از وسط الت تا قسمت تهتانیه ان به خصوص زیر الت دانه های بدون برامدگی و زبری ایجاد شده یا من تازه فهمیدم چطور میتونم تشخیص بدم...چون خجالت میکشم برم دکتر
    همچنین التم 15 سانته میخوام 2&3 سانت بزرگتر شه ایا روش پنیمور تاثیری داره؟ و مضراتش چقدره؟
    ممنون میشم اگه جواب بدین
    عکس ها به صورت فایل zip هست با نرم افزار winrar باز کنین
    1. تصویر کاربر بهنام شنبه ۲۳ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش)
      در ضمن ای دونه ها شبیه دانه های موجود روی کیسه ی بیضه ها هستند بدون هیچ ترش و زخم و زبری
      همچنین هیچ نوع سکسی نداشتم.
      در ضمن راه های پشگیری چیه؟
      من ورزش کارم و هر روز ورزش میکنم و عرق میکنم ایا عرق باعث بیماری میشه و چند وقت یه بار باید لباس زیرو عوض کنم؟ایا هر زود باید الت و کیسه رو شستشو بدم؟

      معذرت که سوالام زیاد شد ممنونم که زود جواب میدین
  • تصویر کاربر ع شنبه ۲۳ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 265 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر متشکرم که سوال قبلیم رو پاسخ دادید
    حالا طبق پاسخ شما انحنای آلت تا چه حد باشه مشکل ایجاد نمیکنه ؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۳ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      من بیشتر از آنکه به درجه اهمیت بدهم به ایجاد یا عد ایجاد مشکل در حین مقاربت اهمیت می دهم. اگر مشکلی نباشد نیای به اصلاح آن نیست
  • تصویر کاربر امیر شنبه ۲۳ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 382 مشاهده پرسش
    آیا psaبالا نشانه سرطان است؟ 2- چگونه می توان psaبالا را پایین آورد؟3-چه خطراتی فرد مبتلا به psaبالا را تهدید می نماید؟4-کسی که با عمل جراحی پروستات بدخیم را عمل نموده و مشکلی از نظر متاستاز ندارد چه اقداماتی در ادامه درمان و زندگی جهت طول عمر بیشتر باید انجام دهد؟5- آیا رژیم غذایی در کاهش psa نقش دارد؟ با تشکر از شما پزشک گرامی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۳ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      1) اگرچه در سرطان پروستات PSA بالا می رود ولی PSA بالا همیشه به معنی سرطان نیست و در برخی موارد دیگر هم می تواند بالا برود.
      2) PSA بالا یک علامت است و نه یک بیماری و همیشه هم نیاز به پائی آوردن ندارد
      3) فقط در صورتیکه علتPSA بالا سرطان باشد نیاز به درمان هست و نه در دیگر موارد
      4) فقط بایستی مرتب تحت نظر باشد چکاپ های دوره ای را جدی بگیرد
      5) خیر نقش چندانی ندارد
  • تصویر کاربر مهدی شنبه ۲۳ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 364 مشاهده پرسش
    باسلام من پسری 16 ساله هستم،تقریبا از 15 سالگلی خودارضایی رو شروع کردم.ولی خیلی کم.اما از تابستان امسال تا حدودا چند هفته پیش شدیدا دفعات خودارضایی رو افزایش داده بودم.اما متوجه آثار خودارضایی در خودم شدم،و دارم اونو ترک میکنم.واز مهمترین آن ها کوچکی بیضه هام است.میخوام بدونم ممکنه که بیضه ها کوچک بشن؟یا من تصور اشتباه میکم؟ولی احساس مبکنم کمی کوچکتر شدن .البته نه الان چند وقته.وقتی خودارضایی میکنم احساس بهتری دارم و فکر میکنم بزرگ شدن.ولی وقتی یه هفته میگذره احساس بدی نسبت بهشوشون دارم.خیلی ممنون میشم اگه کمکم کنین.و جنب هم زیاد میشم.باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۳ اسفند ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      خودارضایی آثار مخرب زیادی برروی روح روان دارد و توصیه می کنم ترک کنید. در مورد بیضه هم بعید که کوچک و بزرگ شوند با اینحال معاینه توسط پزشک را توصیه می‌کنم
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین شنبه ۲۸ شهریور ۵ تعداد بازدید: 770 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط