اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر پیام چهارشنبه ۸ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 365 مشاهده پرسش
    با سلام و احترام
    جناب آقای دکتر بنده طبق تشخیص آقای دکتر کیانی نیاز به عمل واریکوسل دارم. میخواستم بدونم آیا شما عمل واریکوسل میکروسکوپی را در بیمارستانی که تحت پوشش بیمه تکمیلی ایران باشد انجام می دهید. با توجه به هزینه عمل و وضعیت مالی بنده میخواستم از این بیمه استفاده کنم. واقعا ممنون میشم اگر به من جواب بدهید. نگران دیر شدن عمل هستم.
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۸ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بله بیمارستان پارسیان عمل می کنم
    2. تصویر کاربر پیام چهارشنبه ۸ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش)
      ممنونم از پاسخ سریع شما. خیلی لطف نمودید. امکان دریافت نامه از طرف شما و ارائه به بیمه ایران جهت دریافت معرفی نامه به بیمارستان پارسیان وجود دارد؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۸ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش)
      بله البته بشرطی که به نظر من هم شما نیاز به عمل داشته باشید
    4. تصویر کاربر پیام چهارشنبه ۸ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش)
      با تشکر فراوان از شما. برای معاینه توسط شما همراه با آزمایشهای گرفته شده (آزمایش اسپرم و سونوگرافی) مزاحمتون میشم.
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۸ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش)
      موفق باشید
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر فرزاد چهارشنبه ۸ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 315 مشاهده پرسش
    سلام
    من 32 سالمه مجرد هستم
    2 ماهی میشه روی آلت تناسلی من 3لکه کوجک به رنگ قهوه ای بدون هیچ درد و سوزش و ترشح و بدون برجستگی دیده میشه یک ماه پیش رفتم دکتر پوست که بدون رویت محل تشخیص دادند که حساسیت داروئی و پماد بتامتازون و زینک اکساید دادن و قرص ویتامین آ ، یکی از لکه ها تقریبا کمرنگ شده ولی یکی دیگه همونطور مونده میخواستم بدونم که این میتونه ویروس hpv باشه من خیلی نگرانم ،‌چطور میتونم مطلع بشم؟آیا آزمایشی وجود داره که منو از نگرانی در بیاره ؟ ممنون میشم اگه راهنمائی بفرمائید
    با تشکر

    آقای دکتر یک سوال به اسم من ثبت شده که اشتباهی به حضورتون ارسال شد
    سوال من همین متن بالائی بود و شما فرموده بودید که عکس بگیرم و فرموده بودین با بتامتازون بدتر هم میشود
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۸ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      تو این عکس ضایعه شبیه HPV نیست
  • تصویر کاربر باقر چهارشنبه ۸ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 473 مشاهده پرسش
    باعرض سلام
    اینجانب پدری 57 ساله دارم که هر دو کلیه اش دارای سنگ های شاخ گوزنی 3 سانتی است و هم اکنون 6 ماه است در حال دیالیز است و با اینکه هفته ای سه جلسه دیالیز می شود اما کراتین او 5 و اوره 80 می باشد با تعبیه ی سوند دبل جی به مدت سه ماه کراتین و اوره تغییری نکرد و همکاران شما در کرمانشاه معتقدند که جراحی بی فایده است و فقط باید پیوند بزند . با توجه به اینکه برای پیوند زدن تمکن مالی نداریم همچنان به جراحی و خارج کردن سنگ ها اصرار داریم در ضمن الان 6 ماه است که ایشان دیالیز می کند و قبل از آن با وجود سنگ های بزرگ هیچ مشکلی نداشت و می خواهیم شانس جراحی او راامتحان کنیم اگر کلیه ها برنگشت سپس به فکرپیوند باشیم . تصمیم همکاران شما طبق عکس هسته ای ، سی تی اسکن و سونوگرافی های متعدد بوده لطفاً ما را راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۸ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      البته نتیجه تصویر برداری هایی که فرمودید در تصمیم گیری تاثیر می گذارد ولی با توجه به مواردی که فرمودید و ریسک بالای جراحی در فرد دیالیزی و احتمال پائین بودن نتایج آن چنین توصیه ای نمی شود با اینحال می توانید با دکتر مهرآوران در بیمارستان هاشمی نژاد هم مشورت کنید ایشان در این زمینه تجربه زیادی دارند.
  • تصویر کاربر نیلوفر چهارشنبه ۸ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 317 مشاهده پرسش
    سلام مجدد با عرض پوزش مجدد مزاحم میشم جناب دکتر من مجددا به 2دکتر اورولوژیست مراجعه کردم و نطرشان بر این بود که طبق معاینه و جواب سونو که بیضه چپ میانه مجرا و بیضه راست ابتدای مجرا قرار دارد تا سن 12 ماهگی صبر کنم وبا امپول هورمون 70 درصد جوواب مثبت بگیررم ایابه نظر جنابعالی مشکلی در تزریق این امپول ها هست ویا اگر نتیجه منفی شد زمان عمل به تاخیر افتاد و مشکلی به وجود می اید با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۸ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بالاخره اختلافاتی بین پزشکان وجود دارد من در کل با هورمون درمانی موافق نیستم و نظرم اینه که تا 6 ماهگی بدون هیچ درمانی صبر کرد و اگر نزول بیضه رخ نداد جراحی کند البته بشرطی که فرزندتان نارس بدنیا نیامده باشد. با اینحال شما می توانید نظر دیگر همکاران را بنی بر هورمون درمانی انجام دهید تصمیم با شماست.
  • تصویر کاربر نیلوفر چهارشنبه ۸ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 308 مشاهده پرسش
    سلام مجدد با عرض پوزش مجدد مزاحم میشم جناب دکتر من مجددا به 2دکتر اورولوژیست مراجعه کردم و نطرشان بر این بود که طبق معاینه و جواب سونو که بیضه چپ میانه مجرا و بیضه راست ابتدای مجرا قرار دارد تا سن 12 ماهگی صبر کنم وبا امپول هورمون 70 درصد جوواب مثبت بگیررم ایابه نظر جنابعالی مشکلی در تزریق این امپول ها هست ویا اگر نتیجه منفی شد زمان عمل به تاخیر افتاد و مشکلی به وجود می اید با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۸ بهمن ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بالاخره اختلافاتی بین پزشکان وجود دارد من در کل با هورمون درمانی موافق نیستم و نظرم اینه که تا 6 ماهگی بدون هیچ درمانی صبر کرد و اگر نزول بیضه رخ نداد جراحی کند البته بشرطی که فرزندتان نارس بدنیا نیامده باشد. با اینحال شما می توانید نظر دیگر همکاران را بنی بر هورمون درمانی انجام دهید تصمیم با شماست.
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۲۶ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط