اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر amir سه شنبه ۹ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 3986 مشاهده پرسش
    سلام من یه سوالی داشتم آیا این طبیعی است که در موقع اضطراب و استرس و یا داشتن ترس از موضوعی بیضه ها بالا برن و نزدیک بدن شن ؟ یعنی کیسه بیضه ها جمع شن

    و سوال 2 اینکه من یه موقع هایی مثلا تو خونه نشستم و بیضه هام پایین هستن و طببیعی یه هو یاد فلان مسئله می یوفتم و همین که یاد اون مسئله می یوفتم مثلا اینکه فلان کار مهم رو انجام دادم یا نه همین که فکرش رو می کنم یهو بیضه هام بالا می رن
    آیا این طبییعی یه که با فکر بیضه ها بالا بره و نزدیک بدن شه ؟
    دکتر اورولوژی رفتم گفته مشکلی ندتری

    ممنون می شم راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      همه اینحالات طبیعی است. جمع شدن کیسه بیضه و حتی بالا رفتن بیضه ها تابع دمای محیط و عوامل عصبی است
    2. تصویر کاربر amir سه شنبه ۹ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      ممنون از راهنمایی شاد و خرسند باشید
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۹ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      موفق باشید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر سید سه شنبه ۹ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 416 مشاهده پرسش
    سلام وعرض خسته نباشید خدمت اقای دکتر .ایا مصرف قرص پنتوکسی فیلین چون باعث گشادی رگها میشه .برای من که واریکوسل عمل کردم باعث عود بیماری نمیشه لطفا پاسخ بدهید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      خیر
    2. تصویر کاربر سید دوشنبه ۸ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      مرسی با تشکر از دکتر جباری محترم
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۹ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      موفق باشید
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر احسان چهارشنبه ۱۰ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 419 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    خسته نباشید
    من 24 سالمه و تقریبن از سن 15 یا 16 سالگی بدون اینکه بفهمم ناخواسته شروع کردم به خود ارضایی و تا الان هم ادامه داشته ولی یکساله که خیلی کمش کردم و ماهها کنار گذاشتم و باز هم موفق نبودم...
    میخواستم ببینم آیا خود ارضایی در سایز آلت و یا رشد نکردن آلت تاثیری دارد؟؟؟ سایز آلتم در حالت نعوظ 10 سانت و قطرش خیلی نازکه آیا طبیعی است؟ آیا با این سایز در زندگی مشترک مشکلی برام ایجاد نمیکند؟؟؟؟
    فکر میکنم که بلوغ کاملی نداشتم و علائم بلوغ هیچ کدام غیر از رشد موهای زاید در من بروز نداده تا به حال... رفتم پیش فوق تخصص غدد و چندین بار آزمایش کامل هورمونی دادم و نشون داد که تیروئیدم کم کاره و تستسترون بدنم پایینه و الان هم آنالیز سمن نوشته با همون آزمایش های هورمون قبلی به نظر شما چکار میتونم بکنم؟؟؟؟ لطفا راهنماییم کنید که الان سر دوراهی ازدواج هستم و میترسم با این مشکلاتی که دارم و داشتم نتونم همسر آینده مو راضی نگهدارم و زندگیشو تباه کنم... خواهش میکنم کمکم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      میخواستم ببینم آیا خود ارضایی در سایز آلت و یا رشد نکردن آلت تاثیری دارد؟؟؟.................خیر
      سایز آلتم در حالت نعوظ 10 سانت و قطرش خیلی نازکه آیا طبیعی است؟.............بله
      بر اساس نتیجه هورمون ها و آزمایش اسپرم می توان دقیق تر صحبت کرد
    2. تصویر کاربر احسان چهارشنبه ۱۰ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام خسته نباشید آقای دکتر
      ممنون از پاسخ به سوالات قبلی جواب سه آزمایش امسالم رو میزارم ممنون میشم راهنماییم کنید

      30/2/93
      t3 1
      t4 6
      tsh h 13
      fsh 1.8
      lh h 36.8
      testosteron 4.5





      96/5/2


      tsh-irma 3.34
      t4-ria 7.69
      fsh-ria low 0.74
      lh-ria 1.89
      testosterone 4.79
      free testosteron low 5.17




      93/6/15



      tsh-irma high 5.96
      t4-ria 7.46
      fsh-ria 3.80
      lh-ria low 0.79
      testosterone 6.40
      free testosteron 7.29


      و الان هم آنالیز سمن و tsh و t4 نوشته برای ماه آینده...
      و در طول این مدت هم فقط روزی یک عدد لووکسین طبق تجویز دکتر مصرف میکنم..
      نظر شما نسبت به نتیجه آزمایش ها و بیماری که دارم چیست؟؟؟
      و آیا این روند درمان را ادامه دهم یا به پزشک دیگری مراجعه کنم؟؟؟؟
      بلوغ دیر رس یا نارس چگونه است و آیا علایمش در من وجود دارد؟؟؟؟
      ممنون از وقتی که میگذارید و راهنماییتون
      با تشکر
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر علی دوشنبه ۸ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 494 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت جناب آقای دکتر جباری
    من حدود 8 ماه قبل عمل واریکوسل کردم بروش میکروسورجری. الان دردم نسبتا کم شده هرچند گاهی وجود دارد. ضمنا نتیجه ازمایش اسپرم که امروز دادم بشرح ذیل است. نظرتان چیست؟ آیا نرمال شده است؟
    >volume: 1.3 ml
    >appearance:
    >milky
    >viscosity:
    >normal
    >liquefaction: 20
    >minutes
    >PH:7.5
    >WBC: 1-2
    >epithelial cell
    >: --
    >bacteria: --
    >RBC:--
    >agglutination:------
    >.
    >immature
    >germcell: 1-3
    >sperm count:
    >63.9 milion/ml
    >quick(a):28.8
    >slow(b): 23.2
    >none(c):17.9
    >immotile(d):
    >30.1
    >normal:78.6
    اینم نتایج ازمایش قبل از عمل
    نتیجه آزمایش:
    volume: 1.2 ml
    appearance: milky
    viscosity: normal
    liquefaction: 20 minutes
    PH:7.6
    WBC: 0-1
    epithelial cell : --
    bacteria: --
    RBC:--
    agglutination: yes(+) .
    immature germcell: 1-2
    sperm count: 68.2 milion/ml
    quick(a):14.8
    slow(b): 25.2
    none(c):19.8
    immotile(d): 40.2
    normal:72.3
    بنظرتان آیا میزان بهبود قابل قبول است؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بله قابل قبول است
  • تصویر کاربر داریوش دوشنبه ۸ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 334 مشاهده پرسش
    با سلام جناب آقای دکتر
    کودک سه ساله خود را در 40 روزگی بوسیله حلقه پلاستیکی ختنه کردیم و از تاریخ ختنه تا بحال آلت وی دچار فرورفتگی و پنهان شدگی شده و تا قبل از آن نرمال می بود که این مسأله سبب نگرانی و مشکل روحی برای بنده شده است.
    حال سوالم اینست که آیا ختنه با حلقه میتواند باعث بروز این مشکل شده باشد و اینکه در این سن میتوان چاره ای برای این مورد اندیشید؟ و اگر خیر تا چه زمانی باید صبر کنیم ؟
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگر چسبندگی داشته باشد یا بچه تان چاق باشد می تواند این حالت ایجاد شود لذا ابتدا بهتره معاینه شود تا بتوان. نظر دقیق تری داد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۲۵ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط