اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر پدارم دوشنبه ۱ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 312 مشاهده پرسش
    با سلام و تشکر فروان ،دکتر جان کودکی 4 ساله دارم که سرآلت تناسلی تنگ می باشد وادرار کردن بچه با فشار می باشد بنابراین برای رفع این مشکل از شما راهنمایی می خواهم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      در صورت تمایل برای معاینه می توانید حضوری مراجعه کنید درمان آن کار مشکل و پر دردسری نیست
  • تصویر کاربر سیامک دوشنبه ۱ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 273 مشاهده پرسش
    سلام ببخشین مزاحمتون شدم. راهی وجود نداره بدون ازمایش از کیفیت اسپرم باخبر شد؟ ضمنا ادرس مطب شمارو ندارم اگه لطف کنین ممنون میشم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      نه راه دیگری وجود ندارد.
      خ میرزای شیرازی , نرسیده به خ شهید بهشتی, کوچه شهدا , پلاک 22 , طبقه 4, واحد 20 :
      تلفن:88713632-09109819050
  • تصویر کاربر سیاوش دوشنبه ۱ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 1196 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید و با تشکر بسیار از وقتی که برای پاسخ به سوالات می گذارید
    من پسری هستم 26 ساله و مجرد. در یک سال اخیر به دلیل انجام پایان نامه دانشگاه فعالیت بدنی بسیار کمتری نسبت به قبل داشته ام و اکثر اوقات را در منزل سپری کرده ام. من دچار مساله خودارضایی هستم و در این مدت یک ساله این مساله شدیدتر شده و تقریبا به طور میانگین روزانه یک بار خودارضایی کرده ام... چند ماه پیش در اثر فعالیت و ورزش دفعتی و بدون آمادگی دچار کمر درد شدید شدم که با آمپول و مسکن رفع و دوباره دو ماه بعد حین فوتبال بازی کردن به این درد شدید دچار شدم که این بار با همان درمان قبلی مدت زمان بیشتری طول کشید تا به حالت عادی برگردم و هنوز هم درد خفیفی در کمرم احساس می کنم و به محض فشار آوردن و بلند کردن جسمی کمی سنگین احساس آسیب پذیری جدی در آن ناحیه می کنم. لازم به ذکر است قدی حدود 190 و وزنی حدود 73 دارم. در ضمن قبل از دچار شدن به این درد و با توجه به اینکه انرژی کمی دارم و کمی حالت افسردگی دارم به توصیه یکی از اشنایان به یک پزشک جهت تست سطح ویتامین دی مراجعه کردم که مشخص شد کمبود ویتامین دی نیز دارم )حدود 21 بود میزان ویتامین دی)، که احتمالا دلیل آن در فعالیت کم و استمنا و همچنین در کعرض نور آفتاب نبودنم است. همچنین تمایلات جنسی ام نسبت به یک سال پیش کمتر شده و همچنین دیرتر به حالت نعوظ کامل میرسم در حالی که قبلا هیچ مشکلی در این زمینه نداشتم و بسیار حساس بودم. این موضوعات و کسب دوباره سلامتیم بسیار باعث نگرانی ام شده است.
    از شما تقاضا دارم بنده را در این زمینه و در جهت رفع این مشکلات (کمردرد و کمتر شدن قدرت جنسی) راهنمایی فرمایید.
    با تشکر.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      اگرچه کمر درد می تواند روی توان جنسی تاثیر بگذارد ولی با توجه به توضیحاتی که فرمودید مشکل شما بیشتر جنبه روانی دارد و خودارضایی بی رویه نیز در این قضیه نقش زیادی دارد
  • تصویر کاربر فاضل دوشنبه ۱ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 292 مشاهده پرسش
    سلام
    آقای دکتر من پسری 23 ساله هستم که هیچ مشکل جنسی نداشتم تا اینکه چند مدت پیش به دکتر پوست مراجعه کردم و ایشاه به من قرص فینوسراید 5 میل داد و گفت تا 10 روز روزی یک نصف و بعد یک روز در میان نصف قرص بخور از عوارضشم هیچی نگفت من حدود یک ماه خوردم بعد متوجه از بین رفتن کامل میل جنسی شدم و قطع کردم الان 25 روزه که نمی خورم و توی شهرمان هم متخصص انولژی ندارم که بهشون مراجعه کنم برای هیمین با عرض شرمندگی چند سوال داشتم میخواستم ببینم ایا قوای جنسیم برمی گردد و اگر اره ظرف چه مدت 2 میخواستم ببینم این صرص ها مرا عقیم نکرده باشند سوم میخواستم بدانم مگر دکتر نباید قبل از تجویز عوارض دارو را برای بیمار بگه
    با عرض شرمندگی زیاد
    تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      قوای جنسی شما بر می گردد و در کوتاه مدت عقیمی نمی دهد سوال سوم را از پزشک معالج تان بپرسید
  • تصویر کاربر امین-مجیدیه دوشنبه ۱ دی ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 889 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    اول دستتون درد نکنه واسه این سایت بسیار عالی و خوبتون که تو این مسائل من خودم به شخصه خجالت میکشم به دکتر مراجعه کنم و دردم رو بگم و اینجا باعث شد خیلی کمک کنه

    مردی هستم 36 ساله که احساس میکنم بعضی مواقع بیضه هایم بزرگ و سنگین شده که به این مطلب شما و معاینه بیضه رسیدم
    و این معاینه رو انجام دادم که در بیضه سمت راستم یک ورید مانند مثل رگ رو لمس کردم که فقط در بیضه سمت راستم هست و این رگ مانند در سمت چپ نیست یعنی به جز پوست روی بیضه و خود بیضه یه چیز دیگه مثل رگ و ورید مانندی هست که اندازه طولیشم به اندازه انگشت کوچک دستم هست
    حالا خیلی ترسیدم نمیدونم این چیه و خطرناکه تو رو خدا اقای دکتر راهنماییم کنید
    محلشم به سمت کشاله رون سمت راستم هست
    ضمنا زود انزالی هم دارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱ دی ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      واقعیت اینه که بدون معاینه نمی توانم تشخیصی را مطرح کنم و پیشنهاد می کنم که خجالت را کنار گذاشته و جهت معانه به ارولوزیست مراجعه کنید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۲۵ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط