اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر حامد پنجشنبه ۱ آبان ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 491 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر خسته نباشید من 32 سال سن دارم در حدود یک ماه پیش سر آلتم یکدفعه تیر کشید و درد گرفت واز فردای آن روز دچار لرز - درد بدن- درد کمر - کمی سوزش ادرار - و سپس ضعف و خستگی و درد پهلوها وبیضه ها شدم سونوگرافی معمولی کلیه و داپلر بیضه و سی تی اسکن انجام دادم همش نرمال بود و در آزمایش ادرار خون با گلبولهای قرمز بالا دیده شد کترا یکیشون میگه مال سنگ یکی دیگه میگه عفونت پروستات و الان یک ماه قرص تاوانکس و روانتینکس میخورم اما حالم هیچ فرقی نکرده میترسم بماریم خطرناک باشه با خوردن قرص اذیت میشم چون کولیت روده ام دارم ممکن بیماری جنسی باشه راهنماییم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۹ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      در حال حاضر و عد از گذتیک ماه چه علائمی دارید؟
    2. تصویر کاربر حامد سه شنبه ۲۹ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      فقط یه مقدار کمرم بهتر شده ولی : درد بیضه بخصوص چپ - درد کمر - درد استخوان و مفاصل پا - ضعف و خستگی مفرط - درد و تیر کشیدن سر آلت و خیلی کم مقعد - درد شکم و دلپیچه مداوم - هنگام ادرار کردن ابتدا بزور میاید ولی قطع و وصل نمیشود وسوزش زیادی ندارد راستی آقای دکتر من صبح همان روزی که دردم شروع شد رابطه جنسی با کاندوم داشتم در ضمن در کنار توانکس قرص پرازوسین هم دادند که نخوردم چون حالم خیلی بد میشد میترسم مریضیم واسه اون رابطه باشه
    3. تصویر کاربر حامد سه شنبه ۲۹ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      اقای دکتر موقع خواب یا اکثر مواقع عرق شدیدی میکنم و یکدفعه گرمم میشه
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱ آبان ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بهتره یه متخصص عفونی هم شما را ببیند شاید عفونت فراگیری داشته باشید که درگیری سیستم ادراری بخشی از آن باشد و نیاز به بررسی های بیشتر باشد مثل تب مالت و .....
    5. تصویر کاربر حامد پنجشنبه ۱ آبان ۹۳( 1 دهه پیش)
      آخه آقای دکتر من اصلن تب نکردم ولی ضعف و درد شدید دارم به نظر شما دیگه دکترکلیه ام نروم شاید احتیاج به آزمایشهای دیگری باشد از جمله از طریق ماسا ژ پروستات که در سایت شما خواندم میترسم ازون رابطه ای که گفتم داشتم به نظر شما ارتباطی با بیماریم نداره
      اگه نظرتون ااینه یه دکتر عفونی خوب معرفی میکنین
    6. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱ آبان ۹۳( 1 دهه پیش)
      بهتره با متخصص عفونی هم مشورت کنید فرد خاصی را نمی شناسم
    7. نمایش سایر 5 پاسخ
  • تصویر کاربر مهدى سه شنبه ۲۹ مهر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 361 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشيد.
    من 23ساله هستم و متوجه شدم انحراف الت دارم.
    انحراف التم به سمت چپ هست و با چشم قابل تشخيص هست سوالم اين که چطور بفهمم انحرافش چند درجه هست وبراى نزديکى مشکلى دارد يا نه و اگر نياز به عمل داشت چه سنى مناسب هست قبل ازدواج يا بعد ازدواج
    خيلى ممنون از اينکه وقتون رو به ما دادى
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۹ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام با عکس گرفتن و استفاده از نقاله در تعیین درجه کمک کننده است. اگر میزان انحراف زیاد باشد بهتره قبل از ازدواج اصلاح شود
  • تصویر کاربر سعیدی سه شنبه ۲۹ مهر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 440 مشاهده پرسش
    باسلام و خسته نباشید آقای دکتر خواهرم باردار هست و در هفته 29 میباشد با آزمایش مقداری خون در ادرارش دیده شده که البته پای چپش هم درد شدیدی داره بطوریکه روزا نمیتونه پاش رو بلند کنه و کارمند هم هست و دکتر زنان بهش گفته این یا بخاطر کلیه هات و عفونت و سنگ کلیه هس یا بخاطر درد عصب سیاتیک پاهات هس و گفته الان نمیشه کاری کرد .لطفا شما راهنمایی کنین
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۹ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بهتره از کلیه ها سونوگرافی انجام دهد تا مشخص شود سنگ دارد یا خیر
  • تصویر کاربر طیبه سه شنبه ۲۹ مهر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 375 مشاهده پرسش
    با سلام وتشکر و دعای خیر
    من سنک حالب 8میل دردیستال حالب محل UVJداشتم شما برای خروج آن کپسول تامسولین را تجویز کردیدمی خو استم بدونم چند روزمصرف کنم وایا اگه این سنگ تا چند روز نیاد باعث تخریب کلیه میشه ؟با توجه به جای قرارگرفتنش؟ باتشکرفراوان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۹ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      حداکثر یک ماه از زمان تشخیص دارو را مصرف و اگر دفع نشد برای خرد کردن آن اقدام کنید. به شرط آنکه ورم کلیه تان شدید نباشد
  • تصویر کاربر احد سه شنبه ۲۹ مهر ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 352 مشاهده پرسش
    سلام دکتر جان
    من 31 سالمه و یکی از بیضه هام نزول نداشت و خانواده هم دوران بچگی متوجه نشدن ، تا اینکه من در سن 18 سالگی متوجه شده و با عمل جراحی بیضه سمت چپم رو به جای خودش آوردن. الان این بیضم هم کوچیکتر از دیگری است و هم شکل بیضوی ندارد و بیشتر کروی شکل است که اطرافش را رگهایی پوشانده است. تا جایی که یادم میاد بعد عمل جراحی تست اسپرم دادم و مشکلی نبود ولی الان یه مدتیه که خیلی نگران این موضوع هستم . آیا احتمال داره که من مشکل نا باروری داشته باشم ؟ آیا فقط با یک بیضه سمت راست هم میشه بارور شد ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۹ مهر ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      با یک بیضه هم می توان قدرت باروری داشت وی می توانید برای اطمینان آزمایش اسپرم را تکرار کنید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲۴ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط