اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر امیرعباس یکشنبه ۲۶ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 347 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و ادب
    متاسفانه یک مشکلی برای من پیش اومده که خیلی نگرانم کرده و تصمیم گرفتم از شما کمک بگیرم من یک پسر مجردم و 23سالمه و تا به حال رابطه ی جنسی نداشتم اما خود ارضایی داشتم.حدود یک ماه پیش وقتی دمر و روی آلتم خوابیده بودم متوجه شدم که آلت تناسلیم ورم شدیدی کرده و خیلی ترسیدم.تقریبا تا ظهر روز بعد این حالت بود تا خوب شد.از اون موقع هروقت روی آلتم میخوابم این اتفاق تکرار میشه.در حقیقت زیر سر آلتم یه ورمی ایجاد شده که به نظر میاد رگی که اونجا وجود داره ورم کرده.وقتی تمایل جنسی پیدا میکنم و طول آلتم افزایش پیدا میکنه ورم معلوم نیست اما وقتی به حالت عادی برمیگرده کاملا مشخصه.البته ورم همیشگی نیست و هر وقت روی آلتم میخوابم این اتفاق پیش میاد و مدتی طول میکشه تا خوب شه. لطفا راهنماییم کنید این موضوع خیلی اذیتم میکنه.
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۶ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      از ورم مربوطه عکس واضح گرفته و از همین طریق ارسال کنید
  • تصویر کاربر منصور یکشنبه ۲۶ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 353 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید

    منصور از کشور سودان هستم
    مبتلا به بیماری آزوسپرمی هستم
    پزشک متخصص در سودان از من درخواست کردند که آزمایش هرمون اFSH از خون را بیارم
    نتیجه شاخص کرد که نسبت آن هرمون 15.5 است (می گویند نررمال از 2.1 تا 18.1 است)
    ایشان به من نسخه نوشت از یک هرمون و ویتامین E به مدت یک ماه استفاده کنم
    پیشنهادات شما راجع به این موضوع چیست ؟؟؟
    لازم به ذکر است من تا یک هفته دیگه میام ایران
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۶ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      شما در مورد سایز بیضه ها تان، حجم مایع منی، فروکتوز موجود در مایع منی چیزی ننوشته اید ولی در هر صورت داروی هورمونی و ویتامین E نقشی در درمان شما نداته و به احتمال زیاد شما بایستی از بیضه ها نمونه برداری کنید
  • تصویر کاربر یوسف یکشنبه ۲۶ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 371 مشاهده پرسش
    باسلام خدمت اقای دکتر/وتشکرازپاسخگویی به سوالات/پسرمن4سالشه ختنه هم نکردمش به علت مشکل هیپوسپادیاس واینکه می دانستم به خاطرعمل نبایدختنه بشه/هیپوسپادیسش ازنوعcoronalوبه شک اینکهglandular نیزباشه /درالتش خمیدگی نداردوادرارش کاملا طبیعی است طول واندازه الت نیزمعمول می باشد/بااطلاعاتی که معذرجنابعالی عرض کردم اگربه ختنه اکتفاکنم مشکلی بابت بچه دارشدنش دراینده ویاصدمه برکلیه به وجودنمی اید؟اقای دکترشماچه راهنمایی می فرمایید؟ باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۶ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      باتوجه به خفیف بودن درجه هیپوسپادیاس مشکلی در باروری، سکس و مردانه ادرار کردن نخواهند داشت و انجام جراحی ترمیمی الزامی نیست. اگر والدین اصراری به اصلاح نداشته باشند ختنه منعی ندارد
  • تصویر کاربر ehsan یکشنبه ۲۶ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 369 مشاهده پرسش
    ایا لوازمی مثل لاجر باکس در اندازه سایز الت موثر است یا خیر حتی به اندازه یک سانت
    ایا روش طبیعی یا قرصی برای افزایش محیط الت وجود دارد

    با تشکر از زحماتت بی دریغتان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۶ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      تاثیر آن خیلی کم و غالبا بی تاثیر است وو دارویی هم وجود ندارد
  • تصویر کاربر علیرضا یکشنبه ۲۶ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 515 مشاهده پرسش
    سلام دکتر بنده 34 ساله از تبریز 5 ماه پیش یه رابطه محافظت نشده داشتم دو هفته بعد از اون رابطه تا الان کلی دکتر مجاری ادراری در تبریز رفتم اما تا حالا درست نشده ام مشکلم درد در ناحیه پرینه تکرر ادرار سوزش در مثانه یا پروستات بخصوص بعد از انزال شدت پیدا میکنه و احساس میکنم تبم بالا میره پاهام داغ میشه بنده به ویروس هرپس تناسلی هم بعد از اون رابطه دچار شدم البته با خوردن داروهای آسیکلوویر هیچ زخمی در آلتم مشاهده نشده منتها در اخرین باری که به دکتر رفتم پس از معاینه دستی پرستات که پس از فشار به پروستاتم درد زیاد حاصل شد گفت عفونت پروستات داری یک دوره یه ماهه تاونکس مصرف کردم اما باز درست نشدم ازمایش psa منفی بود در ادرارم عفونت دیده نشد تورو خدا دکتر کمکم کنین تو اینترنت گشتم دیدم یه آزمایش هست بنام کشت ادرار قبل و بعد از ماساژ پروستات البته من اون ازمایشو انجام ندادم آیا اون نوع عفونت پروستات را تعیین میکنه؟ ایا لازم است اون ازمایشو انجام بدم ؟ کلا بگین من چیکار باید بکنم بخدا از دکتر رفتن خسته شده ام یه درمان یکسان و کامل ارائه نمیکنن شما راهنملییم کنین متشکرم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۶ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      با توجه به اینکه آنتی بیوتیک های متعدد استفاده کردید شاید بهترین کار انجام هماین آزمایش ادرار قبل و بعد از ماساژ پروستات باشد
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۲۳ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط