اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر علي دوشنبه ۲۰ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 374 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت شما بزرگوار. از شما به خاطر جوابتان متشكرم. پيروز و سربلند باشيد.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۰ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      موفق باشید
  • تصویر کاربر علیرضا دوشنبه ۲۰ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 474 مشاهده پرسش
    با عرض سلام
    من 29 سالمه
    حدودای 10 سال پیش میرفتم بدنساری. یه بار که خواستم از دستگاه پرس پشت ران پا ( در این حالت فرد به روی شکم دراز میکشد و وزنه ای که به پاهای اوم تصل است را پایین و بالا میاورد و با این حرکت به پشت ران پا و تا حدودی عضلات کمر در گیر است)استفاده کنم احساس کردم که میخواهم دچار انزال شوم. بعد از ان نیز چند بار دیگر چنین اتفاقی افتاد. چند روز پیش نیز که خواستم این کار را انجام دهم باز دچار همچین حسی شدم. حال میخواستم ببینم که مشکل از چیست؟ ممنون میشم راهنماییم کنید.
    البته من از دوران قبل از بلوغ متاسانه دچار خود ارضایی بودم. هر چند بعد از ان این عمل را بسیار کم کردهام و به طور میانگین شاید ماهی یک بار این کار را انجام دهم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۰ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      گاهی اوقات زور زدن در شرایط خاص باعث تحریک اعصاب مربوط به انزال می شود بهتر است از انجام اینگونه حرکات احتیاطا پرهیز شود
  • تصویر کاربر amir دوشنبه ۲۰ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 377 مشاهده پرسش
    سلام خدمت دكتر بزرگوار دكترمن در سن ٣ سالگي عمل هيسپادياس كردم مجاري ادراريم از بالا كامل باز بود دكتر به نحو احسنت عمل كردند(دكترجابر انصاري)و الان ظاهر بسيار طبيعي داره ولي من هنوز مشكل كنترل ادرار دارم شما چه راهي ميتونيد پيش رو من بزاريت؟البته حجم مثانم هم از حالت طبيعي كوچكتره يك دنيا ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۰ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بستگی به نوع بی اختیاری و شدت آن دارد بهتره نوار مثانه بگیرید
    2. تصویر کاربر amir دوشنبه ۲۰ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      ممنون از جوابتون -نوار مثانه رو بايد به شما نشون بدم ؟ اگر اره ااز چه طريق؟
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر نیما دوشنبه ۲۰ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 565 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر
    ممنون که به سوال قبلی من پاسخ دادید.
    (سوال قبلی: بعضی مواقع که با جنس مخالف صحبت میکنم حتی در محیط های عمومی پیس اب منی از من خارح میشه طوریکه خیسی ناشی از ان نمایان میگردد و همین طور تا حدودی نعوظ رخ میدهد و در مورد ورزش کگل از شما پرسیدم که مشکل منو میتونه برطرف کنه که فرمودین کمکی به من نمیکنه.)

    به نظر شما چه چیزی میتونه این مشکل رو برطرف کنه؟
    واقعا دارم اذیت میشم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۰ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      اینحالت مشکل نیست بلکه واکنش طبیعی بدن به تحریک جنسی است لذا نیاز به اقدامی ندارد بعبارتی درمانی ندارد
  • تصویر کاربر امیر سه شنبه ۲۱ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 468 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر من پسر 24 ساله هستم حدود چند ماه هست که چند تا برجستگی روی سر التم مشاهده کردم دکتر متخصص جراح عمومی دید گفت زیگیل نیست کرم ایسکلویر داد که بهبو د پیدا نکرد.دکتر ارولوژیست دید گفت زیگیل باید ازمایش بدید.غرض از مزاحمت این هست که به فر ض اینکه زیگیل باشه و درمان کنم ایا امکان داره ویروس hpv از خونم پاک بشه؟حاضرم تمام زندگیم رو بدم که کاملا خوب بشم.حتی اگر امکان بهودم هم باشه هر چند سال که نیز باشه منتظر میمونم و هیچ گونه رابطه جنسی هم بر قرار نمیکنم تا خوب بشه.اقای دکتر من به شدت افسردگی گرفتم فکر می کنم دیگه زندگی برام معنا نداره و نمیتونم حتی تا 10 سال دیگه هم ازدواج کنم و بچه دار بشم چون فکر می کنم تا اخر عمرم hpv تو خونم هست.گاهی فکر میکنم راهی جز مردن ندارم. خواهش می کنم کمک کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۲۰ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      اولا بیماری زگیل آنقدر هم که شما فکر می کنید ناامید کننده نیست و در خون هم پیدا نمی شود لذا بهتره فعلا تشخیص را قطعی و اگر زگیل بود آنرا درمان کنید
    2. تصویر کاربر امیر سه شنبه ۲۱ مرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سپاسگذارم اقای دکتر از اینکه سوال بنده را مورد توجهتان قرار دادید.یعنی اگر درمان کنم برای همیشه از بین میروند و می تونم در اینده ازدواج کنم بدون اینکه به شریک جنسیم منتقل کنم؟
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۲۳ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط