اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر ماهان سه شنبه ۶ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 478 مشاهده پرسش
    باسلام خدمت دکتر گرامی اینجانب پسری 27 ساله مجرد التم نسبت به دیگر دوستانم کوچکتر است و میل جنسی کمی دارم التم بیشتر اوقات بدون نعوظ است و به ندرت جنوب میشم (2 یا3 هفته یکبار) ازمایش دادم تو اسپرم مشکلی نبوده نه از نظر تعداد نه از نظرات دیگه سونوگرافی هم دادم واریکوسل ندارم فقط از کوچکی استمنا داشتم امکان دارد از اون باشه حالا راه حل چیست برای ازدواج مشکلی ایجاد نمی کنم؟ البته وقتی هم نعوظ میکنم پایدار نیست با تشکر از شما لطفا راهنماییی بفرماییید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۶ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      مشکلات بی میلی و کاهش سفتی آلت به دلیل لستمنا زیاد هست که البته روی سایز واقعی هم اثر می گذارد
  • تصویر کاربر سیاوش سه شنبه ۶ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 525 مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید خدمت دکتر جباری
    جناب دکتر من 20 سال سنمه حدود چند سالی میشه که بدنسازی کار میکنم مشکل من اینه که وقتی مکمل مصرف میکنم بعد چند ساعت تا یک روز بعد کلیه درد میگیرم چند بارم به همکاراتون مراجعه کردم ولی نتیجه ای نگرفتم و تمام آزمایشایی که برام نوشتن نرمال بود و هیچ مشکلی نداشتم . چند وقت پیش من یک عدد پودر کراتین خریداری کردم ولی بعد دو روز مصرف کلیه درد شدیدی گرفتو مجبور شدم مصرفشو قطع کنم . به نظر شما راه حلی برای اینکه حساسیت کلیم از بین بره هست ؟ حاظرم هر کاری کنم تا این مشکلم حل بشه لطف کنین راهنماییم کنید . با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۶ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      پودر کراتین فشار زیادی به کلیه ها وارد می کنه و حتی ممکنه باعث از کار افتادن کلیه ها شود لذا بهتره از مصرفش صرف نظر کنید
  • تصویر کاربر مسعود سه شنبه ۶ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 443 مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید
    همانطور که در مقاله اشاره کردید من از آن دسته از افرادی هستم که دور آلتم رو چربی گرفته و آلتم خیلی کوچیک بنظر می رسه. فکر کنم لایه چربی حداقل سه سانت از آلتم رو درون خودش قرار داده و آلتم در این حالت بیشتر از ده یا یازده سانت نیست. و می دونم که صد در صد این مشکل به وجود خواهد آورد در سکس. این عملی که گفتین دور چربی رو کم می کنه آیا در ایران هست؟ سر پایی هست؟ و کلا شرایطش رو می خوام. متاسفانه چون این نوع چربی خیلی سخت هست و اصلا آب نمیشه. طوری که من خودم 17 کیلو کم کردم اما هیچ اتفاقی به چربی اون طرف نیافتاد. اگر می شه کمکم کنید لطفا .
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۶ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام بله این عمل در ایران انجام می شود و یک شب بستری دارد
  • تصویر کاربر shivaseydavi سه شنبه ۶ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 486 مشاهده پرسش
    سلام دکترجان خسته نباشید پسرمن در قسمت بیضه هایش مشکلی وجود داره که برام سوال شده پسر من هفت سالشه وبه جایه اینکه دو بیضه داشته باشه سه تایی شده دکتر جان این یکی اضافه چیه من باید چیکار کنم شما از کدوم شهرین ما تو شیراز هستیم تو رو خدا منو راهنمایی کنید واگه تو شیراز نیستید یه دکتر خوب تو شیراز به من معرفی کنید باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۶ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      بیضه سومی که شما ذکر می کنید احتمالآ فتق یا هیدروسل یا کیست هست لذا بهتره به ارولوژیست در شیراز مراجعه تا هم معاینه شود و هم سونوگرافی. من تهران هستم و البته عاشق زادگاه پدری
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۶ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش) تعداد بازدید: 390 مشاهده پرسش
    با سلام
    دکتر جان ممنون بابت جواب دادن به آزمایش بنده.
    بنده اون آزمایش رو سال قبل داده بودم و شنبه برای آزمایش جدید میروم
    اگر وضعیت بدتر شود که خدا نکنه!!!!! میام برای عمل.
    بنده کارمند هستم
    و بیمه تامین اجتماعی دارم و بیمه تکمیلی هستم - بیمه تکمیلی آرمان
    1- آیا با بیمه ها یا بیمه تکمیلی کار میکنین ؟
    لطفا هزینه عمل واریکوسل چپ رو بگین چنده اگه بیاییم مطب شما ؟ با بیمه و بدون بیمه - لطفا دوتاشونم بگین - تقریبی باشه هم موردی نداره

    2- درصد عود روش مورد استفاده شما برای جراحی واریکوسل چند درصد هست ؟ چون من به پزشک شهرستان مراجعه کردم که متخصص اورولوژی هست گفت همه روش ها 40% عود دارن!!!!!

    3-دکتر جان بنده اون رگ های درشت شده رو در بالای بیضه چپ خود احساس میکنم - البته از پارسال احساس میکردم با لمس دست - ولی الان احساس میکنم سفت تر و درشت تر شده اند بعد از یک سال- و یه ذره خفیفف خفیف بعضی وقت ها احساس سنگینی و درد دارم در بیضه چپ که خیلی خیلی خفیف هست- نظرتان راجب این مورد چیست؟

    4- بنده خیلی ترس دارم از عمل - ذهنیت بدی دارم و واقعیتش میترسم چون به خون و بریدگی حساسیت دارم - شاید اگه جلوی چشم چاقو قسمتی از دستم رو ببره از حال برم - الان با این وضعیت شما چجوری عمل واریکوسل بنده رو انجام میدین ؟؟ با چجوری بیهوشی ؟ میشه کامل بیهوش بشم ؟ بیهوشی کامل خیال منو راحت میکنه
    دکتر 4تا سوال حیاتی پرسیدم - ممنون میشم جواب بدین همه رو
    منتظرم
    ببخشید طولانی شد.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۶ خرداد ۹۳( 1 دهه پیش)
      سلام
      این سوال ها مثنوی هفتاد من هست؟ اگر نیاز به عمل بود و تشریف آوردید مطب حضوری خدمتتان خواهم گفت
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۲ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط