اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر سارا پنجشنبه ۷ آذر ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 274 مشاهده پرسش
    مردان چه ازمایشی باید انجام دهند برای اینکه بفهمند مبتلا به hpv هستند, یا نه؟؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۷ آذر ۹۸( 6 سال پیش)
      سلام
      در مورد نمونه گیری در مردان اصولا ازمایشی برای تشخیص این ویروس وجود داره بنام HPV PCR
      ولی نکته اش اینجاست که از خون نمونه نمی گیرند بلکه از جایی که مشکوک هستند یا از محلی که حائز اهمیت هست نمونه می گیرند. در حال حاضر تنها جایی که از نظر علمی توصیه به نمونه برداری میشه دهانه رحم در زنان هست.
      لذا اگر قرار باشد در مردان نمونه گیری شود بایستی به 2 پرسش پاسخ داد:
      1. از کجای دستگاه تناسلی مردان نمونه گیری کرد؟ از پوست ناحیه تناسلی؟، از ابتدای مجرای ادراری؟، ازاول ادرار؟، از منی؟ یا از همه جا؟. گرچه خیلی از پزشکان این کار را می کنند ولی پایه علمی ندارد و اصولی نیست.
      2. اگر تست مثبت شد قدم بعدی چیست؟..................پاسخ اینه که قدم بعدی وجود ندارد و فقط به یه نفر یه مارک بیماری زدیم. در صورتیکه در زنان اگر تست مثبت باشد و نوع ویروس پر خطر باشد توصیه به کولپوسکوپی میشه و بعدشم اقادامت دیگر بعد براساس نتیجه کولپوسکوپی
      من خودم فقط از ضایعات مشکوک که نمی دانم زگیل هست یا خیر و برای اثبات ماهیت ضایعه و یا اینکه شکلش به نوع پرخطر شبیه باشه نمونه می گیرم و برای آزمایشگاه ارسال می کنم.
  • تصویر کاربر محمد پنجشنبه ۷ آذر ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 376 مشاهده پرسش
    سلام من حدود ده سال هست تنگي مجرا دارم و سه بار تو اين ده سال تنگي رو از طريق عمل بسته باز كردم در دو مرتبه اول برگشت داشت ولي الان يك سال عمل كردم و چون تقريبا هر ٢٥ الي٣٠ روز سوند ميزنم فعلا مشكلي نيست ميخاستم بدونم كه درمان اصلي اين تنگي واقعا امكانش هست؟؟ من بايد تا اخر عمر سوند بزنم؟؟؟
    ممنون از شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۷ آذر ۹۸( 6 سال پیش)
      سلام
      با جراحی باز میشه درمان قطعی و دایمی کرد
  • تصویر کاربر امیرمحمد پنجشنبه ۲۳ آبان ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 480 مشاهده پرسش
    سلام سنم16سال T4هست5-7 " TSHهست6-1آیا مشکلیه؟و روی قد سایز بیظه و آلت تاثیر داره؟چکار کنم؟؟خواهش میکنم جواب بدین ممنون از شما---؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۳ آبان ۹۸( 6 سال پیش)
  • تصویر کاربر Nadia پنجشنبه ۲۳ آبان ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 399 مشاهده پرسش
    میگن ویروس توی محیط 4 الی 5 روز زنده میمونه

    حوله تیغ و غیره الوده به ویروس قابل انتقال هستش

    و این ویروس حتی با اب داغ . الکل . وایتکس ازبین نمیره

    این سوال پیش میاد چطور دست به زگیل تناسلی بزنی قابل انتقال نیست ولی از طریق حوله هست خب بلاخره اون دست به جاهای دیگه بدن برخورد میکنه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۳ آبان ۹۸( 6 سال پیش)

      سلام

      برای انتقال و ابتلا باید ویروس در پوست کاشته بشه و صرف بودن ویروس روی پوست عامل انتقال و ابتلا نیست لذا لمس معمولی انتقال نمی دهد ولی مالش نسبتا شدید بله

  • تصویر کاربر امیر پنجشنبه ۲۳ آبان ۹۸( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 338 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر وقتتون بخیر و خسته نباشید.
    یک مدتی هست یه سوالاتی راجع به واریکوسل برام پیش میاد که واقعا هم کلافه شدم همش هم مزاحم شما میشم و خییییلی تشکر میکنم از وقتی میذارید و پاسخ بی منت میدین🌹🌹🙏
    راستش این موضوع خیلی منو نگران کرده چون سونو گرید3گفته ولی دوتا پزشک با معاینه بالینی گفتند چیزی نیست و خفیفه و...ولی این رگ واریسی آخر شب ها (اکثرا)متورم تره مشکلی نیست؟ضمن اینکه من الان عازم خدمت سربازی هستم و ترسم از این هستش که توی اون مدت مشکل باروری ایجاد نکنه چون آزمایش هم دادم نرمال بوده.20سال هم دارم.
    باتشکر از شما🙏🌹
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۲۳ آبان ۹۸( 6 سال پیش)
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین شنبه ۱۳ تیر ۵ تعداد بازدید: 728 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط