اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر ایوب شنبه ۲۲ شهریور ۹۹( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 621 مشاهده پرسش
    سلام
    من 62 ساله هستم
    یک بار عمل قلب باز انجام دادم و یک بار هم با آنژیو دو استند در قلبم گذاشتن
    دیابت دارم و دارو مصرف میکنم
    به خاطر قلبم دارو فشار آسپرین و پلاویکس مصرف میکنم
    در ناحیه مثانه درد دارم و سونوگرافی رفتم
    دکتر تشخیص عمل جراحی دادن ولی من شهرستانم و اونجا گفتن به خاطر قلبم جراحی ممکنه خطرناک باشه
    به خاطر کرونا هم میترسم تهران بیام
    میخواستم شما با توجه به شرایط من و سونوگرافی ها یک راه حل به من بدید
    وضعیت من در چه حدیه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۹ شهریور ۹۹( 5 سال پیش)

      سلام
      توده بزرگی نیست از طرفی ماندنش میتون خطرناک باشه و پیشرفت بکنه

      به نظر من بهتره ریسکش رو بپیذیری و عمل کنید. عملش سنگین نیست

    2. تصویر کاربر ایوب چهارشنبه ۱۹ شهریور ۹۹( 5 سال پیش)
      ببخشید من چون قرص قلب میخورم برام عمل خطرناکه با بی حسی ممکنه عمل شه
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۲ شهریور ۹۹( 5 سال پیش)

      با بیحسی از کمر قابل انجام هست

    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر علی چهارشنبه ۱۹ شهریور ۹۹( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 642 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    من 62 سالم است و تا سال گذشته میزان PSA من نرمال بود در سه یا چهار ماه گذشته چکاپ کردم psa من بالای 4.6 بود رفتم نزد دکتر ارولوژی حدود دو ماه است که انواع دارو ها مثل آنتی بوتیک و قرص های بهبود دهنده مصرف کردم و آخرین جواب را نیز برایتان ارسال می نمایم دکترم میگوید حتما باید از پروستات نمونه برداری شود ولی من سال ها ی زیادی بزرگی پروستات خوش خیم داشتم شما چه توصیه ای می فرمایید
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۹ شهریور ۹۹( 5 سال پیش)

      سلام

      من پیشنهاد می کنم MRI  مولتی پارامتریک از پروستات بگیرید و اگر در آن ضایعه ی خیلی مشکوکی دیده شد نمونه برداری شود

  • تصویر کاربر Ma چهارشنبه ۱۹ شهریور ۹۹( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 558 مشاهده پرسش
    دکتر الان تشخیص دادین من زگیل مقعدی دارم مطب شما 31 اوم به من زمان داده تا قبل 31 شهریور ایا از پمادی میتونم استفاده کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۹ شهریور ۹۹( 5 سال پیش)

      سلام
      خیر پماد شرایط را بدتر و حدود زگیل ها رو سخت تر می کنه بهتره صبر کنید.

  • تصویر کاربر بهنام چهارشنبه ۱۹ شهریور ۹۹( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 564 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر.
    من از دوران بچگی لکه های قهوه ای خیلی کم رنگی اطراف کشاله ران داشتم . که خیلی وقت ها خود بخود از بین میرفتن و بعضی وقتها هم ظاهر میشدن . البته هر وقت ظاهر میشدن یکم بزرگ میشدن .
    ن خوارش و ن درد هم ندارن . بسیاری وقتها با پوماد بتامتازن از بین میرفتن میخواستم راهنمایی بفرمایید دلیل این لکه ها چیه .
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۹ شهریور ۹۹( 5 سال پیش)

      سلام
      این لکه ها هم میتونه قارچ باشه و هم لکه های التهابی پوست. الایحال بیماری خطرناک و نگران کننده ای نیستندو درمان الزامی نیست 

  • تصویر کاربر mahsa شنبه ۲۲ شهریور ۹۹( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 529 مشاهده پرسش
    سلام دکتر جان در ادامه سوال قبلم پسر دو ماهم رو متخصص اورولوژی دیگه ای بردم و ایشون با یک سوند که به داخل فرستادن فرمودن هیچ تنگی حس نمیکنن و عکس رنگی لازم نیست ولی پسر من همچنان خیلی اذیت میشه واسه ادرار کردن به طوری که گاهی به راحتی ادرار میکنه ولی گاهی به حدی زور میزنه که نوک آلت کبود میشه و گاهی گریه میکنه تا ببرمش زیر آب لطفا راهنماییم کنید من خیلی میترسم و به طور کلی زندگی منو تحت شعاع قرار داده
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۹ شهریور ۹۹( 5 سال پیش)

      سلام
      در عکسی که ارسال کردید هیچ مورد غیر طبیعی دیده نمی شود و رنگ سر الت هم طبیعی است و چون فقط گاهی اینطور می شود احتمال دارد اسپاسم مثانه باشد با اینحال اگر سونوگرافی و آزمیاش ادرار نداده اند توصیه می کنم برای بررسی بیشتر انجام دهید

    2. تصویر کاربر mahsa چهارشنبه ۱۹ شهریور ۹۹( 5 سال پیش)
      چرا دکتر آزمایش ادرار و سونو نرمال بوده ولی خیلی به سختی ادرار میکنه طوری که خودشو چنگ میزنه میگم که حداقل چهار تا متخصص ارولوژی بردم که میگن مشکلی نیست ولی چه دلیلی میتونه داشته باشه طوری که یه ادرار کردن انقدر سخت باشه که گاهی مجبور میشم توی آب بذارمش
    3. تصویر کاربر mahsa چهارشنبه ۱۹ شهریور ۹۹( 5 سال پیش)
      یعنی دفع ادرار در شرایط عادی چقدر میتونه سخت باشه
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۹ شهریور ۹۹( 5 سال پیش)

      قطعا ادرار نبایستی سخت و آزار دهنده باشه و اتفاقا آرامش بخشه.
      به نظر من سونوگرافی تکرار شود اگر نرمال بود میشه دارو داد گرچه با دارو صورت مسئله پاک میشه  علت مشخص نمیشه.
      انجام کارهای تخصصی تر مثل عکس رنگی از مثانه هم میتونه اذیت کننده باشه

    5. تصویر کاربر mahsa چهارشنبه ۱۹ شهریور ۹۹( 5 سال پیش)
      بله دقیقا وقتی ادرار میکنه بعدش خیلی راحت و سرحال میشه سونو هم تازه انجام دادم از عکس رنگی هم میترسم ولی با این حال نمیدونم چرا یک ادرار شاید یک ربع طول بکشه آخرشم زیر آب درست بشه البته توجه کردم همیشه نه ولی بیشتر مواقع آخر شب تا ظهر این اتفاق میفته و اینکه دکتر جان توی اون عکس مشکل سوزنی بودن رفع شده؟؟؟؟؟
      و اینکه با سوندی که داخل زدن میشه تشخیص داد که تنگی نداره؟
    6. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۲ شهریور ۹۹( 5 سال پیش)

      اینکه دکتر جان توی اون عکس مشکل سوزنی بودن رفع شده؟؟؟؟؟...........................با این عکس نمیشه گفت سوزنی هست یا نه 
      و اینکه با سوندی که داخل زدن میشه تشخیص داد که تنگی نداره؟..................بله

    7. نمایش سایر 5 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۲۸ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 714 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط