اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (68 امتیاز)
  • تصویر کاربر Mosa شنبه ۲۲ شهریور ۹۹( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 467 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید
    من از روز 16 شهریور ب خاطر بلند کردن دو تا گونی بیضه سمت چپم درد گرفت، البته کارم تراشکاری هست و همیشه ایستاده هستم

    به درمونگاه ک رفتم ی سری قرص بهم داد و سونوگرافی نوشت
    الان دردی ندارم و بهتر شدم اما دیروز جواب سونوگرافی گفتن ک واریکوسل داری،
    میخام ببینم ک آیا با توجه ب جواب ازمایشم، عمل جراحی حتما باید انجام بشه؟
    ایا عوارض عمل جراحی خطرناک نیست و اینکه با قرص نمیشه درمان کرد؟ و اینکه با توجه به شرایط موجود کرونا، انجام عمل ریسکی نداره؟ ( بیمارستان مطمین و تمیز)

    هزینه حدودی عمل رو هم میخاستم بدون بیمه بدونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۲ شهریور ۹۹( 5 سال پیش)

      سلام
      ازمایشی ارسال نشده ولی فقط بخاطر درد بهتره عمل نکنید. غالبا عوارض خطرناک ندارد. درمان با قرص ندارد. عجله ای به عمل نیست و بذارید بعد از کرونا البته اگر نیازی به عمل باشه

  • تصویر کاربر ترانه شنبه ۲۲ شهریور ۹۹( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 621 مشاهده پرسش
    سلام من دختر باکره 31ساله ای هستم‌که حدود 6ماهه رابطه ی مقعدی دارم و تازگی متوجه شدم توده های سفیدی در مقعدم‌به وجود اومده میخواستم بدونم به نظرتون هموروببده یا زگیل.و پارتنرمم از خیلی قبل یه چیزی مث خال گوشتی داسته که ژیلت زده قبلا بزگتر شده میخواستم بدونم امکانش هست مال اون زگیل باشه و منم از اون گرفته باشم.عکسشم دارم.و پبش چه پزشکی باید مراجعه کنم و راهکارش چیه؟آیا خطر داره؟ من رابطه ی اورالم داشتم با ایشون ولی دور دهنم یا داخلش زگیلی ندیدم.و یه بارم آب منیشونو خوردم‌مبخواستم بدونم چی میاد سرم حالا
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۲ شهریور ۹۹( 5 سال پیش)

      سلام در صورت صلاحدید عکس واضح بفرستید تا بتوانم کمک تان کنم.

  • تصویر کاربر ایوب شنبه ۲۲ شهریور ۹۹( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 633 مشاهده پرسش
    سلام
    من 62 ساله هستم
    یک بار عمل قلب باز انجام دادم و یک بار هم با آنژیو دو استند در قلبم گذاشتن
    دیابت دارم و دارو مصرف میکنم
    به خاطر قلبم دارو فشار آسپرین و پلاویکس مصرف میکنم
    در ناحیه مثانه درد دارم و سونوگرافی رفتم
    دکتر تشخیص عمل جراحی دادن ولی من شهرستانم و اونجا گفتن به خاطر قلبم جراحی ممکنه خطرناک باشه
    به خاطر کرونا هم میترسم تهران بیام
    میخواستم شما با توجه به شرایط من و سونوگرافی ها یک راه حل به من بدید
    وضعیت من در چه حدیه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۹ شهریور ۹۹( 5 سال پیش)

      سلام
      توده بزرگی نیست از طرفی ماندنش میتون خطرناک باشه و پیشرفت بکنه

      به نظر من بهتره ریسکش رو بپیذیری و عمل کنید. عملش سنگین نیست

    2. تصویر کاربر ایوب چهارشنبه ۱۹ شهریور ۹۹( 5 سال پیش)
      ببخشید من چون قرص قلب میخورم برام عمل خطرناکه با بی حسی ممکنه عمل شه
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۲۲ شهریور ۹۹( 5 سال پیش)

      با بیحسی از کمر قابل انجام هست

    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر علی چهارشنبه ۱۹ شهریور ۹۹( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 652 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    من 62 سالم است و تا سال گذشته میزان PSA من نرمال بود در سه یا چهار ماه گذشته چکاپ کردم psa من بالای 4.6 بود رفتم نزد دکتر ارولوژی حدود دو ماه است که انواع دارو ها مثل آنتی بوتیک و قرص های بهبود دهنده مصرف کردم و آخرین جواب را نیز برایتان ارسال می نمایم دکترم میگوید حتما باید از پروستات نمونه برداری شود ولی من سال ها ی زیادی بزرگی پروستات خوش خیم داشتم شما چه توصیه ای می فرمایید
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۹ شهریور ۹۹( 5 سال پیش)

      سلام

      من پیشنهاد می کنم MRI  مولتی پارامتریک از پروستات بگیرید و اگر در آن ضایعه ی خیلی مشکوکی دیده شد نمونه برداری شود

  • تصویر کاربر Ma چهارشنبه ۱۹ شهریور ۹۹( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 570 مشاهده پرسش
    دکتر الان تشخیص دادین من زگیل مقعدی دارم مطب شما 31 اوم به من زمان داده تا قبل 31 شهریور ایا از پمادی میتونم استفاده کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۹ شهریور ۹۹( 5 سال پیش)

      سلام
      خیر پماد شرایط را بدتر و حدود زگیل ها رو سخت تر می کنه بهتره صبر کنید.

درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۱۲ تیر ۵ تعداد بازدید: 728 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط