اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر من یکشنبه ۲۵ فروردین ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 304 مشاهده پرسش
    باسلام خدمت شما دکتر عزیز
    من جوانی با سن ۲۱ سال هستم و متاسفانه درگیر بیماری خودارضایی تقریبا ۶ سال هست ،در این بین چند نکته وجود داره ۱:در مایع منی من یک چیزی مثل دانه های برنج و زرد رنگ هست میخواستم ببینم این چی هست وآیا خطرناکه یا نه۲:اینکه بیضه سمت چپم نسبت به سمت راست کوچکتر هست میخواستم ببینم آیا اشکالی هست یا نه۳:داخل کیسه بیضه های من رگ هایی مثل رشته های ماکارانی بلکه بزرگتر وجود داره میخواستم ببینم خطر ناک هست یا نه لطفا غیر از ارجاع دادن بنده به دکتر نظر خودتون رو درباره این علائم بفرمایید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۵ فروردین ۹۸( 7 سال پیش)

      سلام

      برای پاسخ به این سوالات توصیه میکنم ازمایش منی بدهید و سونوگرافی از بیضه ها انجام دهید

  • تصویر کاربر سلام چهارشنبه ۲۱ فروردین ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 231 مشاهده پرسش
    زگیل تناسلی سلام دکتر. واقعا ازتون سپاسگذارم. با تشخیص دقیقتون ما رو از نگرانی در اوردید. کاش تهران بودیم حضورا جهت تشکر خدمتتون میرسیدیم. واقعا در ایام عید ما رو از نگرانی در اوردید. دکترشون هم بررسی کردند و نظر شما رو دادند. خدا بهتون خیر و برکت عطا کند. سپاس گذارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۱ فروردین ۹۸( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر ارغوان چهارشنبه ۲۱ فروردین ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 221 مشاهده پرسش
    بعد از، از بين بردن زگيل ها ميسه رابطه جنسي بدون كاندوم يا روش هاي جلو گيري ديگه داشت؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۱ فروردین ۹۸( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر اسماعیل چهارشنبه ۲۱ فروردین ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 303 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت شما
    اینجانب بیضه سمت راستم خیلی بزرگه و آلت تناسلی کوچک دارم آزمایش تستوسترون دادم عدد 3 نوشته شده و تاحالا رابطه جنسی نداشتم که تو دوران نامزدی جدا شدم زیر ناف هم مثل یه توپ زده بیرون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۲۱ فروردین ۹۸( 7 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک مراجعه کنید
  • تصویر کاربر مصطفی یکشنبه ۲۵ فروردین ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 1068 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر، وقتتون بخیر. حدود ۶ ماه پیش بعد از یک رابطه مشکوک دچار سوزش سر مجرا و ترشحات سفید رنگ شدم، بعد از مراجعه به پزشک آمپول سفالکسین و کپسول داکسی سایکلین استفاده کردم . علائم کمتر شد اما چند روز بعد اتمام داروها دوباره علائم شروع شد . در مراجعات یعدی به پزشک یک نسخه لووفلوکساسین و بعد از آزمایش std و مثبت بودن مایکوپلاسما همونیس یک نسخه آزیترو دریافت کردم که فقط علائم را در طی دروه مصرف کمتر میکردند و بعد از اتمام دوره مجدد بدتر میشد . سپس آزمایش آنتی بیوگرام دادم که نتیجه آن خدمت شما پیوست گردیده . بعد از آزمایش قرص نیتروفورانتوئین ۱۰۰ هر ۸ ساعت، ۴ تا آمپول امیکاسین ۵۰۰ هر ۱۲ ساعت، یک کپسول هر ۶ ساعت که اسمش یادم نیست . الان یک ماه هست که دارو مصرف نمیکنم و ضمنا خارج از ایران آمدم و متاسفانه بدلیل نداشتن بیمه و هزینه های زیاد پزشک امکان ویزیت ندارم . بعد از مصرف نسخه آخر علائم کم شدند اما بعد از یک هفته مجدد شروع شد و هر روز شدیدتر میشن، درد بیضه، درد مقعد، سوزش سر مجرا و احساس سوزن سوزن شدن کلاهک، درد و گرما کشاله ران که تا زانو هم ادامه داره، درد و سوزش زیر شکم و درد زیر کمر ، بعضی اوقات بعد از ادرار یک مایع غلیظ شبیه منی اما بی رنگ و شفاف خارج میشه ، غیر از این مایع روی لباس زیر هم لکه های کمرنگ و بدون بو وجو دارن . لکه ها خیلی کمرنگن . اینا نشانه هایی هستن که الان دارم . فقط این اواخر که مدفوع کردم موقع شستن متوجه شدم که مقعدم بشدت چرب شده و روی مدفوعم لکه های سیاه رنگ وجود داشت که با کمی آب براحتی از مدفوع جدا شدن. مثل روغن که روی سطح آب شناور میشه . ازتون خواهش میکنم راهنمایی کنید. یکی از اقوام داره میاد کانادا که میتونه دارو بیاره
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۵ فروردین ۹۸( 7 سال پیش)

      سلام

      قرص کوتریموکسازول را برای 6 هفته 2 عدد هر 12 ساعت و سلکسیب 100 یک عدد هر 12 ساعت استفاده کنید

درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۲۸ مرداد ۵ تعداد بازدید: 757 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط