اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر فرهاد دوشنبه ۱۲ خرداد ۹۹( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 799 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر بنده 43 سال سن دارم و متاهل. فکر میکنم حدود یک سالی است که فشار ادرار کم شده و سوزشی نیز در سر الت موقع تخلیه ادرار یا منی حس میکنم. دفعات ادرار نیز زیاد شده و کمتر توان نگهداشت ادرار را دارم.اخیرا سونوگرافی کردم پروستات اندازه طبیعی داشته ولی حجم باقیمانده ادرار در مثانه 70 بوده ! از این گفته مطمئن نیستم ولی فکر کنم بیضه هام کمی کوچک شده اند یا خیر ؟ آبا عفونت درمان نشده باعث مشکل است. لطفا راهنمایی بفرمایید.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۲ خرداد ۹۹( 5 سال پیش)

      سلام
      به نظر میاد دچار التهاب و/یا عفونت پروستات شده باشید لذا بهتره با مراجعه حضوری به پزشک انتی بیوتیک و دارو برای پروستات استفاده کنید.
      در مورد سایز بیضه ها و اینکه کوچک شده است یا خیر بدون معاینه نمیشه نظری داد ولی می توانید از بیضه ها هم سونوگرافی کنید

  • تصویر کاربر f. یکشنبه ۱۱ خرداد ۹۹( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 479 مشاهده پرسش
    سلام دکتر من باکره هستم و رابطه ی بدون دخول داشتم و نسبت به یکسری ضایعات حساس شدم دوبار معاینه شدم و گفتن بافت خود بدنمه و مشکلی نیست ولی بدلیل باکرگی ازمایش نتونستم بدم نامزدمم معاینه شدن و دکتر گفتن ایشون مشکلی ندارن ولی من هنوزم نگرانم ممکنه زگیل تناسلی داخلی داشته باشم که بعدها بخواد خودشو نشون بده؟؟ سوال دومم است هست که من چند بار رابطه ی مقعدی ب فاصله ی1ماه داشتم و الان چند روزی هست ک دستگاه گوارشم خوب کار نمیکنه و کمی هم در مقعدم احساس خارش میکنم ایا ممکنه رابطه ی مقعدی به گوارش صدمه بزنه و بیماری خطرناکی برام داشته باشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۱ خرداد ۹۹( 5 سال پیش)

      سلام
      این هایی که در عکس علامت زدید بافت طبیعی هستند و اگر سکس واژینال نداشتید جای نگرانی ندارد. رابطه مقعدی می تواند به انتهای راست روده آسیب بزند بهتره توسط گوارش معاینه شود.

  • تصویر کاربر میثم یکشنبه ۱۱ خرداد ۹۹( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 629 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر وقتتون بخیر
    بنده از از ۱۸ سالگی خودارضایی شدید داشتم که به واسطه اون هردو بیضه ی من دچار واریکوسل خیلی خیلی خفیف شد که البته دکتر این رو به من گفتن و رگ ها کاملا حس میشه ، الان بیضه های من کوچک شده و به اندازه عرض دوتا انگشت هست و حس خیلی بدی دارم ، آزمایش هورمونی دادم و تستسترون بدنم ۵.۵۸ بوده آیا این مقدار خوبه یا بد باید چیکار کنم آقای دکتر تا بیضه هام دیگه بیش از این کوچیک نشه؟
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۱ خرداد ۹۹( 5 سال پیش)

      سلام
      میزان تستوسترون نرماله و همین که خودارضایی نکنی و ورزش کنید و غذاهای سالم و مقوی بخورید کافیه و اقدام بیشتری نمی خواهد. 

  • تصویر کاربر لیدی یکشنبه ۱۱ خرداد ۹۹( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 877 مشاهده پرسش
    من یادمه چندین سال پیش علائمی که در مورد تبخال تناسلی ذکر شده رو داشتم، حتی دو یا سه بار این علائم طی یکی دو سال عود کرد، بعدها که ازدواج کردم در زمان بارداری اول و دومم در ماه دوم بیماری پزشکم آزمایشات لازم بیماری های واگیر از جمله زگیل تناسلی، تبخال تناسلی و ایدز رو برام نوشت و من انجام دادم و جواب همگی منفی بود.
    میخوام بدونم چنین چیزی امکان داره؟ مطالب مربوط به این بیماری رو در سایت شما مطالعه کردم حتی یکی از عکس هایی که گذاشته بودید دقیقا مشابه علائمی که من داشتم بود.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۱ خرداد ۹۹( 5 سال پیش)

      سلام
      میشه برای اطمینان در آزمایشگاه مرکزی مجدد آزمایش HSV تیپ 2 را بدهید اگر منفی باشد یعنی ضایعاتی که قبلا داشتید تبخال نبوده

  • تصویر کاربر Milad یکشنبه ۱۱ خرداد ۹۹( 5 سال پیش) تعداد بازدید: 533 مشاهده پرسش
    سلام دکتر وقت بخیر توکلی هستم.17.3 وقت دارم بیمارستان خاتم برا تست ادرار.میخواستم بدونم با این وضع کرونا بیام یا به یه تاریخ دیگه بیام که اوصاع بهتر بشه.بعد یه سوال دیگه اینه که سوزشم بعضی وقتا خفیف دارم چکار کنم مرسی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۱ خرداد ۹۹( 5 سال پیش)

      سلام
      بیائید مشکلی نیست. آزمایش کشت ادار و کامل ادرار هم بدهید بابت سوزش

درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۲۹ اردیبهشت ۵ تعداد بازدید: 715 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط