اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر احمدی شنبه ۱۰ خرداد ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 796 مشاهده پرسش
    سلام ، حدود یکسال است که بیماری پروستات خوش خیم دارم مدت یکماه از کپسول تامسوور 4درصد استفاده میکنم که با افت فشار و عدم نعوظ و زود انزالی دچار شدم برای رفع این عارضه چکار کنم . سن 57 سال قبلا از راهنمایی شما متشکرم .
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۰ خرداد ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام
      این مواردی که فرمودید می تواند از عوارض تامسولوسین باشد و چاره ای جز ادامه دارو نیست. برای بهبود نعوظ می توانید نصف قرص سیلدنافیل 50 میلی یکساعت قبل از رابطه استفاده کنید.

  • تصویر کاربر علی یکشنبه ۱۱ خرداد ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 469 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت آقای دکتر
    زمان ادرار کردن درد دارم و ادرار بصورت دوشاخه و باریک و باسوزش درد در داخل مجرا همراه هست. وهمچنین زمان جُنُب شدن در خواب درد شدیدی رو حس می کنم و در ارضا شدن هم درد و سوزش دارم. در اخر ادرار کردن هم چند قطر خون بیرون می آید. زمانی صبح از خواب بیدار میشم احساس خارش در مجرا دارم و زمانی که آلت تناسلی را از عقب به جلو فشار میدم به اندازه سرچوب کبریت مایع زرد رنگ غلیظ خارج میشود.آقای دکتر وقتی زیر بیضه ها را دست میزنم و فشار میدم دوتا ضایع به اندازه نخود لمس میکنم. در ضمن دو بار عمل سیستوسکپی انجام دادم گفتن تنگی مجرای ادراری هست ولی نتیجه نداده است. لطفا بنده را راهنمایی کنید با تشکر فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۰ خرداد ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام
      علائم به تنگی مجرای ادراری می خورد لذا برای اینکه ارزیابی دقیقی داشته باشیم بهتره عکس رنگی مجرای ادراری بنام RUG بگیرید و برای من ارسال کنید تا بهتر بتوانم راهنمایی تان کنم

    2. تصویر کاربر علی شنبه ۱۰ خرداد ۹۹( 6 سال پیش)
      سلام آقای دکتر برای نوشتن نسخه عکس برداری خدمت شما برسم؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۱ خرداد ۹۹( 6 سال پیش)

      بله می توانید به مطب مراجعه کنید

    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر مهران یکشنبه ۱۱ خرداد ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 696 مشاهده پرسش
    باسلام من ۳ سال هست ازدواج کردم و حتی یکبارم نتونستم با همسرم نزدیکی کنم مشکل نعوظ دارم تست ری جی اسکن انجام دادم توسط دکتر صفری نژاد و جوابم مشکلی نداشن ودکتر برام قرص تجویز میکنه ولی هنوز مشکلم حل نشده واسترس و اضطراب و ترس از شکست نمیتونه حتی با همسرم عشقبازی کنم چون مشکل نعوظ و ترس از شکست اجازه نمیده زندگیم داره نابود میشه افسردگی اومده سراغم اون اوایل ک میخاستم ب همسرم نزدیک بشم نعوظ نداشتم اگرهم بود ناقص بود وزود شل میشد ولی الان ترس از شکست نمیزاره از طرفی هم بی میلی جنسی دارم و برا سکس شهوتم بالا نمیره کمکم کنید آقای دکتر.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۱ خرداد ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام
      اگر تست ریجی اسکن و نیز تست های هورمونی نرمال باشه مشکل شما ریشه روانی دارد و بایستی تحت مشاوره سکسولوژیست باشید و من دکتر علی شیخ الاسلامی را به شما پیشنهاد می کنم

  • تصویر کاربر مريم شنبه ۱۰ خرداد ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 417 مشاهده پرسش
    بعد از نزديكي آلت تناسلي همسرم پوستش ميره قرمز ميشه و حالت تاولهاي ريز ميشه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۰ خرداد ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام احتمالا اگزما و آلرژی پوستی است. شب ها بمدت ۲ هفته پماد هیدروکورتیزون بزند و صبح ها به مدت 6 ماه از کرم اوسرین 10 درصد ثمین و بعد از استحمام به آلت تناسلی بزند و از صابون گلیسرین برای شستن تناسلی در حمام استفاده کند.

  • تصویر کاربر حسن جمعه ۹ خرداد ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 499 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر الان یه یکی دو ماهی هستش ک روی کلاهک الت تناسلی من یه لکه قهوه ای /قرمز به وجود اومده ک ن خارش داره و ن سوزش و اینکه بعضی مواقع بزرگ میشه و بعضی مواقع یه مقدار کوچیک ک اولش خیلی کوچیک بود ولی بعد از یه مدت شروع کرد به بزرگ شدن و در اومدن از یه جای دیگه کلاهک بعد من به مطب یک دکتری مراجعه کردم بهش توضیح دادم دکترم بعد دیدن گفتش ک این یه نوع حساسیت به دارو هستش بعد ازم پرسید چ دارویی مصرف کردم منم گفتم 625 بعدش گفت ک اگه یه مدت مصرف نکنی خود به خود درمان میشه بعد منم اومدم تو اینترنت سرچ کردم دیدم اسمشو نوشته اگزما از این قضیه حدود یکی دو هفتس میگذره ولی هنوز من اون لکه ی اولی رو میبینم ک بازم سر جاشه میخواستم بدونم درمان به خصوصی چیزی براش هست ک من برا رفع این انجام بدم ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۹ خرداد ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام در صورت صلاحدید عکس واضح بفرستید تا بتوانم کمک تان کنم.

درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۲۰ خرداد ۵ تعداد بازدید: 719 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط