اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر سام سه شنبه ۶ فروردین ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 205 مشاهده پرسش
    با سلام من امر‌وز متوجه زائده ای روی پوستم شدم که می خواستم بدونم چیه
    درد نداره اصلا و سوزش و خارش هم نداره
    من متاهل هستم و در اکثر مواقع در روابطم از کاندوم استفاده میکنم
    بهداشت رو هم رعایت میکنم
    میشه بفرمایید چی هست این؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۶ فروردین ۹۸( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر سامان سه شنبه ۶ فروردین ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 313 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر
    من ۳۴ سالمه و متاهلم
    در روابطم اکثرا از کاندوم استفاده میکنم و اهل نظافت هستم
    روابط آزادی هم نداشتم
    امروز متوجه زائده ای روی آلتم شدم که نمی‌دونم چیه؟ عکس هم دارم ولی اینجا بخاطر پسوندش آپلود نمیشه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۶ فروردین ۹۸( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر Amir سه شنبه ۶ فروردین ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 209 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر .شوهرم روی الت جنسیشون یه تعدادی زگیل تناسلی داشتن ولی خب طی پروسه ی زمانی 2 ساله البته نه بصورت پیوسته درمان شدند.تا اینکه 2 تا زائده در ناحیه ی کناره رانشون مشاهده کردم .میتونن زگیل تناسلی باشن؟الانم دکترشون امریکا هستن و خیلی نگرانم که باز مریضیشون برگشته باشه؟میشه راهنماییم کنین
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۶ فروردین ۹۸( 7 سال پیش)
      سلام
      بدون معاینه نمی توانم نظری بدهم و تشخیصی را مطرح کنم.
  • تصویر کاربر بیژن یکشنبه ۴ فروردین ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 375 مشاهده پرسش
    آسیب نخاعی هستم هیچ حسی ندارم نعوظ ندارم 6سال هست ایا باکاشت پروتز میتونم حسی رابطه جنسی و کنترول ادرار داشته باشم 43ساله هستم همسر دارم خواهش میکنم سوال منو بطور واضح هردوتا سوال بدهی
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۴ فروردین ۹۸( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر سعيده سه شنبه ۶ فروردین ۹۸( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 381 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشيد،من حدود سه سال هست كه ازدواج كردم و امسال به اين صورت متوجه شدم تبخال تناسلي دارم كه بعد از نزديكي به چند روز تب و لرز گرفتم كه خيال كردم سرما خوردگيه تقريبا روز قبلش يه جوش در ناحيه تناسلي ديدم ،قبلا هم بعد از شيو جوش ميزد مثل اونا بود بعد تب و لرز ديدم خارش شديد و تعدادش بيشتر و بيشتر شد و پريودم هم شرو شد،و ديدم دونه هاي حتي دور مقعدم هم زده بعد از پريودي رفتم دكتر كه گفت تبخال تناسلي و قرص ويرابكس داد بهم و تبخالاي دردناك بالاخره خوب شدن بعد از اون هربار نزديك پريودم ميشه احساس خارش ميكنم به محض ديدن يه دونه قرص مصرف ميكنم و دگه به دكتر مراجعه نكردم.سوال ايا امكان داره قبل ازدواج اين ويروس در بدن من بوده و الان بعد چندين سال داره نشون ميده خودشو؟!يا اينكه ازهمسرم گرفتم،؟من قبل اين اتفاق دو جلسه ليزر مو انجام دادم منطقه تناسلي رو امكانش هست كه از اونجا بهم منتقل شده باشه؟! و اينكه ايا وجود تبخال تناسلي احتمال مبتلا شدن به زيگيل تناسلي رو بيشتر ميكنه؟!من از چندين ساله يه برامدگي دونه مانند بدون درد و خارش يا حتي تغيير سايز در منطقه تناسليم دارم،احتمال داره زيگيل باشه؟!اقرص رو تا چند روز بايد مصرف كنم كه مطمئن شم عود نميكنه تبخال تناسلي؟امكان داره من از شوهرم بعد سه سال بگيرم؟!مگر اينكه خودش تازه مبتلا شده باشه؟!😑فكر اينكه چطور منتقل شده بهم داره اذيتم ميكنه😞كلا سه ماهه كه متوجه شدم و واسواس گرفتم كه نكنه عود كنه،واسه جلوگيري از عود كردنش چكار بايد بكنم؟!...ببخشد طولاني شد،ممنون ميشم جوابمو بدين.با تشكر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۶ فروردین ۹۸( 7 سال پیش)
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۱ شهریور ۵ تعداد بازدید: 758 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط