اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر محمد چهارشنبه ۱ اسفند ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 3722 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید خدمت جناب دکتر

    اینجانب جوانی 31 ساله هستم. بهار امسال با مشکل فوریت ادراری مواجه بودم که بعد از مدتی به طور خود به خود رفع گردید.

    برای مدت چندماه برهنه از حمام خارج می‌شدم تا این‌که آبان‌ماه امسال وقتی درب حمام را باز کردم، هوای سرد به من برخورد کرد و احساس کردم چند قطره ادرار در مجرا به صورت بی‌اختیار حرکت کرد. بعد از این موضوع، وقتی روی صندلی می‌نشینم، بعد از چند دقیقه حالتی پیش می‌آید که ادرار می‌خواهد خارج شود و بایستی خودم را بگیرم. همچنین وقتی ایستاده‌ام، به طور متناوب دچار احساس سوزش در مجرای ادرار و نیاز به ادرار کردن می‌شوم که بعد از مدتی ممکن است رفع گردد. هنگام ادرار کردن احساس سوزش و مشکل ندارم. به دلیل همان سوزش (حالت سیخ زدن) در مجرای ادرار، اگر مقدار نه چندان زیادی ادرار در مثانه جمع شود، دچار بی‌اختیاری ادرار می‌شوم. وقتی که در دستشویی خود را با آب سرد می‌شویم این وضعیت بدتر می‌شود. وقتی از حمام طولانی‌مدت خارج می‌شوم، فوریت ادراری بیش‌تری دارم. گاهی اوقات هم تکرر ادرار دارم.

    به پزشک متخصص مراجعه کردم و سونوگرافی هم انجام دادم که طبیعی بود و مشکلی نداشت (پروستات 28). دو سری لووفلوکساسین و سه سری داکسی سایکلین مصرف کردم، اما بهبودی حاصل نشده است. پروستا باریج و تامسولوسین هم مصرف کرده‌ام. دکتر اخیراً آزیترومایسین، ایمی‌پرامین و سولیفناسین سوکسینات داده‌اند که مطمئن نیستم با مصرف آن‌ها خوب شوم.

    این موضوع بنده را گیج کرده است و دقیقاً نمی‌دانم چرا مشکل برطرف نمی‌شود. حدس بنده وجود عفونت ادراری، التهاب مجرای ادرار یا سرمازدگی است. این بیماری مرا درمانده کرده است.

    لطفاً بفرمایید چکار کنم.

    با تشکر!
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱ اسفند ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      به نظر من با ورزش بویژه ورزش دراز و نشست بهتر خواهید شد

  • تصویر کاربر حسن چهارشنبه ۱ اسفند ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 321 مشاهده پرسش
    بچه دارنمشم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱ اسفند ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      بدون معاینه نمی توانم نظری بدهم و تشخیص یا درمانی را مطرح کنم. توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک ارولوژیست مراجعه کنید.

  • تصویر کاربر مهدی چهارشنبه ۱ اسفند ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 378 مشاهده پرسش
    سلام بنده حدودا ۱ماه پیش سونودادم ۲۵دی ماه وسونوجدید ۲۴بهمن تو هردونوبت سنگ به دیامتر ۵میل در کالیس میانی کلیه چپ دارم میخاستم ببینم با ورزش وطناب زدن وآب خوردن دفع میشه یا باید سنگ شکن کنم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱ اسفند ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      نیاز به سنگ شکنی نیست ترجیحا ورزش و طناب زدن و آب خوردن را پیش بگیرید

  • تصویر کاربر محمد چهارشنبه ۱ اسفند ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 180 مشاهده پرسش
    سلام،چند ماهی هست که رو سر آلت دونه هایی با اندازه های مختلف شبیه تاول به وجود اومده که به مرور زیاد شده و بعد مدتی که ظاهرا خوب میشه جاش به صورت برامده میمونه،احساس میکنم بعد هر بار نزدیکی با کاندوم یک یا دو تاول یا جوش اضافه میشه که این اواخر رو گردن آلت دو سه تا ایجاد شده،که یکیش پاره شده و سوزش داره.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱ اسفند ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      این ضایعات لیکن پلان هست . لیکن پلان یک بیماری التهابی نسبتاً شایع پوستی است و منشا آن خودایمنی است. یعنی سیستم ایمنی بدن در طی این بیماری علیه بخش‌های طبیعی پوست خود فرد فعال می‌شوند.علت اصلی آن تاکنون ناشناخته باقی‌مانده است. این بیماری مسری نیست، یعنی از شخصی به شخص دیگر انتقال نمی‌یابد ولی استرس می‌تواند این بیماری را بدتر کند. لیکن پلان یک بیماری مزمن است اما در بسیاری از موارد طی دو سال کاملاً از بین می‌رود. در درمان این بیماری معمولاً از پمادهای موضعی کورتونی مثل کرم فلوئوسینولون استفاده می‌شود. هر شب به مدت یک ماه کرم را فقط روی نواحی مبتلا بزنید و اگر کامل برطرف نشد ماه دوم بصورت یک شب درمیان از کرم استفاده کنید. در حد امکان سعی کنید کرم به پوست سالم اطراف ضایعات برخورد نکند.

  • تصویر کاربر محمد چهارشنبه ۱ اسفند ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 188 مشاهده پرسش
    سلام،چند ماهی هست که رو سر آلت دونه هایی با اندازه های مختلف شبیه تاول به وجود اومده که به مرور زیاد شده و بعد مدتی که ظاهرا خوب میشه جاش به صورت برامده میمونه،احساس میکنم بعد هر بار نزدیکی با کاندوم یک یا دو تاول یا جوش اضافه میشه که این اواخر رو گردن آلت دو سه تا ایجاد شده،که یکیش پاره شده و سوزش داره.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱ اسفند ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      بدون معاینه نمی توانم نظری بدهم و تشخیص یا درمانی را مطرح کنم. توصیه می کنم زمانی که تاول ها یا جوش ها وجود دارند برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک ارولوژیست مراجعه کنید.

درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۵ شهریور ۵ تعداد بازدید: 759 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط