اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (69 امتیاز)
  • تصویر کاربر hossein شنبه ۳ خرداد ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 993 مشاهده پرسش
    من ۲۱ سال سن دارم و مجرد هستم. یکبار وقتی در ۱۱ سالگی خودارضایی انجام دادم ، به علت اصطکاک، پوست قسمت ختنه گاه به شدت ملتهب شد طوری که تا ۴ روز نمیتونستم بهش دست بزنم و سوزش عجیبی داشت. بعد بهتر شد اما پوست اون قسمت به شدت ملتهب شده و انگار یه جوش های سفتی روش زده و گوشت اضافی درآورده و بعد از اون ماجرا به شدت به لمس حساس شده حتی به دمای آب و هنگام لمس سوزش خفیفی روی پوست در آن قسمت دارم .یعنی پایین و قسمت اطراف ختنه گاه حساسیتش به لمس عادی است ولی روی ختنه گاه به شدت حساس است. بعد از لمس هم تاچنددقیقه سوزش رو در این محل احساس میکنم. هنگام ادرار هم در محل ختنه گاه سوزش دارم (نه خیلی شدید) این مشکلات را دقیقا بعد از اون حادثه پیدا کردم و الان یه ۱۰ سالی میشه .لطفا راهنمایی بفرمایید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۳ خرداد ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام
      اگرچه شاید برای شما قابل قبول نباشد ولی این ها گوشت اضافه ختنه گاه هستند و از ابتدای بعد از ختنه بودند و اگر آزار دهنده هست فقط بهتره چند ماهی موقع خواب با ویتامین آ-د چرب کنید

    2. تصویر کاربر hossein شنبه ۳ خرداد ۹۹( 6 سال پیش)
      آقای دکتر. میخواستم بپرسم شانس بهبودی چند درصد هست؟ آخه تقریبا 10 سالی هست که اینطوریه البته قبلا که بچه بودم خیلی برام مهم نبود ولی الان خیلی نگران هستم و یه جورایی داره اذیتم میکنه. میشه بگید با مصرف این پماد آیا قابل درمان است؟
    3. تصویر کاربر hossein شنبه ۳ خرداد ۹۹( 6 سال پیش)
      آقای دکتر پماد آد مربوط به چه برندی رو باید استفاده کنم؟
    4. تصویر کاربر hossein شنبه ۳ خرداد ۹۹( 6 سال پیش)
      منظورم از بهبود ، بهبود حساسیت ناحیه ختنه گاه است که خیلی اذیتم میکنه
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۳ خرداد ۹۹( 6 سال پیش)

      آقای دکتر پماد آد مربوط به چه برندی رو باید استفاده کنم؟........................فرقی نمی کنه
      منظورم از بهبود ، بهبود حساسیت ناحیه ختنه گاه است که خیلی اذیتم میکنه...........................بله متوجه شدم با چرب شدن و نرم شدن پوست بهتر می شود.

    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر نيلوفر شنبه ۳ خرداد ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 478 مشاهده پرسش
    سلام دكتر ببخشيد من نامزدم يه دونه زگيل تناسلي داشتن رفتيم دكتر براشون سوزوندن ، منم ترسيدم سريع رفتم فرداش واكسن گارداسيل زدم دوز اول رو، دكتر زنان هم رفتم چيزي نبود ، دكتر گوش و حلق و بيني هم براي چك زبان و دهنم رفتم گفتن چيزي نيست، حالا الان ميخوام بدونم از كجا بفهمم اصلا اين ويروس رو دارم يا نه؟ الان كه واكسن وارد بدنم شده ميشه آزمايش داد ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۳ خرداد ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام

      تنها توصیه ای که می تونم بکنم انجام تست پاپ اسمیر و اچ پی وی از دهانه رحم هست و واکسن منعی برای انجامش نیست.

    2. تصویر کاربر نيلوفر شنبه ۳ خرداد ۹۹( 6 سال پیش)
      دكتر من دختر هستم ، نميتونم پاپ اسمير بدم ، چه كار كنم به نظرتون؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۳ خرداد ۹۹( 6 سال پیش)

      پس در اینصورت اگر زائده ای هم ندارید نیاز به کار بیشتری نیست

    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر داریوش شنبه ۳ خرداد ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 372 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر حدود یک ماهه بعد کلاهگ تناسلیم قسمت اولین پوست ختنه گاه که به کلاهک تناسلی وصل میشه ایجاد عفونت بصورت چرک سفید البته کم وبد بو شده و دور این حلقه پوستی ایجاد زخم با درد شده من فکر کردم شاید پوستش نازک است وبر اثر رابطه جنسی زخم شده فعلا از کرم adاستفاده کردم لطفا راهنمای بفرمایید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۳ خرداد ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام در صورت صلاحدید عکس واضح بفرستید تا بتوانم کمک تان کنم.

  • تصویر کاربر ناصر شنبه ۳ خرداد ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 615 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر
    دو هفته ای هست که روی کلاهک آلتم لکه بزرگ قرمز رنگ ایجاد شد. بعد چند روز لکه های متعدد دیگه هم ایجاد شد. این لکه های سوزش ندارن. خارش خیلی خفیف دارند. البته وقتی با صابون میشورم یه مقدار سوزش ایجاد می‌کنه. لطفا توضیح بدید مشکل چیه و راه درمان چیه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۳ خرداد ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام در صورت صلاحدید عکس واضح بفرستید تا بتوانم کمک تان کنم.

  • تصویر کاربر مرجان شنبه ۳ خرداد ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 449 مشاهده پرسش
    سلام .آقا دکتر من پسرم ۲۵روزگی ختنه کردم ک از همون موقع احساس کردم پوستش کم برداشتن الان دوسالش الت مخفی ب طوری ک فشار میدم از دوطرف کامل میاد بیرون ولی در حالت طبیعی اکثر مواقع مخفی .ایا نیاز ب جراحی دوباره داره یا خوب میش بزرگتر بش ب طوری ک چاق نیست نرمال ممنون میشم راهنمایی کنید.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۳ خرداد ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام

      معمولا با گذشت زمان بهتر می شوند نیازی به ختنه مجدد نیست

درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین دوشنبه ۱۵ تیر ۵ تعداد بازدید: 728 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط