اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر فرزاد چهارشنبه ۱۹ دی ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 495 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر خسته نباشید
    من حدود یک سال پیش درد بیضه داشتم و پزشک تشخیص اپیدیمیت داد و چند ماه مصرف تاوانکس ۵۰۰ تجویز کرد دردم خیلی خوب شد ولی بعضی وقتها درده کمی داشت که قبلا فرمودید عادیه
    الان دوباره دردم برگشته، خواستم بپرسم دوباره تاوانکس مصرف کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۸ دی ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      تاوانکس 10 روز و سلکسیب 100 روزی 2 تا برای یک ماه

    2. تصویر کاربر فرزاد سه شنبه ۱۸ دی ۹۷( 7 سال پیش)
      ممنون جناب دکتر تاوانکس ۵۰۰ لازم نیست نصف کنم شب و روز بخورم؟
      و اینکه علام پیچش بیضه رثدرد خیلی شدیده درسته؟
      شرمنده که طولانی شد و خیلی ممنون
    3. تصویر کاربر فرزاد سه شنبه ۱۸ دی ۹۷( 7 سال پیش)
      بیخشید رابطه میتونم داشته باشم یا خیر؟
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۹ دی ۹۷( 7 سال پیش)
    5. تصویر کاربر فرزاد چهارشنبه ۱۹ دی ۹۷( 7 سال پیش)
      خیلی ممنون جناب دکتر لطف کردید خیلی ممنون از دیروز که مصرف کردم خیلی بهتر شدم‌ممنون
    6. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۹ دی ۹۷( 7 سال پیش)

      موفق باشید

    7. نمایش سایر 5 پاسخ
  • تصویر کاربر م سه شنبه ۱۸ دی ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 412 مشاهده پرسش
    سلام
    من مدتی قبل بد از سفری طولانی دچار و البته بعد از استراحت کامل دچار درد شدید در بیضه شدم که با تیر کشیدن و فلج کردن و کشیدگی کشاله داخلی همراه بود ناگفته نمونه که بعد دوروز درد به بیضه دیگه منتقل شد مشکل از تجمع مایع و نداشتن انزال هم نبود گویا چون بعد از انزال هم یک روز فقط دردی نبود دوباره شروع شد و خیلی ناگهانی درد قطع شد بعد 3 روز...ممکنه از غذای خوابگاه دانشگاه یا اثر سفر طولانی باشه؟ دلیلش چیه و درمانش؟

    الان دوماه گذشته و وقتی انزال داشته باشه دوبار در هفته منظم درد کمر خفیف میگیرم و اگه نداشته باشم حدودا یک هفته درهای مشابه درد تیرکشیدن و کشیدگی مثل درد های بعد از سفر که گفتم...الان هم لمس اپیدیدیم یک مقداری بادرد همراهه..و انگار یه غده خیلی ریز شناوره کنار بیضه چپ
    متشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۸ دی ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      بدون معاینه نمی توانم نظری بدهم و تشخیص یا درمانی را مطرح کنم. توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک ارولوژیست مراجعه کنید.

  • تصویر کاربر مهدی جمعه ۲۱ دی ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 145 مشاهده پرسش
    سلام وقت شما بخیر آقای دکتر
    من ۳۰ سالمه و حدود هشت ساله که بعد از دستشویی تا ده دقیقه چند قطره ادرار خارج می شود آن زمان در سربازی پزشک درمانگاه گفتند هر بار بعد از دستشویی سه بار از انتها تا سر آلت تناسلی را فشار بده .این کار را انقد ادامه دادم تا اینکه الان قسمت وسط به سمت سر و خود سر آلت تناسلی بزرگتر شده و مایه عذاب و دردسر شده است . آیا راهکاری برای کوچک کردن سر آلت تناسلی وجود دارد؟؟؟ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۸ دی ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      نه متاسفانه راهی نیست

    2. تصویر کاربر مهدی سه شنبه ۱۸ دی ۹۷( 7 سال پیش)
      یعنی باید تا آخر عمرم تو دردسر باشم!!؟؟😥😥😥
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۹ دی ۹۷( 7 سال پیش)
    4. تصویر کاربر مهدی چهارشنبه ۱۹ دی ۹۷( 7 سال پیش)
      خیلی ممنون که وقت میذارین و جواب میدیدن
      ان شاءالله وقت میگیرم حضوری میام خدمتتون شاید مشکلم حل بشه
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۲۱ دی ۹۷( 7 سال پیش)
      موفق باشید
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر حامد چهارشنبه ۱۹ دی ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 309 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر من 4 سال قبل واریکوسل بیضه چپ عمل کردم و تو این مدت بدنسازی کار کردم و دوباره عود کرده و از همون ناحیه مثل قبل درد دارم و دکتر گفته واریکوسل عود کرده و دو تا سوال داشتم که ایا دوباره باید عمل کنم و باید چیکارکنم که دیگه عود نکنه و اینکه ضرری نداره و شرایطم بعد از عمل دوم بدتر نمیشه و اینکه میتونم فعلا ورزش کنم یا چون اوضاعمو بدتر میکنه فعلا نباید ورزش کنم؟؟ ممنون میشم پاسخ بدید درصورت ممکن راهنمایی کنید برای عمل دوم چیکار کنم از چه روشی بهتره و ..
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری چهارشنبه ۱۹ دی ۹۷( 7 سال پیش)
  • تصویر کاربر رضا سه شنبه ۱۸ دی ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 280 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید. می خواستم بدونم این زایده که در دو سانت زیر نافم هست زگیله تناسلیه؟ با سپاس
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۱۸ دی ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      خیر زگیل نیست

درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۸ شهریور ۵ تعداد بازدید: 759 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط