اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر سامان سه شنبه ۶ آذر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 331 مشاهده پرسش
    S:
    سلام وقت بخیر
    ببخشید من حدود 15 روز خود ارضایی نکردم و دیگه هم انجام نمیدم
    ولــی بیضه هام هر شب درد میگیره به نظرتون علتش چیه؟ و چطور خوبم میشم؟
    بــا تشــکر🙏🌺🙏🌺
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۶ آذر ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      این درد در دوران پس از ترک خودارضایی طبیعی است و اگر تحمل کنید بتدریج برطرف می شود.

  • تصویر کاربر حسین سه شنبه ۶ آذر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 412 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکترخسته نباشد. 1ماه قبل مهر ماه خانومم باردار شد برای اولین بار بعد از 4سال وتو این چند سال جلو گیری طبیعی داشتیم وبعداز 5هفته بطور نامعلومی سقط شد همسرم به دکتر زنان مراجعه کرد منتها گفت تا 1 سال اول طبیعی هستش هیچ آزمایشی به ما نداد که انجام بدیم.احتمال داره که بخاطر واریکوسل باشه؟ متشکرم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۶ آذر ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      سقط علل متعددی دارد که یکی از این علل می تواند واریکوسل باشد.

  • تصویر کاربر میثم سه شنبه ۶ آذر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 426 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر دیروز ازتون پرسیده بودم ک عفونت اپیدمیت دارم اما دارو اثر نداشت گفتین دوباره برین سونوگرافی رفتم گفتن بازم جواب همونه پیش یه پزشک دیگه رفتم گفت همون داروهارو مصرف کن بعد چند بار ازم پرسید با خودت چیکار کردی؟؟؟؟واقعا هنوز نفهمیدم منظورش جی بود منم فقط گفتم اگه منظورتون خود ارضاییه بله دارم اما قرص سیپروفلوکساسین و اپیدمیت ربطی ب خود ارضایی نداره (طبق گفته شما گفتم)بعد گفت دوره درمان اپیدمیت طولانیه.عکس های سونوگرافی رو میفرستم لطفا کمکم کنید تورمش بعد بیس روز دارو بهتر نشده دردشم اول مصرف دارو کم شد اما بعد باز یه خورده بیشتر شد البته درد در حدی نیس ک ب کارام نرسم اما خب آدم کلافه میشه اینم بگم اقای دکتر من شغلم طوریه بعضی موقه ها در معرض سرما هستم تاثیر داره؟تصاویر ارسال نمیشه اما متنش اینه:هر دوبیضه اپیدیم چپ با واتوی نرمال در داخل کیسه اسکروتال قرار داشته و هیدروسل و واریکوسل و نمیدونم چی چی... اقطار وریدی بیضوی دو طرف ۱.۸ می باشد ک در محدوده ی نرمال است.اپیدمیت سمت راست متورم و مترفدن می باشد ک نشانه ی اپیدمیت راست می باشد.ابعاد بیضه ها ۴۳×۲۰
    شرمنده بدخط نوشته بود اگه اشتباهم بود معذرت میخوام
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۶ آذر ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      اصولا تورم و سفتی ناشی از اپیدیدیمیت بعد از درمان خیلی دیرتر فروکش می کند و معمولا اولین علامت بهبودی کم شدن درد و حساسیت اپیدیدم هست و بعد بتدریج تورم و سفتی ظرف چند ماه کمتر می شود و البته گاه تا حدودی پایدار می ماند. از الزامات درمانی اپیدیدیمیت استراحت هست. سرما هم می تواند عاملی برای درد باشد. دوره ی درمانی حداقل 15 روز می باشد

  • تصویر کاربر عفت سه شنبه ۶ آذر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 326 مشاهده پرسش
    مادرم سالمنده در پی یک لارنژیت عفونت uti مبتلا شد الان مدت ١ ساله که تنگی مجرا داره از ٥٠٠ سی سی ادرار حدود ٣٥٠ سی سی باقیماند که اخیرا با خوردن حتی فناتیازین هم این سوزش باقیست دکترش با یک سفالکسین ٢٥٠ میلیگرم تحت درمان maintanance قرار داده مادرم اهل سیستشکوپی و سوند گذاشتن هم نیست لطفا بگویید چ کنیم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۶ آذر ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      البته توضیحات شما خیلی ناقص هست ولی الایحال با توصیفاتی که فرمودید و اینکه اهل درمان های تهاجمی هم نیست لذا بایستی به همین مصرف آنتی بیوتیک پروفیلاکسی بسنده کنند.

  • تصویر کاربر مجتبی سه شنبه ۶ آذر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 286 مشاهده پرسش
    سلام
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۶ آذر ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک مراجعه کنید

درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۱۳ شهریور ۵ تعداد بازدید: 762 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط