اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر مصطفی دوشنبه ۳۰ مهر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 550 مشاهده پرسش
    با درود فراوان. قبلا خدمت دکتر عزیز گفتم که مدت شش ماه داروهای پرانول و نروتریپتیلن برای درمان میگرن مصرف کردم که باعث شلی شدید الت و کمی هم ناتوانی جنسی شد که این موضوع باعث شد داروها را قطع کنم . که هنوز بعد از یکسال و نیم قطع دارو هنوز در مسایل جنسی مثل روز اول یعنی قبل از مصرف داروها سالم سالم نشدم . که شما در مورد داروها چیزی بهم نگفتیدکه اصلا بخاطر داروها بوده یا نه ، ایا داروها میتوانند عوارض دایمی یا طولانی مدت داشته باشن ؟ایا امکانش هست که بخاطر داروها غده ای از بدنم کم کار شده باشه مثلا ادرنالین بدنم پایین امده باشه ،لطفا راهنمایی فرمایید که چکار کنم . به پزشک ارولوژی هم مراجعه کردم ولی هم ازمایش ها هم سونوگرافی نرمال بودن .فقط بهم قرص تادافیل دادن گفتن که مدت دو ماه مصرف کنید ولی تا موقع مصرف خوب بودن .من میخوام درمان کامل بشم مثل قبل از مصرف داروها .
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۳۰ مهر ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      تاویر داروها با قطع آن بتدریج برطرف می شود
      به نظر من مصرف تادالافیل حتی اکر دائمی باشد مشکلی ندارد و‌نبایستی در این خصوص مقاومت کنید
  • تصویر کاربر علی دوشنبه ۳۰ مهر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 327 مشاهده پرسش
    دکتر سلام چرا بعضی وقت ها بیضه ها کوچک و بزرگ می شوند
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۳۰ مهر ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      طبیعی است در همه رخ می دهد در واکنش به دمای هوا و وضعیت عصبی افراد
  • تصویر کاربر س.پ دوشنبه ۳۰ مهر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 231 مشاهده پرسش
    سلام دکترجان؛ من ازمایش ندادم که ببینم اچ پی وی دارم یا نه؛ علایمی هم ندارم؛ از ناحیه دهان، پنجاه درصد مشکوک به بیماری هستم؛ اگر نخوام ازمایش بدم، میتونم پاورفیت رو تهیه و مصرف کنم؟ هر قرص دیگری که لازمه بفرمایید؛ ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۳۰ مهر ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      بله می توانید یک دوره ی شش ماهه استفاده کنید
  • تصویر کاربر نسرین دوشنبه ۳۰ مهر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 244 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر من و همسرم زگیل تناسلی داریم که در حال درمانیم سوال اولم این هست که دکترم بهم اسید دادن و گفتن وقتی زگیل نبود میتونم رابطه داشته باشم ایا درست هست یا نه ؟
    و سوال دومم این هست که من و همسرم زمانی که از وجود زگیل مطلع نبودیم رابطه ی دهانی داشتیم در واقع زگیل هام تو کشالشون بود و من منی ایشونو نخوردم ولی بازم ترس دارم که تو دهنمم باشه یه ماهی هست احساس درد تو گلو دارم ک سرما خورده بودم و گفتم از اونه و خوب شد و دوباره یه بار جیغ زدمو دوباره درد گرفت و یه سری دونه ها هست که نمیدونم چی چرکه یا زگیل؟پیش یه دکتر داخلی هم رفتم گفتن چیزی نیست ولی باز دلشوره دارم و اگه مشکوکید برای مطلع شدن از اینکه زگیل داره باید کجا برم که هم تشخیص ردن هم درمان کنن ساکن تهرانم و یکیو بهم معرفی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۳۰ مهر ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      این ها زگیل نیستند
  • تصویر کاربر نسرین دوشنبه ۳۰ مهر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 214 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر منو همسرم زگیل تناسلی داشتیم که در حال درمانیم و رابطه ی دهانی هم داشتیم من حدود یه ماه در حلق و حنجرم احساس درد میکنم که اول سرما خوردم و درد داشتم بعد که خوب شدم یه بار اینا جیغ زدم و دوباره درد گرفتش من یه دونه سفید هم تو دهنم هست که از بقیه بزرگتر و من نمیدونم چرک هستش یا زگیل لطفا رهنماییم کنید و اگه داشته باشم به چه کسی مراجعه کنم و دوتا عکس فرستادم که به دونه سفید یکم مشکوک شدم ولی نمیدونم چرک یا نه دونه های کوچیکم وقتی سرما خوردم بود
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۳۰ مهر ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      توصیه می کنم توسط متخصص گوش و حلق و بینی معاینه شوید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین شنبه ۱۴ شهریور ۵ تعداد بازدید: 762 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط