اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (69 امتیاز)
  • تصویر کاربر شاهین پنجشنبه ۱۸ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 342 مشاهده پرسش
    باسلام چندروز پیش سوالی داشتم ازتون که گفتین عکسم متحرکه عکس ثابت بفرستم مدتی میشه سرآلتم چیزی شبیه لک زده اولش خارش داشتم وکرم لوتیردرم استفاده کردم الان دیگه نه خارش دارم ونه درد وازلحاظ نزدیکی هم مشکلی ندارم خواستم بدونم که چیه ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۸ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام این ضایعات لیکن پلان هست . لیکن پلان یک بیماری التهابی نسبتاً شایع پوستی است و منشا آن خودایمنی است. یعنی سیستم ایمنی بدن در طی این بیماری علیه بخش‌های طبیعی پوست خود فرد فعال می‌شوند.علت اصلی آن تاکنون ناشناخته باقی‌مانده است. این بیماری مسری نیست، یعنی از شخصی به شخص دیگر انتقال نمی‌یابد ولی استرس می‌تواند این بیماری را بدتر کند. لیکن پلان یک بیماری مزمن است اما در بسیاری از موارد طی دو سال کاملاً از بین می‌رود. در درمان این بیماری معمولاً از پمادهای موضعی کورتونی مثل کرم فلوئوسینولون استفاده می‌شود. هر شب به مدت یک ماه کرم را فقط روی نواحی مبتلا بزنید و اگر کامل برطرف نشد ماه دوم بصورت یک شب درمیان از کرم استفاده کنید. در حد امکان سعی کنید کرم به پوست سالم اطراف ضایعات برخورد نکند.

  • تصویر کاربر محمد پنجشنبه ۱۸ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 433 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر من یک سال و نیم که زگیل تناسلی مقعدی دارم یک بار رفتم فریز کردم اما کاملاً رفع نشد یک راه دیگر به من پیشنهاد میکنید انجام بدم برای بهبودی زگیل؟سوال دومم اینه که من زگیل مقعدی دارم از طریق رابطه به خانم منتقل میشه؟بعد از درمان زگیل ها از کجا بفهمیم که دیگه این مریضی توی بدن ما نیست و تا چه زمانی نباید با خانم خود رابطه داشته باشیم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۸ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام
      آقای دکتر من یک سال و نیم که زگیل تناسلی مقعدی دارم یک بار رفتم فریز کردم اما کاملاً رفع نشد یک راه دیگر به من پیشنهاد میکنید انجام بدم برای بهبودی زگیل؟.....................لیزر روشی مطئن و سریع و احتمال عود خیلی خیلی کمتر از فریز و دیگر روش هاست.
      سوال دومم اینه که من زگیل مقعدی دارم از طریق رابطه به خانم منتقل میشه؟........................ممکنه چون شاید در ناحیه جلو هم نهفته داشته باشید
      بعد از درمان زگیل ها از کجا بفهمیم که دیگه این مریضی توی بدن ما نیست و تا چه زمانی نباید با خانم خود رابطه داشته باشیم؟..................در مورد نمونه گیری در مردان اصولا ازمایشی برای تشخیص این ویروس وجود داره بنام HPV PCR ولی نکته اش اینجاست که از خون نمونه نمی گیرند بلکه از جایی که مشکوک هستند یا از محلی که حائز اهمیت هست نمونه می گیرند. در حال حاضر تنها جایی که از نظر علمی توصیه به نمونه برداری میشه دهانه رحم در زنان هست. لذا اگر قرار باشد در مردان نمونه گیری شود بایستی به 2 پرسش پاسخ داد: 1. از کجای دستگاه تناسلی مردان نمونه گیری کرد؟ از پوست ناحیه تناسلی؟، از ابتدای مجرای ادراری؟، ازاول ادرار؟، از منی؟ یا از همه جا؟. گرچه خیلی از پزشکان این کار را می کنند ولی پایه علمی ندارد و اصولی نیست. 2. اگر تست مثبت شد قدم بعدی چیست؟..................پاسخ اینه که قدم بعدی وجود ندارد و فقط به یه نفر یه مارک بیماری زدیم. در صورتیکه در زنان اگر تست مثبت باشد و نوع ویروس پر خطر باشد توصیه به کولپوسکوپی میشه و بعدشم اقادامت دیگر بعد براساس نتیجه کولپوسکوپی من خودم فقط از ضایعات مشکوک که نمی دانم زگیل هست یا خیر و برای اثبات ماهیت ضایعه و یا اینکه شکلش به نوع پرخطر شبیه باشه نمونه می گیرم و برای آزمایشگاه ارسال می کنم.

  • تصویر کاربر مهناز پنجشنبه ۱۸ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 579 مشاهده پرسش
    سلام بیماری ام اس پیشرونده دارم سه ماه قبل تشنج کردم و بعد از ان دچار احتباس ادرار شدم بهد از دو سه هفته به اورولوژیست مراجعه که قرص ترازاسین 2 شب یکی و مایو کولین روزی سه عدد تجویز کرد مقداری بهتر شد ولی باقیمانده ادرار به حجم 200 سی سی داشتم که بعد از 45 روز مجدد مراجعه کپسول امنیک .4 شب یکی و بتانکول روزی سه عدد و بعد سه هفته مصرف مجدد سو نو شدم 157 سی سی باقیمانده داشت ایا دارو مناسب هست و داروی بهتری پیشنهاد نمی کنید و برای کاهش حجم باقیمانده با توجه به نورولژیک بودن مثانه چه پیشنهادی دارید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۸ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام

      داروی بهتری نیست برای کاهش حجم تنها راه سوند زدن هست. البته توصیه می کنم نوار مثانه هم حتما بگیرید. با دست هم می توانید حین ادرار زیر شم را فشار دهید تا بهتر تخلیه شود اگر اشکال از اسپاسم عضلات دریچه خروجی مثانه باشد بکلوفن هم می تواند موثر باشد.

  • تصویر کاربر رضا جمعه ۱۹ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 44738 مشاهده پرسش
    من در بچگی پوست التم را در هنگام ختنه بیش از حد بریدند به طوری که تمام مردان پوستی دارند که در حالت شلی الت پوست پشت کلاهک جمع یا احاطه میشه و در حالت صفتی به راحتی عقب و جلو و متحرکه ..ولی من کلن تمام پوستو از دست دادم به خاطر کمی پوست پوست ثابته ثابته مثل پوست دست ..خواهشن ایا راهی برای زیاد کردن پوست هست ؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۸ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام
      میشه پوست پیوند زد ولی خیلی زشت می شود.

    2. تصویر کاربر رضا پنجشنبه ۱۸ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)
      جناب دکتر فقط ضرر نداشته باشه (یعنی از مردی نیفتم )و اگر پوست بگیره ممکنه در اینده دور دوباره به مشکل بخوره ..اگر خیلی خطر ناک نیست خواهشن واسم انجام بده ..و هزینشم کلن حق زحمت خود شما و بیمارستان چقدره ؟و جناب دکتر خواهشن خیلی دوست دارم واسم انجام بدی اگه صلاح میدونی هر چه زودتر واسم انجام بده ..من الان روحیم در حد صفر هستش واسه ازدواج خواهشن اگه میشه با یک جراحی حداقل روحیمو به ۵۰برسونید و هر کاری از دستتون بر میاد دریغ نکنید ..من نمیگم مثل اول اول بشه میدونم که نمبشه ولی میخوام وقتی که زن اوردم زنم به التم دست زد حدا قل یک ذره پوست باشه که آزاد باشه (خلاصه وار )در حالت شلی التم میخوام یک ذره پوست پشت کلاهک التم چروک بشه فقط همین )
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۸ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      نمیدونم چی بگم می دونم که زشت شدن ظاهر آلت آنقدر زیاده که پشیمون می شوید

    4. تصویر کاربر رضا جمعه ۱۹ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)
      جناب دکتر خواهشن جایه بخیه زیاد میمونه یا چی ؟عکس براتون ارسال کردم از التم نمیدونم دیدید یا نه ؟جناب دکتر میخوام درستش کنم ..آیا با جراحی پلاستیک هم زشت در میاد ..نمیتونی از یک جراح پلاستیک و زیبایی کمک بگیری تو اتاق عمل ..هزیته هر دو تا تونم میزارم رو چششم
    5. تصویر کاربر رضا جمعه ۱۹ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)
      فقط میخوام پوست زیاد شود و در حالت شلی التم پوست پشت کلاهک جمع یا احاطه یا چروک شود ..خواهشن راهکاری برای جراحیم پیدا کن که بعد ماه مبارک رمضان بیام تهران و برام انجامش بدی ..میخوام براتون عکس ارسال کنم نمیدونم چرا نمیاد
    6. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۱۹ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      عکسی که نیومده ولی حرفم همانی است که گفتم

    7. نمایش سایر 5 پاسخ
  • تصویر کاربر AMF پنجشنبه ۱۸ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 1219 مشاهده پرسش
    سلام
    من ۱۶ سالمه و بعد از شوخی ای که دوستان با بیضه هام کردن و درد شدیدی در من شکل گرفت احساس میکنم که بیضه هام کوچک شدن
    و همینطور در اکثر اوقات کیسه بیضه من شل هستش و همینطور رگ های بیضه مست چپم تورم پیداکرده فک کنم
    میخوام بدونم که وضعیت نرمالی دارم یا خیر
    اندازه بیضه باید چقدر باشه میزان شل بودن و یا سفت بودن کیسه چقدره و رگ ها یا چیز های دیگری که به بیضه متصلند

    سوال دیگه ای که دارم این است که امکانش هست که بچه دار نشوم یا دیگه نتونم به میزان کافی اسپرم تولید کنم ؟
    احساس میکنم آلت پیری دارم با وجود اینکه ۱۶ سالمه
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۸ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام

      سایز بیضه بایستی حدود 3 سانت باشه البته کمی بالا و پایین بودنش مهم نیست

      کیسه بیضه شل باشه یا سفت بیماری محسوب نمیشه و اهمیتی ندارد

      بعی میدونم با یه این موضوع که مطرح می کنید مشکلی در بچه دار شدن پیش اومده باشه

درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۱۶ تیر ۵ تعداد بازدید: 728 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط