اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر یزدان سه شنبه ۲۴ مهر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 216 مشاهده پرسش
    سلام دکتر 20سالمه حدودا ۱۰ ماه پیش دچار تکرر ادرار شدم تا ۱ ماه تکرر ادرار داشتم بعد بهتر شدم ولی بعدش رنگ ادرارم تغیرر کرد خیلی تیره شد و ادامه داشت تا اینکه حالت تیر کشیدن درناحیه کلیه هام و زیر شکمم داشتم بعد چند وقت فشار ادرارم کم شد ینی موقع ادرار باید زور بیارم تا ادرارم کامل خارج شه الان ۲ هفته ای ام میشه ک آلتم تیر میکشه بعد ادرار یا کلا هم آلت هم بیضه سمت چپم تیر کشیدن رو دارن اصلا هم ب پزشک مراجعه نکردم وای خیلی ترس دارم درضمن رابطه جنسی هم زیاد داشتم توی این ۱۰ ماه اهان بعد از خود ارضایی هم تیر کشیدن شدید تر میشه ممنون میشم جوابمو کامل بدین
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۴ مهر ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام توصیه می کنم برای معاینه و در صورت نیاز انجام بررسی لازم حضورا به پزشک مراجعه کنید

  • تصویر کاربر محسن سه شنبه ۲۴ مهر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 451 مشاهده پرسش
    سلام و عرض ادب خدمت شما
    من 41 سالم هست و تقریبا از جوانی بیضه هام کوچک بود و فکر میکنم به خاطر همین مسله تعداد اسپرم کم بود که برای بچه دار شدن مجبور به شدم به رویان مراجعه کنم و از طریق ivf این کار انجام شد و خدا رو شکر این مشکل حل شد.
    اما جدیدا احساس میکنم بیضه سمت راستم کاملا کوچکتر از قبل شده و با ضربه های خیلی کوچک یا جابه جای دچار درد میشه تقریبا تمایلات جنسیم هم کمتر شده.
    میخواستم بدونم واقعا امکان کوچکتر شدن بیضه به مرور زمان هست و این مشکل با شرایط سن من خطرناک هست و نیاز به چکاپ دارد.
    ضمنا من از نوجوانی اضافه وزن هم داشتم
    ممنون میشم اگر راهنمایی بفرمایید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۴ مهر ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      میخواستم بدونم واقعا امکان کوچکتر شدن بیضه به مرور زمان هست؟.............در موارد نادری بله

      و این مشکل با شرایط سن من خطرناک هست و نیاز به چکاپ دارد.............خطرناک نیست ولی نیاز به چکاپ دارد

  • تصویر کاربر امیر سه شنبه ۲۴ مهر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 310 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر خسته نباشید
    من جوانی 21 ساله هستم
    2 سال مشکل احتباس ادرار عصبی داشتم که با مصرف قرص و مشاوره تقریبا درمان شدم
    و خیلی بهترم
    اما گاهی اوقات مشکل سوزش ادرار دارم
    و گاهی اوقات فشار ادرارم کم است
    اما بیشتر اوقات طبیعی است و بدون مشکل ادرار میکنم
    چند بار هم مجرای ادرارم بدون ادرار کردن شروع به سوزش کرد
    در ضمن موقع ارضا شدن درد و سوزشی ندارم
    سر آلتم هم حدودا یکسالی هستش که قرمز رنگ است و خودم فکر میکنم برای پوشیدن لباس زیر تنگ است
    وهیدروسل هم دارم
    که خدمت دکتر صاحب کشاف رفتم ایشون گفتن هیدروسل خفیف است و احتیاجی به جراحی ندارد و قرمزی آلتم هم جای نگرانی نیست ضمنا در کودکی جراحی هیپوسپادیازیس داشتم
    عذر خواهی میکنم طولانی شد میخواستم همه علائم رو خدمتتون عرض کنم
    ممنون میشم اگر در رابطه با مسئله سوزش ادرار بنده رو راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر امیر دوشنبه ۲۳ مهر ۹۷( 7 سال پیش)
      ضمنا آقای از دید بنده هیچ گونه کم شدن قطر و باریک شدن جریان ادرار دیده نمیشود
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۴ مهر ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      سوزش ادرار تان نیز احتمالا منشا عصبی دارد. با اینحال با مصرف بیشتر آب و حذف ادویه جات و قهوه و شکلات و فلفل بهتر خواهید شد

    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر پویا سه شنبه ۲۴ مهر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 336 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر ایا خودارضایی باعث کوتاهی قد میشود ایا تاثیری در رشد بلوغ من دارد؟
    ایا خودارضایی باعت سرطان های مختلف میشود؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۴ مهر ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      اقای دکتر ایا خودارضایی باعث کوتاهی قد میشود ایا تاثیری در رشد بلوغ من دارد؟...........................خیر
      ایا خودارضایی باعت سرطان های مختلف میشود؟......................خیر

  • تصویر کاربر پویا سه شنبه ۲۴ مهر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 369 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر خسته نباشید من دچار خودارضایی شدید شدم و هفته ای فک کنم چهار پنج بار این کار را بکنم چه کار کنم که دیگر این کار را نکنم راه های جلوگیری از ان چیه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۴ مهر ۹۷( 7 سال پیش)

      سلام

      دنبال راه حل ساده نباشید چون شهوت جنسی بویژه در جوانان خیلی قوی بوده و البته طبیعی هم هست و فقط با ازدواج در سن و زمان مناسب می توان آنرا کنترل کرد در غیر این صورت ابتدا بایستی بدانید کار سختی است و سختی آنرا بپذیرید و بعد هم پرهیز از هر چیز محرک از فیلم گرفته تا ....، سرگرم کردن خود به هر چیز مورد علاقه از کار گرفته تا تفریح و هنر و عبادت و .... و پرهیز از تنهایی و کوتاه کردن زمان حمام همگی کمک کننده هست ولی در ابتدا عزم و اراده راسخ می خواهد. داروها عوارض دارند و توصیه نمی شوند.

درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین شنبه ۱۴ شهریور ۵ تعداد بازدید: 762 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط