اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر مهدی سه شنبه ۳ مهر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 352 مشاهده پرسش
    سلام دکتر من شونزده سالمه و شش ماهی میشه خودارضایی میکنم و متاسفانه عادت کردم که با پورن جق میزنم وقتی با پورن جق میزنم مشکلی نیست اما وقتی خالی میزنم غده پروستاتم یکم درد میگیره و تموم میشه ایا مشکلی هست
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۳ مهر ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      نه مشکلی نیست ولی این کار باعث میشه تا عادت جنسی تان تغییر کند و بعدا در سکس با جنس مخالف به مشکل بخورید
    2. تصویر کاربر مهدی سه شنبه ۳ مهر ۹۷( 7 سال پیش)
      ممنون یه سوال دیگه من وقتی خودارضایی نمیکنم مثلا یک هفته ترک میکنم تخمام باد میکنه و درد میگیره چیکار کنم
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۳ مهر ۹۷( 7 سال پیش)
      این به دلیل عادت به خود ارضایی است و اگر کمی تحمل کنید بتدریج از بین می رود
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر شهریار سه شنبه ۳ مهر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 326 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر وقت بخیر
    پسری ۲۳ ساله هستم و مدتی است که در قسمت نوک و گلنس دچار تیر کشیدن های لحظه ای و رندوم در بعضی اوقات و گاهی درد های مبهم و پخش در دیواره مثانه میشوم. آزمایشاتی داشتم که عفونت و آزمایش کشت منفی بود و نیز PSA منطقی بود و منفی. سونوگرافی نیز کاملا طبیعی نشان داده شده. همچنین سه سال پیش که همین مشکل را داشته ام سیستوگرافی و سی تی اسکن کردم که مشکلی نبود و آن را التهاب دیواره مثانه تشخیص دادند. الان یک هفتست که سیپروفلوکساسین میخورم ولی همچنان درد های مبهمی که اشاره کردم وجود دارند. آخرین باری که چنین مشکلی داشتم یک قرص آنتی بیوتیک و یک قرص فشار برای ناحیه مجاری ادراری مصرف کردم و خوب شد. باید چه کار کنم؟
    در ضمن من حساسیت در فصل بهار دارم و قرص های تلفست و مونتلوکاست برای آن فصل مصرف میکنم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۳ مهر ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      من کپسول سلکسیب ۱۰۰ را توصیه می کنم. ویتامین ب۱ و بعضا گاباپنتین هم می توانند کمک کننده باشند.
  • تصویر کاربر آلاله سه شنبه ۳ مهر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 294 مشاهده پرسش
    سلام من پارسال دچار چندتا دونه شدم كه دكتر رفتم ازم ازمايش گرفتن و در جوابش اومد كه هيچ گونه خطرناكي يافت نشد دكتر پماد آلدرا داد به محض استفاده تموم دونه ها رفت و ديگه نبودن امسال ي دونه خيلي ريزي اندازه سر سوزن ظاهر شده كه متاسفانه پماد الدرا رو پيدا نكردم الان بايد از چي استقاده كنم؟ بعد براي ازدواج كردن مشكل پيش مياره؟ اين دونه مثل گوشت اضافه ميمونه با نخ دورش رو ببندم مشكل داره؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۳ مهر ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      اگر مثل گوشت اضافه هست و پایه داره احتمالا زگیل نیست. نخ هم می توانید ببندید. از محلول ورمال نیز می توانید استفاده کنید.
  • تصویر کاربر سعید سه شنبه ۳ مهر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 374 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید من آزمایش سمن دادم تعداد اسپرم 1.810.000 عدد بود که فقط 10 درصد آنها زنده مانده بودند فکر کردم مقطعی است دوباره بعد از گذشت 2ماه رفتم آزمایش دادم تعداد اسپرم 2.960.000 عدد بود که فقط 8 درصد آنها زنده مانده بود رفتم دکتر ارولوزیست گفت برو آزمایش هورمون های جنسی را بگیر بیار ببینم رفتم ازمایش دادم نتیجه آزمایش به صورت زیر بود
    ال اچ:2.81
    اف اس اچ:3.31
    تستسترون:2.26
    پرولاکتین:188.1
    استرادیول:34.18
    دکتر گفت تستسترون کمتر از حد نرمال است و ال اچ و اف اس اچ هم لب مرز است دکتر گفت برو آزمایش ام آر ای دینامیک از غده هیپوفیز بده بیا آزمایش ام آر آی را دادم ولی هیچ مشکلی وجود نداشت در نهایت تشیص دکتر این بود که گوشت هورمون های جنسی کم هستند وبه همین علت تعداد اسپرم خیلی کم است برایم سه عدد امپول تستسترون و هشت عدد امپول هاش ام جی تجویز کرد گفت برو هفته ای دو عدد از آمپول ها را بزن بعد برو ازمایش بده بعد از زدن امپول ها رفتن دوباره ازمایش دادم تعداد اسپرم کمتر هم شده بود تعداد اسپرم ها 890.000 تا بود که 75 درصد انها زنده بودند ولی فقط 12 درصد حرکت پیشرونده داشتند آیا به نظر شما باز هم به دکتر مراجعه کنم برای ادامه درمان با بهتر است درمان را متوقف کنم-آیا قرص و امپول دیگری وجود دارد که دکتر برایم تجویز نماید که شاید تعداد اسپرم افزایش پیدا کند یا نه-آیا با این تعداد اسپرم بچه دار شدن به حالت طبیعی ممکن است اتفاق بیفتد -آیا این تعداد اسپرم برای عمل ای وی اف کافی است و چند درصد احتمال بارداری با ای وی اف وجود دارد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۳ مهر ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      به نظر من درمان را متوقف و IVF انجام دهید این تعداد برای IVF کافی است میزان موفقیت IVF در هر بار انجام حدود ۴۰ درصد است ولی اگر همسرتان مشکلی نداشته باشد این درصد بالا می رود.
  • تصویر کاربر امید سه شنبه ۳ مهر ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 277 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر جباری بنده 4ماه پیش متوجه شدم زگیل دارم رفتم پیش متخصص پوست واسم کرایو کرد بعد رفتم متخصص بیماری عفونی برام آزمایش pcrاز طریق ادرار و ایذر و هپاتیت نوشت و جواب همه اون ها منفی بود و گفتن داروی برای درمان ندارد و تا آخر عمر باهات هست و بیماری خطرناکی هست بعد ی دکتر دیگه بهم شربت ایمیونس معرفی کرد و مولتی ویتامین و در ماه هم دوبار آمپول نوروبین میزنم به مدت دوماه هست 8ضایعه داشتم 2تاش باز رشد کرده دکترم برام قطر پدوفیل اگر اشتباه نکنم نوشته جهت درمان داروهای شما که گفته بودین پاورفیت تهیه کردم حتی قارچ شیتاکه هم تهیه کردم هیچی دکتر داروهای شمارو نمیشناسه اصلا نمیدونن چی هست با نامزدم رابطه هم داشتم اما نه دخول و ایشون پیش متخصص زنان رفت گفت چیزی ندارین 3ماه دیگه مراسم ازدواجم هست من چه چیزی مصرف کنم از این داروها و مدت زمانش و آیا ریشه کن میشه این ویروس واسه همسرم مشکلی پیش نمیاد تورو قران از نگران منو در بیارید اگر هم چیز خطرناکی هست و برای همسرم مشکل آفرین هست بگین که ازدواج نکنم اونم اسیر این بیماری کنم بسیار نگرانم کمکم کنید بسیار از شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۳ مهر ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      قبل از هر رابطه ای حتما همسرتان واکسن گارداسیل بزنند.
      پاورفیت را روز دو عدد برای ۶ ماه استفاده کنید
      احتمال پاکسازی ویروس از بدن با استفاده از داروهای تقویت کننده ی سیستم دفاعی از جمله پاورفیت و ایمیونس هست ولی قطعی نیست
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین شنبه ۱۴ شهریور ۵ تعداد بازدید: 763 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط