اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر اسماعیل یکشنبه ۲۵ شهریور ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 2721 مشاهده پرسش
    عرض سلام وخسته نباشید خدمت آقای دکتر
    بمدت 8 ماه میشه که ضایعه ی پوستی روی پوست ختنه گاهم به شکل لکه های سفید پراکنده به وجود اومده،و بمدت 2 ماه میشه که این لکه ها بیشتر شده،در ضمن روی پوست حشفه ام دو رنگ شده(یعنی رنگ پوست حشفه ام به صورت پراکنده دو رنگ شده به رنگ قرمز کاملا کم رنگ)
    عرض بنده اینه که من به دکتر پوست رفتم.ایشون به من پماد مگا کورت مومتازون تجویز کردند.ولی الان به مدت 3 هفته هست که استفاده کردم ولی هنوز تاثیری ندیدم.با عرض معذرت این مشکل به جناب عالی و تخصص شما مربوط میشود یا باید دکتر پوست مراجعه کنم؟ من با تحقیق در اینترنت به این رسیدم که مشکل من شاید بیماری لیکن اسکلروز ممکنه باشه.
    حالا شاید این عوارض های قبل از این نوع بیماری باشه.لطفا منو راهنمایی بفرمایید.با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۵ شهریور ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      به هر دو نوع تخصص می توانید مراجعه کنید. اگر لیکن اسکلروزیس باشد درمانش زمان بر و گاه درمان کامل امکان پذیر نیست.
  • تصویر کاربر مینا یکشنبه ۲۵ شهریور ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 256 مشاهده پرسش
    سلام من دختری هستم 28ساله امروز موقع استحمام وقتی به دهانه واژن خود دقت کردم برجستگی دیدم همرنگ خود همون قسمت که باعث نگرانی من شد که زگیله یا چیزه دیگه ایه الانم متن این صفحه رو خوندم راجب به پاپیلوماتوز ویستیبولار که کمی خیالم راحت شد من رابطه جنسی نداشتم و ازدواج نکردم .عکسی از دهانه واژن گرفتم شبیه اون برجستگی جاهای دیگه دهانه واژنم هست که اونها هم همرنگ همون قسمت هستن خیلی به چشم نمیان میشه کمک کنید که چطور مطمئن بشم که زگیل نیست
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۵ شهریور ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      اگر مجرد هستید و رابطه نداشته اید تقریبا می توان یقین حاصل کرد که زگیل نیستند با اینحال در صورت تمایل می توانید از طریق همین بخش عکس واضح بفرستید یا برای معاینه حضورا به پزشک مراجعه کنید.
  • تصویر کاربر مهدی یکشنبه ۲۵ شهریور ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 366 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر میخواستم بدونم من بیضه چپم درد میکرد رفتم سونو گرافی گفت واریکوسل خفیف داری با هیدروسل بیضه چپ میخواستم بدونم هیدروسل حطرناکه یا نه مراحل درمانش چجوریه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۵ شهریور ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      اقای دکتر میخواستم بدونم من بیضه چپم درد میکرد رفتم سونو گرافی گفت واریکوسل خفیف داری با هیدروسل بیضه چپ میخواستم بدونم هیدروسل حطرناکه یا نه مراحل درمانش چجوریه؟........................هیدروسل خطری ندارد و تا زمانی که بزرگ نشود نیازی به درمان ندارد و درمانش نیز جراحی است.
  • تصویر کاربر فلاحی سه شنبه ۲۷ شهریور ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 436 مشاهده پرسش
    پسر یک سال و نیمه دارم که بیضه های ش همیشه پایین نیست و بیشتر در کیسه بیضه قرار نمیگذره و بالا میرود
    میخواهم بدانم آیا این موضوع ضرر دارد و باید ما اقدامی انجام دهیم یا خیر. ممنون از راهنمایی شما دکتر گرامی.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۵ شهریور ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      اگر در حمام و در مواقعی که خواب و آرام هست بیضه ها در کیسه باشند ضرری ندارد و نیاز به اقدام درمانی نیست.
    2. تصویر کاربر فلاحی سه شنبه ۲۷ شهریور ۹۷( 7 سال پیش)
      ممنون. درحمام چک کردم انگار بیضه ها بالا و پایین میشوند. شاید در اثر ترس یا نفس کشیدن کودک . در هنگام خواب چک کردم یک بار پایین بود.
    3. تصویر کاربر فلاحی سه شنبه ۲۷ شهریور ۹۷( 7 سال پیش)
      ممنون. درحمام چک کردم انگار بیضه ها بالا و پایین میشوند. شاید در اثر ترس یا نفس کشیدن کودک . در هنگام خواب چک کردم یک بار پایین بود.
    4. تصویر کاربر فلاحی سه شنبه ۲۷ شهریور ۹۷( 7 سال پیش)
      ممنون. درحمام چک کردم انگار بیضه ها بالا و پایین میشوند. شاید در اثر ترس یا نفس کشیدن کودک . در هنگام خواب چک کردم یک بار پایین بود.
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲۷ شهریور ۹۷( 7 سال پیش)
      با این تفاسیر بیضه تحریک پذیر دارند و مشکلی ندارد و اقدام درمانی نمی خورد
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر رامین یکشنبه ۲۵ شهریور ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 383 مشاهده پرسش
    باسلام
    خدا خیرتون بده اقای دکتر که جواب مردم رو میدید
    من زگیل تناسلی به اندازه 2 عدد دارم ، آیا مصرف قارچ شیتاکه و قرص ahcc موثره در از بین رفتن زگیل ها و ریشه کن شدنشون یا باید حتما زگیل ها فریز یا لیزر بشن؟ قابلیت دسترسی به قرص ahcc رو دارم
    نحوه مصرفش به چه صورته؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۲۵ شهریور ۹۷( 7 سال پیش)
      سلام
      ترجیحا بهتر همزمان با مصرف رص ahcc خود زگیل ها هم درمان شوند. روزی ۳ گرم و اگر نشد حداقل روزی یک و نیم گرم برای شش ماه
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۱۵ شهریور ۵ تعداد بازدید: 763 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط