اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (69 امتیاز)
  • تصویر کاربر آريما پنجشنبه ۱۱ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 462 مشاهده پرسش
    سلام آقاي دكتر خسته نباشيد. من ٢٦ ساله و باكره هستم و رابطه جنسي نداشته ام . چند روزه متوجه چيزي شدم كه مطمئن نيستم چي هست ولي شبيه به عكس اولي هست ، اين پست شما رو خوندم و الان نميدونم زگيل دارم يا خير . آقاي دكتر من خيلي استرس گرفتم ، خواهش ميكنم راهنمااييي كنيييددد 😢😢
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۱ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام

      این زائده ها بافت طبیعی هستند نگران نباشید

  • تصویر کاربر مشا پنجشنبه ۱۱ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 814 مشاهده پرسش
    با سلام
    حدود 14 ماه پبش جهت افزایش زمان فعالیت جنسی به دکتر ارولوژیستی مراجعه نمودم و به مصرف قرص های پارکسیتینا بلوفارما تجویز شدم.
    پس از مدت دو ماه به علت درد شدید در ناحیه معده از ادامه مصرف قرص ها دست کشیدم و از ان به بعد با هر گونه فعالیت فیزیکی دچار درد در pelvic floor،ناحیه شکم، بیضه ها و ران چپ شده ، به بسیاری از غذا ها واکنش نشان داده و انزال دردناک دارم. درد پس از انزال و ورزش هایی از قبیل دوچرخه سواری به اوج خود میرسد.
    لطفا بفرمایید که علت بیماری بنده چیست و چگونه می توان آنرا درمان کرد؟
    با سپاس
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۱ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام
      منظورتان از  pelvic floor دقیقا کجاست؟!

    2. تصویر کاربر مشا پنجشنبه ۱۱ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)
      جناب دکتر با عرض احترام

      منظور از ناحیه مشخص شده با خط ابی در عکس میباشد که حدفاصل بین بیضه ها و مقعد قرار دارد (احتمالا در فارسی با "کف لگن" معادل میشود).
      ضمنا کلیه ازمایشات صورت گرفته تاکنون از سلامت روده ها گزارش داده و موردی از عفونت در خون و ادرار مشاهده نگردید.

      با سپاس
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۱ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام

      علل متعددی میتونه داشته باشه از علل عصبی تا گوارشی و تا مشکلات ادراری-تناسلی
      با توجه به نرمال بودن بررسی هایی که فرمودید به نظرم ریشه عصبی-روانی دارد چون ارگان های متعددی رو تحت تاثیر خود قرار داده لذا یک روانپزشک یا متخصص مغز و اعصاب بهتر میتونه به شما کمک کند.

    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر یاس پنجشنبه ۱۱ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 466 مشاهده پرسش
    سلام دکتر من ۴۶ سالمه و۲ زایمان طبیعی وسزارین داشتم تا الان اوکی بودن ولی حدود دو ماهه که مرتب احساس فشار ادرار در مثانه ام میکنم ،ولی خیلی ادرار نمیکنم ،گاهی هم اگه بشینم کم کم ادرار تخلیه میشه.ولی دو روز پیش صبح بعد از سحر توی خواب بی اختیار ادرار کردم،مثل یه باری که تو بچگی این حس رو داشتم که فکر میکردم توی دستشویی هستم ولی وقتی خیس شدم بیدار شدم، الان من این موضوع رو باید جدی بگبرم،چکار کنم ؟ در ضمن دیابت یا بیماری خاص دیگه ای ندارم ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۱ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام
      بله بهتره جدی بگیرید ولی فعلا با ورزش عضلات کف لگن و داشتن وزن مناسب (در صورت چاقی) کنترلش کنید و در صورت تشدید علائم ارزیابی شوید

  • تصویر کاربر سايه پنجشنبه ۱۱ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 467 مشاهده پرسش
    سلام آقاي دكتر سوالم اينكه اگر دختر باكره اي در اثر تماس سطحي با آقايي كه مبتلا به اچ پي وي هست به اين بيماري مبتلا شود آيا اگر قبل ازينكه ازدواج كنه اين دختر واكسنها رو بزنه اين كار باعث ميشود كه از سرطان رحم در آينده جلوگيري شود؟
    و آيا تستهايي كه از دختران در بعضي از آزمايشگاههاي مختص اچ پي وي كه از ابتداي ترشحات واژن نمونه ميگيريد را توصيه ميكنيد؟
    در مجموع شما به اين دختر چه توصيه هايي داريد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۱ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام
      آقاي دكتر سوالم اينكه اگر دختر باكره اي در اثر تماس سطحي با آقايي كه مبتلا به اچ پي وي هست به اين بيماري مبتلا شود آيا اگر قبل ازينكه ازدواج كنه اين دختر واكسنها رو بزنه اين كار باعث ميشود كه از سرطان رحم در آينده جلوگيري شود؟....................واکسن از ابتلای به سرطان دهانه رحم ناشی از ابتلای به دو نوع پر خطر 16 و 18 جلوگیری می کند
      و آيا تستهايي كه از دختران در بعضي از آزمايشگاههاي مختص اچ پي وي كه از ابتداي ترشحات واژن نمونه ميگيريد را توصيه ميكنيد؟.............خیر
      در مجموع شما به اين دختر چه توصيه هايي داريد...............................

      دختر خوبی باشند و تا عقد نکردند هیچ رابطه ای با مردی نداشته باشند چه در قالب دستی چه در قالب نامزدی
      از کارهای مالشی در ناحیه تناسلی برای جلوگیری از انتشار ویروس پرهیز کنند.
      از استرس و دخانیات پرهیز کنند
      ورزش و استراحت روزانه کافی داشته باشند.
      اگر زائده ای داشتند درمان کنند

  • تصویر کاربر محمد پنجشنبه ۱۱ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 486 مشاهده پرسش
    سلام آقا دکتر من مرداد ماه وارد 16 سالگی میشم هیپوسپادیاس خفیف دارم ولی متاسفانه عمل نکردن در بچگی میخوام عمل کنم اما مطالب سایتتون رو خوندم و متوجه فیستول شدم آلت من از مجرای ادراری و هم کمی بالاتر از اون 3 سوراخ وجود داره که از یکیش مطمعنم ادرار ترشح میشه و از اون دوتای دیگه مطمئن نیستم میخواستم ببینم آیا این تنگی مجرای ادراری هست ولی هیچ سوزشی هنگام ادرار ندارم ولی وقتی ادرار تمام میشه با یه فشار بقای ادرار رو تخلیه میکنم آیا در عمل هیپوسپادیاس به مشکل میخورم
    دکتر یه سوال دیگه آیا بعد از عمل هیپوسپادیاس شکلش حالت طبیعی میشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری پنجشنبه ۱۱ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام

      در مورد اول بدون معاینه نمیشه نظر قطعی داد ولی بعید تنگی مجرا مطرح باشه 

      در حالت دوم بعین نرمال نمیشه ولی شبیهش میشه

درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۱۸ تیر ۵ تعداد بازدید: 732 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط