اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (67 امتیاز)
  • تصویر کاربر علی سه شنبه ۹ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 598 مشاهده پرسش
    بنده دچار مشکل ادراری هستم و مثانه ام درست فرمان نمیده البته دچار ibs هم هستم ، مشکل ادراری من از تیر ماه 98 شروع شده دو بار هم به متخصص مراجعه کردم ولی نتیجه ای نداشت برام، مثانه درست عمل نمیکنه و دیر تخلیه میشه و به روده و مقعد هم فشار وارد می کنه سونوگرافی هم دادم ، سوزش ادراری هم اصلا ندارم ، سونوگرافی کاملا نرمال بود و هیچ گونه عفونت ادراری هم در آزمایش مشاهده نشده ، می خواستم اگر ممکنه برای درمان راهنمایی کنید ،من 36 سال سن دارم و در رنج سنی نیستم که دچار بزرگی غده پروستات بشم ، این مشکل شدیدا منو دچار اضطراب کرده ، چون بخاطر ویروس کرونا نمی تونم برم بیمارستان ، اگر ممکنه برای درمان راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر علی دوشنبه ۸ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)
      آقای دکتر مثانه درست فرمان نمیده و یک مسئله ای که یادم رفت بگم این هست که اضطراب شدیدی دارم و هر کاری می کنم نمی تونم خلاص بشم اگر ممکنه در اون رابطه هم راهنمایی کنید
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام
      با توجه به سن تان و نرمال بدن سونو و آزمایشات به نظر میرسه مشکل شما ریشه روانی و عصبی داشته و ناشی از اضطراب باشه لذا به نظر من کنترل اظطراب به کمک یک روانپزشک میتونه مشلات مثانه شما را برطرف کند.

    3. تصویر کاربر علی سه شنبه ۹ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)
      جناب دکتر بسیار سپاسگذارم از شما ، خداوند اموات شما را قرین رحمت خود قرار دهد
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۹ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      سلامت باشید

    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربر اعلایی دوشنبه ۸ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 471 مشاهده پرسش
    سلام .من ۸ ماه پیش عمل واریکوسل وهرنی چپ انجام دادم در فصل گرما و براثر عرق کردن ناحیه بین عمل و بیضه ام درد و احساس خارش میکند علت و درمانش چیست .شغلم شاطری هست
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام

      برای خارش می توانید از پودر بچه استفاده کنید صبح ها قبل از بیرون رفتن از منزل بزنید. برای درد هم در مواردی که شدید بود میشه ار کپسول سلکسیب استفاده کرد

  • تصویر کاربر باران دوشنبه ۸ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 476 مشاهده پرسش
    سلام دكتر خسته نباشيد من ٣٢ سالمه متاهلم و يك دختر دارم دكتر من ٢ سال پيش ازمايش اچ پي وي دادم كه نتيجه تايپ ٥٦ و ٦٦ شد البته قبلش واكسن گارداسيل ٤ گانه زده بودم دو سال پيش ازمايش رو تكرار كردم كه تايپ ٤٥ رو نشون داد و تايپ ٦ البته هيچ وقت زگيل نداشتم هيچ وقت هيچ ضايعه اي نداشتم دكتر همش ميترسم سرطان زبان هنجره يا دهان بگيرم ايا امكانش هست ؟و اينكه ممكنه اين ازمايشها اشتباه شده باشن؟ اخه هر كدومش يه تايپ ويروس رو نشون دادن و اينكه با توجه به اينكه ٤ سال پيش واكسن ٤ گانه زدم ميتونم الان دوباره واكسن ٩ گانه بزنم عكس زبانم هم براتون ميفرستم ممنون مي شم كمكم كنيد
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام
      دكتر خسته نباشيد من ٣٢ سالمه متاهلم و يك دختر دارم دكتر من ٢ سال پيش ازمايش اچ پي وي دادم كه نتيجه تايپ ٥٦ و ٦٦ شد البته قبلش واكسن گارداسيل ٤ گانه زده بودم دو سال پيش ازمايش رو تكرار كردم كه تايپ ٤٥ رو نشون داد و تايپ ٦ البته هيچ وقت زگيل نداشتم هيچ وقت هيچ ضايعه اي نداشتم دكتر همش ميترسم سرطان زبان هنجره يا دهان بگيرم ايا امكانش هست ؟........................احتمالش بی نهایت کمه
      و اينكه ممكنه اين ازمايشها اشتباه شده باشن؟..............................بله احتمال خطا هست
      اخه هر كدومش يه تايپ ويروس رو نشون دادن و اينكه با توجه به اينكه ٤ سال پيش واكسن ٤ گانه زدم ميتونم الان دوباره واكسن ٩ گانه بزنم؟.....................بله
      عكس زبانم هم براتون ميفرستم ممنون مي شم كمكم كنيد.............................همه چیز طبیعه 

      به نظرم بی جهت دارید وسواس بخرج می دهید فعلا که ترس از بیماری داره شمارو می کشه نه خود بیماری

  • تصویر کاربر نفيس دوشنبه ۸ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 347 مشاهده پرسش
    سلام من پريود بودم متوجه شدم روي بدنم اينو زدم
    اينا زيگيل هستن؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام

      خیر بافت طبیعی هستند

  • تصویر کاربر صادق دوشنبه ۸ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 355 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر، خسته نباشید.

    من تقریبا دو سال پیش به HPV مبتلا شدم. تعداد زگیل‌ها کم و سایز اونها کوچک بودن اما نوع ویروس رو نمی‌دونم. بدون دخالت من بعد از حدود ۱۸ ماه از بین رفتن. الان دو هفته هست که احساس می‌کنم برگشتن، مطمئن نیستم. چون اندازه خیلی کوچک با تعداد یک یا دو تا هست.

    می‌خواستم ازتون بپرسم این دلیل بر خطرناک بودن نوع بیماری هست؟ امکان بدخیم شدن داره؟

    این رو هم اضافه کنم که بیشتر از سه ماه هست که استرس و بی‌خوابی شدیدی برای مسائل دیگه دارم که البته نمی‌دونم ربطی به این موضوع داره یا نه.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام
      آقای دکتر، خسته نباشید.
      من تقریبا دو سال پیش به HPV مبتلا شدم. تعداد زگیل‌ها کم و سایز اونها کوچک بودن اما نوع ویروس رو نمی‌دونم. بدون دخالت من بعد از حدود ۱۸ ماه از بین رفتن. الان دو هفته هست که احساس می‌کنم برگشتن، مطمئن نیستم. چون اندازه خیلی کوچک با تعداد یک یا دو تا هست. می‌خواستم ازتون بپرسم این دلیل بر خطرناک بودن نوع بیماری هست؟......................خیر
      امکان بدخیم شدن داره؟.......................بسیار بسیار بعیده
      این رو هم اضافه کنم که بیشتر از سه ماه هست که استرس و بی‌خوابی شدیدی برای مسائل دیگه دارم که البته نمی‌دونم ربطی به این موضوع داره یا نه.....................بله استرس باعث تضعیف سیستم ایمنی میشه

    2. تصویر کاربر صادق دوشنبه ۸ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)
      عذر می‌خوام برای من اس‌ام‌اس اومده که شما پاسخ دادین ولی اینجا نمی‌تونم ببینم. ممنون می‌شم راهنمایی کنید.
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام
      آقای دکتر، خسته نباشید.
      من تقریبا دو سال پیش به HPV مبتلا شدم. تعداد زگیل‌ها کم و سایز اونها کوچک بودن اما نوع ویروس رو نمی‌دونم. بدون دخالت من بعد از حدود ۱۸ ماه از بین رفتن. الان دو هفته هست که احساس می‌کنم برگشتن، مطمئن نیستم. چون اندازه خیلی کوچک با تعداد یک یا دو تا هست. می‌خواستم ازتون بپرسم این دلیل بر خطرناک بودن نوع بیماری هست؟......................خیر
      امکان بدخیم شدن داره؟.......................بسیار بسیار بعیده
      این رو هم اضافه کنم که بیشتر از سه ماه هست که استرس و بی‌خوابی شدیدی برای مسائل دیگه دارم که البته نمی‌دونم ربطی به این موضوع داره یا نه.....................بله استرس باعث تضعیف سیستم ایمنی میشه

    4. تصویر کاربر صادق دوشنبه ۸ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)
      خیلی ممنون آقای دکتر.

      جسارتا یه سوال دیگه داشتم از خدمتتون.

      حقیقتش من نگران این موضوع بدخیم شدن هستم. امکانش هست بفرمایید برای آقایون با وضعیتی که عرض کردم، در چه شرایطی ممکنه بدخیمی بشه؟
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۸ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      احتمال بدخیمی در مردان در کل خیلی خیلی کم هست و فقط دخانیات هست که این ریسک را افزایش می دهد

    6. نمایش سایر 4 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین جمعه ۱ خرداد ۵ تعداد بازدید: 715 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط