اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر مهدی یکشنبه ۱۷ تیر ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 282 مشاهده پرسش
    به پزشک اورولوژ مراجعه کردم و گفت که واریکوسل داری و باید عمل بشی. سونوگرافی انجام دادم و یک ازمایش اسپرم خواسته که باید انجام بدم.نمیدونم عمل کنم یا نه.24 سال سن دارم متاهل و یه فرزند هم دارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۷ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      به آزمایش اسپرم تان بستگی دارد در عکس ها فقط می توانم بگویم که شدید نیست.
  • تصویر کاربر امیرحسین یکشنبه ۱۷ تیر ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 375 مشاهده پرسش
    سلام من سه هفته پیش عمل واریکوسل گرید 3 بیضه چپ انجام دادم. اما دقیقا درد خاصی که قبل از عمل داشتم هنوزم دارم. منظورم دردیه که موقع نشیتن روی میز دارم. ببینید دردم بیشتر شبیه گرفتگی درد آور هست توی بیضه. در حالت عادی ندارم و فقط گقتی میشینم میگیرم. البته وقتی نشستن و دستم به جلو و کمرم کمی خم بشه در شروع میشه. یعنی نمیتونم پای کامپیوتر بشینم بدون اینکه پامو بالا بیارم با بالشی چیزی. این درد طبیعیه بعد عمل یا تا ابد باید باهام بمونه؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۷ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      احتمالا منشا این درد از کمرتان هست و شاید هم منشا درد از کشیده شدن عضلات، تاندون ها و رباط ها باشد .
  • تصویر کاربر رضا یکشنبه ۱۷ تیر ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 261 مشاهده پرسش
    سلام
    حدود یک هفته ای که یه جوش روی بیضه هام دراومده میخواستم بدونم که یه جوش معمولیه یا ممکنه زگیل باشه؟
    درد یا سوزش نداره.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۶ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
    2. تصویر کاربر رضا شنبه ۱۶ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      ممنون
      نیاز به درمان نداره؟
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۷ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      خیر مگر از بابت زیبایی
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر مرتضی یکشنبه ۱۷ تیر ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 283 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت آقای دکتر جباری
    آقای دکتر در جواب سوالم درمورد تنگی مجرا عکس از مجرا خواسته بودین که امروز رفتم گرفتم. سوال به شرح ذیل بود.
    من 29 ساله هستم ساکن کرمان، حدود هشت سال درگیر تنگی مجرای اداری در ناحیه یکی دو سانتیمتری مثانه هستم که تا حالا چهار بار عمل باز کردن مجرا را داشتم آخرین باری که عمل کردم برمیگرده به دو سال پیش که پزشکم گفت اگر بعد از عمل نلاتون 16 بزنم دیگر تنگ نمی شود، تا دو ماه پیش همه چی خوب بود تا اینکه حس کردم تنگی به وجود آمده است اما اینبار سوند نلاتون مسافت کمتری رو طی می کرد حدود بیست سانتی متر ولی سوند رد میشود اما برای ادرار بلافاصله بعد از سوند زدن خوب است ولی بعد از هفت هشت ساعت دیگر به زور ادرار می کنم مثل اینکه مجرا چسبیده باشه، خواهش می کنم کمکم کنید باید چیکار کنم؟ ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۶ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      این تنگی براحتی با جراحی باز برای همیشه برطرف می شود تعجب می کنم که هشت سال درکیرش هستید
    2. تصویر کاربر مرتضی شنبه ۱۶ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      ببخشید من کرمان زندگی می کنم چه زمانی می توانم برای عمل جراحی مزاحم وقتتون بشم و اینکه این جراحی که عرض کردین همون ترمیم با مخاط دهان هست؟ و دائمی هست؟ جراحی نشدم چون می گفتند برای برداشتن محل تنگی بخاطر اینکه تنگی نزدیک مثانه هست و احتمال داره اعصاب مربوط به مثانه قطع شود و احتمال درد عقیم شوم .... و همه پزشکانی که عملم کردند میگفتند راهی برای درمان قطعی آن وجود ندارد. آقای دکتر بی نهایت ازتون ممنونم
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۷ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      عکسی که شما گرفته اید خوب هست ولی کامل نیست لذا بایستی در تهران عکسی تکمیلی بگیرید و اگر تنگی فقط همینی باشد که در عکس مشاهده می شود بدون پیوند مخاط دهان قابل برطرف شدن هست و تاثیری هم بر روی عقیمی تان ندارد. همکاران دیگر چون در این زمینه فوق تخصص مربوطه را ندارند لذا معمولا دست به این عمل نمی زنند.
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر مهدی یکشنبه ۱۷ تیر ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 2175 مشاهده پرسش
    سر آلتم پوستش رفته و مانند زخم شده بود . رفتم دکتر اورولژی معاینه کرد و گفت دکتر پوست برم.دکتر پوست هم دوتا کرم ترتینوئین مدیفارم وتریامسینولون ان ان داد. اما رو اون ناحیه تاثیر نزاشته و پوست خود الت هم برداشته
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۶ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      از اول چرا اینطور شده؟!
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۶ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      این داروها به نظر من تشدید می کنه
    3. تصویر کاربر مهدی شنبه ۱۶ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      چیکار باید بکنم اقای دکتر. دکتر اورولوژی فرستاد پیش دکتر پوست. این کرم ها هم فک کنم لایه بردار هستن. اما اون جایی که سر التم بود رو بهبود نکرده
    4. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۶ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
    5. تصویر کاربر مهدی شنبه ۱۶ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      به نظرتون اقای دکتر این زخم یا کنده شدن پوست علتش چیست یا چه نو اکنه ای هست و باید به دکتر اورولوژی مجددا مراجعه کنم یا دوباره دکتر پوست
    6. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۱۷ تیر ۹۷( 8 سال پیش)
      با توجه به اینکه پماد استفاده کرده اید و ظاهر و ماهیت اولیه خود را از دست داده است لذا الان قابل قضاوت برای تشخیص نیست. به هر دو تخصص می توانید مراجعه کنید.
    7. نمایش سایر 5 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین سه شنبه ۱۷ شهریور ۵ تعداد بازدید: 763 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط