اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (69 امتیاز)
  • تصویر کاربر محمدمهدی یکشنبه ۳۱ فروردین ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 437 مشاهده پرسش
    سلام من نزدیک به پنج ماه پیش دکتر رفتم برایه یک برامدگی در بیضه و سونوگرافی انجام دادم و توش نوشته بود که شما کیست در سر اپیدیدیم راست دارید بقیه چیزا معمولی بود ولی الان یکم درد دارم در بیضه سمت راست که ازار دهنده نیست من ۱۸ سالمه الان نگرانم میگم نکنه سرطانه البته به دکتر عمومی هم نشون دادم گفت چیزی نیست ولی الان اسطراب دارم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳۱ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام

      کیست اپیدیدیم سرطان نیست و هیچگاه سرطانی نمی شود نگران مباشید

  • تصویر کاربر مونا یکشنبه ۳۱ فروردین ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 588 مشاهده پرسش
    با سلام ،خواهرم دو روزه تكرر شديد ادرار به طوريكه خيلي كم دفع ادرار صورت ميگيرد اما حالت اينكه مثانه پر است و همراه با سوزش و ديدن خون در ادرار دارد،با توجه به وجود كرونا مراجعه حضوري به پزشك امكانپذير نيست چه بايد كرد تشكر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳۱ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام

      این علایم یا بدلیل عفونت مثانه هست یا سنگ

      مایعات زیاد بنوشد

      قرص سیپروفلوکساسین ۵۰۰ میلی هر ۱۲ ساعت ۵ روز

      قرص فنازوپیریدین هر ۱۲ ساعت این قرص رنگ ادرار را نارنجی می کند

      اگر‌بعد از سه روز بهتر نشد نیاز به سونوگرافی است

  • تصویر کاربر نیما دوشنبه ۱ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 355 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر
    روی التم و بیضه هام یه چیزایی مثل جوش سفید هست که وقتی پوستش کشیده میشه بیشتر دیده میشه ( چرکی یا خونی نیست )
    زیر کلاهک التم هم یکی هست که انگار با اونا فرق میکنه چند وقته چنتا دیگه هم کنارش درومده و اطراف انتهایی سر التم هم انگار زبر شده مثل جوش های ریز زیاد لطف کنید ببینید ..با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳۱ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام

      اینا همه بافت نرمال پوست الت هست

      برخی غدد فوردایس

      برخی فیبروآنژیوما

      و برخی پاپول های مرواریدی هستند

      خطری نداشته و درمانی نمی خواهند

    2. تصویر کاربر نیما یکشنبه ۳۱ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)
      مرسی جناب دکتر ..پایدار باشید
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      سلامت باشید

    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر مهدی یکشنبه ۳۱ فروردین ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 420 مشاهده پرسش
    با سلام
    اقای دکتر بنده ۳۷ سال سن دارم یک سال پیچ بیضه سمت راستم درد داشت که به دکتر‌مرامعه کردم و سونوگرافی کردم که'دکتر بهم گفت کیست در بیضه راستم هست و مشکل ندارد و بعد از مدتی درد بیضه قطع شد ولی الان دو روز است مجدد بیضه راستم درد گرفته که شدید نمیباشد و احساس میکنم به اندازه خیلی خیلی کمی بیضه راستم بزرگتر است و ادرار نیست زرد پر رنگ است که در صورت آب خوردن رنگ ادرار تغییر میکنم که اگر یک کمتر آب بخورم مجددا رنگ ادرارم زرد پررنگ میشود و این موضوع شدیدا مرا نگران کرده و به علت کرونا به دکتر‌ مراجعه نکردم ممنونم میشم اگر علت رو بگید
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری یکشنبه ۳۱ فروردین ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام‌

      شاید التهاب یا عفونت بیضه باشد احتیاطا ده روز قرص سیپروفلوکساسین ۵۰۰ هر ۱۲ ساعت و ک‌پسول سلکسیب ۱۰۰ هر ۱۲ ساعت بمدت ۱۰ روز استفاده کنید

  • تصویر کاربر مهسا سه شنبه ۲ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش) تعداد بازدید: 342 مشاهده پرسش
    سلام دکتر من حدود ۶سال پیش دستگاه تناسلیم دچار تورم زیادی شد ک با درد همراه بود ک ب دکتر مراجعه کردم و با برداشتن ترشحی از داخل واژنم گفتن چیزی نیست دوباره دوسال پیش دونه های ریزی در آلتم زد ک خود ب خود خوب شد و این چندبار برام تکرار شدباز مراجعه کردم و دکتر گفت مشکوک ب تبخال برام قرص و پماد آسیکلوویر نوشتن تا چندماه پیش دونه سفید همراه با کمی تورم در یکطرف التم شدم ب دکتر دیگه رفتم اینبارگفتند تبخال نیست و داروهایی برای عفونت قارچی تجویز کردن درضمن این دانه ها بسیار ریز زیر پوسته بیشتر و گاهیم خیلی کوچک روی پوستم اما هیچوقت زخم یا تاول مانند نبوده ک بترکه فقط تورم کم دارد ۴روز پیش رابطه داشتم و الان عود کرد درضمن بیشتر مواقعی ک پریودم این علائمو میبینم آزمایش پاپ اسمیر hiv وhpv منفی بوده
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام
      عکس بطور صحیح بارگذاری و ارسال نشده است لطفا مجدد در همین بخش ارسال کنید

    2. تصویر کاربر مهسا دوشنبه ۱ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)
      سلام دکتر الان ک دوباره این عکسهارو میفرستم دانه ها خوب شده بعد ۴روز
    3. تصویر کاربر مهسا دوشنبه ۱ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)
      عکس
    4. تصویر کاربر مهسا دوشنبه ۱ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)
      عکسها را دیدین؟
    5. تصویر کاربر دکتر محمد جباری سه شنبه ۲ اردیبهشت ۹۹( 6 سال پیش)

      سلام
      عکس بطور صحیح بارگذاری و ارسال نشده است مجدد ارسال کنید

    6. نمایش سایر 4 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین یکشنبه ۲۱ تیر ۵ تعداد بازدید: 732 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط