اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر مهگل دوشنبه ۱۴ خرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 293 مشاهده پرسش
    من سه ماه پیش نزدیکی با نامزدم داشتم که متوجه شدم ایشون زگیل تناسلی دارن و بعد دیگه نزدیکی نداشتیم تا ایشون فریز کرد حالا سوالی که مطرحه اینه که ایا ممکنه بدن من ویروس رو پس بزنه چون علامتی ندارم و اینکه اگرمبتلا بشم به همون نوع ویروسه یا ممکنه عدد ویروس فرق کنه؟؟؟ متشکرم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۴ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      بله ممکنه بدنت مقاومت کنه
      اگر مبتلا شوید به همان تیپ ویروس HPV مبتلا می شوید.
      توصیه می کنم حتما واکسن بزنید
  • تصویر کاربر Amir دوشنبه ۱۴ خرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 229 مشاهده پرسش
    من 13 سالمه و طول آلتم سه سانته
    میخواستم بدونم نیازه به دکتر مراجعه کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۴ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      بله بهتر است برای معاینه حضورا به ارولوژیست مراجعه کنید
  • تصویر کاربر حسین دوشنبه ۱۴ خرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 291 مشاهده پرسش
    با سلام
    آیا بین درد بیضه و دیسک کمر ارتباطی وجود دارد؟
    در سونوگرافی که انجام دادم واریکوسل خفیف سمت راست و چپ و هرنی چپ مشاهده شده.آیا ارتباطی بین هرنی و واریکوسل با درد بیضه وجود دارد؟
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۴ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      هم دیسک کمر، هم هرنی و هم واریکوسل می توانند درد بیضه بدهند
  • تصویر کاربر حامد دوشنبه ۱۴ خرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 266 مشاهده پرسش
    با سلام و وقت بخیر
    جناب دکتر بنده 37 سالمه شهریور 96 متوجه یک زائده روی آلتم شدم (تقریبا در وسط الت سمت چپ)که به اندازه نصف لپه بود با مراجعه به دکتر پوست و موی شهرمان زگیل تناسلی تشخیص داده شد و یک مورد خیلی کوچک مشکوک هم دیده شد که دکتر مربوطه کرایو کردند ولی نه به شکل اسپری بلکه محلول را با پنبه به نقاط مورد نظر مالیدند که برطرف شدند.
    مراجعه دوم در بهمن ماه 96 بود که دو عدد به اندازه نوک خودکار مشاهده و کرایو شد.
    مراجعه سوم در تاریخ 97319 جهت چک اپ بود که چیزی مشاهده نشد و عملی هم انجام نگردید.
    مراجعه چهارم در تاریخ 9736 بود که 4 عدد پایین تر از ناف طبق عکس های پیوستی مشاهده و کرایو شد در ضمن چند عدد هم جوش چربی را کرایو کردند جهت زیبایی.البته همان طور که عرض کردم محل های قهوه ای و قهوه ای تیره که در عکس ها مشاهده میکنید مربوط به اثر کرایو می باشد اندازه زگیل ها را در بالا مرحله به مرحله خدمت شریفتان عرض نمودم .
    لطفا من را راهنمایی کرده و نظرتان را اعلام نمایید لازم باشد آمادگی دارم تهران برسم خدمتتون.خیلی نگران هستم تکلیف من چی خواهد شد و آیا آزمایشی هست که از نوع این زگیل ها با خبر شوم و ایا مکان تبدیل به سرطان وجود دارد یا خیر ؟خیلی ممنونم دکتر عزیز و مهربانم.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۴ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      با توجه به انجام کرایو تشخیصی را تمی توانم مطرح کنم ولی اگر زگیل باشد با نمونه برداری میشه نوع ویروس را تعیین کرد. خوبی لیزر اینه که ضایعات را بصورت نقطه ای می زند نه اینقدر وسیع و پخش!!!!......
      توصیه هایی که برای کنترل زگیل تناسلی و کاهش میزان عود و در بعضا ریشه کنی آن می شود:
      • عدم اصلاح موهای ناحیه تناسلی با تیغ وترجیحا استفاده از ماشین های اصلاح سر با شماره نه چندان پائین
      • نخاراندن ناحیه تناسلی
      • عدم خشک کردن ناحیه تناسلی با حوله بصورت مالشی
      • عدم استفاده از لیف در ناحیه تناسلی
      • کم کردن دفعات نزدیکی در صورت ابتلای همزمان شریک جنسی
      • قطع رابطه جنسی غیر ایمن
      • استفاده از کاندوم
      • چکاپ دوره ای توسط خود فرد و نیز پزشک با درشت نمایی مناسب
      • درمان سریع هر ضایعه جدید ترجیحا با روش های سریع الاثرتر مثل لیزر
      • تقویت سیستم ایمنی از طریق:
      o عدم استفاده از دخانیات و الکل
      o استفاده از سبزیجات و میوه جات تازه بویژه سیر تازه
      o استفاده از مکمل ها و آنتی اکسیدان ها
      o ورزش
  • تصویر کاربر کارن دوشنبه ۱۴ خرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 265 مشاهده پرسش
    مجاری ادرار درود و خسته نباشید.از خوزستان تماس میگیرمّ.پسرم الان تو 12ماه.مشکل هیپوسپادیاس داره.مجرای ادارش تقریبا وسط البته یه مقدار بالاتر از وسط قرار گرفته.(به سمت سر الت ).باتوجه به عکسی که گذاشتین میشه نوع Midpenile
    اهواز رفتم برا عمل بم گفتن سوراخشو تا نزدیکی سرالت میاریم یعنی تقریبا زیر سر الت.اینجا بم گفتن بیشتر از این امکانش نیست ّ.میخاستم ببینم این تنها راه حلشه یا میشه مجاری رو تا سر الت جای اصلی خودش اوردّ.!!!
    میخاستم بدونم اکه الان عملش نکنم تا چن ماه دیکه بازم میشه عملش کرد_!
    من عسلویه کار میکنمّ.چن روز دیگهباید برگردمّ.دربدر دنبال جواب سوالامم.حیرون شدم.
    ممنون میشم زودتر جوابمو بدین
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری دوشنبه ۱۴ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام
      البته باید دید ولی تا سر الت هم میشه اورد
      مشکلی نیست اگر دیرتر هم عمل کردید
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۱۹ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط