اسپرماتوسل و راه تشخیص آن

در این مقاله مطالعه می کنید:

در این مقاله مطالعه می کنید:

اسپرماتوسل (Spermatocele) که به آن کیست اپیدیدیم نیز گفته می‌شود، یک کیسه بافت نرم و حاوی مایع است که در لوله‌ی بالای بیضه (اپیدیدیم) ایجاد می‌شود. در ادامه مقاله جزییات بیشتری را توضیح خواهیم داد.

اسپرماتوسل چیست؟

اسپرماتوسل یک توده کیست مانند است که بر روی اپیدیدیم (اپیدیدیم مجرای انتقال اسپرم است که بصورت یک لوله ی باریک در هم پیچیده در پشت و بالای بیضه قرار دارد و به آن چسبیده است) ایجاد می شود. این توده بدخیم نبوده و عموما بدون درد است و توسط یک مایع شفاف و شیری رنگ که ممکن است حاوی اسپرم باشد پر شده است. علت دقیق ایجاد اسپرماتوسل مشخص نیست اما ممکن است ناشی از مسدود شدن یکی از لوله های انتقال اسپرم باشد.

اسپرماتوسل

 ایا کیست بیضه باعث ناباروری میشود؟

اسپرماتوسل شایع بوده و باعث ناباروری نشده و نیاز به درمان ندارد. اگر اندازه ی اسپرماتوسل خیلی بزرگ شود که ایجاد ناراحتی کند ممکن است برای درمان نیاز به جراحی باشد.

نشانه های اسپرماتوسل

 توده بیضه معمولا علائم و نشانه ای نداشته و اندازه ی آن ممکن است ثابت باقی بماند. ولی اگر خیلی بزرگ شود احتمال دارد باعث علائم زیر شود:

  •  ▪️ احساس درد یا ناراحتی در بیضه
  •  ▪️ احساس سنگینی در بیضه
  •  ▪️ احساس وجود توده یا پری پشت و بالای بیضه

مثانه عصبی

علل به وجود آمدن کیست بیضه

علت اسپرماتوسل نامشخص است. توده بیضه ممکن است به دلیل انسداد یکی از لوله های انتقال اسپرم در درون اپیدیدیم باشد. ضربه و التهاب نیز ممکن است در انسداد لوله های انتقال سپرم نقش داشته باشند.

عوامل خطر چندانی برای بروز اسپرماتوسل بجز افزایش سن وجود ندارد. ولیکن اسپرماتوسل ها غالبا در مردان بین سن 20 تا 50 سال یافت می شود.

عکس اسپرماتوسل

 عوارض توده بیضه

بعید است که اسپرماتوسل، باعث عوارض شود.

با اینحال، اگر اسپرماتوسل دردناک شود یا رشد کرده و آنقدر بزرگ شود که باعث ناراحتی شود، ممکن است برای برداشتن توده بیضه نیاز به جراحی شود. برداشتن اسپرماتوسل با جراحی ممکن است باعث آسیب اپیدیدیم یا لوله انتقال اسپرم (مجرای واز – مجرایی که اسپرم را از اپیدیدیم به آلت تناسلی منتقل می کند) شود.آسیب به هر کدام از این مجاری می تواند منجر به ناباروری شود. عارضه ی احتمالی دیگر که می تواند بعد از جراحی رخ دهد عود اسپرماتوسل است، اگر چه این حالت نادر است.

بیماری پیرونی

 تشخیص اسپرماتوسل

از آنجایی که توده بیضه معمولا بدون علامت است، ممکن است فقط در زمان معاینه بیضه توسط خودتان کشف شود، یا اینکه توسط پزشک در یک معاینه معمولی تشخیص داده شود. توصیه می شود که درصورت لمس هرگونه توده ای در بیضه، برای بررسی بیشتر و رد هرگونه بیماری جدی تری مثل سرطان بیضه به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورت درد یا تورم در بیضه حتما به پزشک مراجعه کنید.

برخی بیماری ها می توانند باعث درد بیضه شوند، که برخی از آن ها نیاز به درمان فوری دارند. برای تشخیص اسپرماتوسل، نیاز به معاینه توسط پزشک می باشد. اگرچه توده بیضه عموما دردناک نیست، ولی امکان دارد بهنگام معاینه توده توسط پزشک کمی احساس ناراحتی کنید.

ممکن است برای تشخیص نیاز به اقدامات زیر باشد:

عبور دادن نور:

دراین روش پزشک با چراغ قوه نور را از توده عبور می دهد. در اسپرماتوسل، نور از مایع عبور خواهد کرد ولی اگر توده توپر باشد نور عبور نمی کند.

سونوگرافی بیضه:

اگر روش عبور دادن نور نتواند به تشخیص کمک کند، سونوگرافی می تواند کمک کننده باشد. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری ایجاد خواهد شد، که می تواند برای رد تشخیص تومور بیضه یا دیگر علل تورم کیسه بیضه کمک کند.

درمان اسپرماتوسل

اگرچه احتمالاً اسپرماتوسل خود به خود از بین نمی رود، اما اکثر اسپرماتوسل ها نیازی به درمان ندارند. آنها معمولاً درد و عوارض ایجاد نمی کنند. اگر درد بیمار زیاد باشد، پزشک ممکن است داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (تیلنول و …) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin IB ، …) را توصیه کند.

در ادامه می توانید فیلم درمان اسپرماتوسل را مشاهده کنید.

عمل جراحی اسپرماتوسل

روشی به نام اسپرماتوسلکتومی به صورت سرپایی  و با استفاده از بی حسی موضعی یا عمومی انجام می شود. جراح، برشی را در ناحیه اسکروتوم ایجاد می کند و اسپرماتوسل را از اپیدیدیم جدا می کند. پس از عمل ممکن است شما به وسیله تعداد زیادی گاز استریل پانسمان شوید تا از فشار بر روی آن محافظت کرده و از محل برش محافظت کنید. پزشک ممکن است به شما بگوید:

 ▪️ بسته های یخ را به مدت دو یا سه روز بمالید تا تورم کم شود.

 ▪️ برای دو یا یک روز داروهای ضد درد خوراکی مصرف کنید.

 ▪️ بین یک تا سه هفته پس از عمل برای معاینه مراجعه کنید.

عوارض احتمالی ناشی از برداشتن جراحی که می تواند روی باروری تأثیر بگذارد شامل آسیب به اپیدیدیم یا لوله ای است که اسپرم را منتقل می کند (vas deferens). همچنین ممکن است اسپرماتوسل حتی پس از عمل دوباره عود کرده و برگردد.

تاثیر قرص ترازوسین بر اسپرم

ترازوسین (Terazosin) از خانواده داروهای آلفابلاکر (Alpha-blockers) است که عمدتاً برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و فشار خون بالا تجویز می‌شود. تأثیر این دارو بر سیستم تولیدمثل مردان و پارامترهای اسپرم از چند جنبه علمی قابل بررسی است:

۱. تأثیر بر انزال (شایع‌ترین اثر)

مهم‌ترین تأثیر ترازوسین بر سیستم تولیدمثل، مربوط به فرآیند انزال است.

انزال پس‌گرد (Retrograde Ejaculation): این دارو با شل کردن عضلات گردن مثانه، ممکن است باعث شود مایع منی در هنگام انزال به جای خروج از آلت تناسلی، به داخل مثانه برگردد.

احساس ناراحتی هنگام انزال

کاهش حجم منی: به دلیل همان مکانیسم شل‌کنندگی عضلات مجاری، ممکن است فرد متوجه کاهش حجم مایع خارج شده شود.

نکته علمی: برخلاف داروهایی مثل “تامسولوسین” یا “سیلودوسین”، میزان بروز اختلال انزال در ترازوسین بسیار کمتر است (حدود ۰.۶٪ تا ۱.۴٪).

۲. تأثیر بر کیفیت و تعداد اسپرم

یافته‌های علمی در این زمینه جالب و گاهی متفاوت است:

بهبود در موارد خاص: برخی مطالعات (مانند تحقیق Gregoriou) نشان داده‌اند که ترازوسین در مردانی که دچار کاهش تعداد اسپرم با علت نامشخص (Idiopathic Oligozoospermia) هستند، می‌تواند باعث افزایش تعداد اسپرم و حجم مایع منی شود. فرضیه این است که دارو با کاهش تنش عضلانی در مجاری اسپرم‌بر، جریان منی را تسهیل می‌کند.

  • عدم تغییر در شکل اسپرم: اکثر تحقیقات تأیید می‌کنند که این دارو تأثیر منفی بر مورفولوژی (شکل ظاهری) و تحرک اسپرم ندارد.

۳. تأثیر بر باروری (Fertility)

ترازوسین به‌ طور مستقیم باعث ناباروری نمی‌شود. تنها در صورتی که باعث انزال پس‌گرد شدید شود، رسیدن اسپرم به بدن زن با مشکل مواجه می‌شود که این وضعیت با قطع دارو کاملاً برگشت‌پذیر است. در مطالعات انسانی، هیچ شواهدی مبنی بر ایجاد نقایص ژنتیکی در اسپرم یا آسیب به جنین در صورت مصرف دارو توسط پدر گزارش نشده است.

۴. تأثیر بر عملکرد جنسی

در موارد نادری (کمتر از ۱٪)، گزارش‌هایی از اختلال نعوظ (Impotence) یا کاهش میل جنسی وجود دارد، اما این عارضه جزء موارد شایع ترازوسین محسوب نمی‌شود و در بسیاری از افراد، بهبود علائم ادراری حتی می‌تواند کیفیت زندگی جنسی را ارتقا دهد.

علل زود انزالی

جمع‌بندی علمی

ترازوسین نه تنها برای اسپرم “سمی” نیست، بلکه در برخی پروتکل‌های درمانی برای بهبود تعداد اسپرم در مردان مبتلا به اولیگوزواسپرمی استفاده شده است. اصلی‌ترین دغدغه، احتمال بسیار ضعیف اختلال در انزال است که با قطع دارو برطرف می‌شود.

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری تناسلی و فوق تخصص ارولوژی ترمیمی

تصویر  دکتر محمد جباری
دکتر محمد جباری

دکتر محمد جباری جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و تناسلی همچنین فلوشیپ فوق تخصصی ارولوژی ترمیمی فارغ التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی و عضو هیئت علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و عضو انجمن علمی ارولوژی ایران می باشد.

آیا این مطلب مفید بود؟ لطفا به آن امتیاز دهید
4.2/5 - (70 امتیاز)
  • تصویر کاربر ف.ن جمعه ۴ خرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 337 مشاهده پرسش
    عرض سلام و خسته نباشید.

    دکتر پارتنر من روی آلتش برآمدگی جوش مانندی داره که رنگش با رنگ پوستش هیچ فرقی نداره؛ وقتی لمسش می‌کنم مثل بقیه‌ی نقاطه و سفت یا زمخت نیست و حالتیه ک انگار زیرش رگه. سوزش خارش و دردی هم نداره و فقط همون یدونست. (عکس ضمیمه شد.) وقتی ازشون پرسیدم گفت نمیدونه چیه و هیچوقت هم براش مهم نبوده. و از مراجعه به دکتر امتناع می‌کنه.
    اما من کمی نگرانم و بخاطر همین موضوع رابطه‌ی کامل باهاش برقرار نمی‌کنم.
    ممنون میشم در این مورد کمکم کنید که آیا این علائمی از یک بیماری جنسی می‌تونه باشه؟

    سوال دیگه ای هم دارم. این آقا ۲۷ سال سن دارن و مدعی هستن تا بحال هیچ رابطه‌ی جنسی‌ای نداشتن.
    موقع رابطه‌ی جنسی آلتشون به طور کامل نعوظ نمی‌کنه. یا اگر نعوظش کامل بشه ۳۰ ثانیه هم طول نمیکشه که دوباره از بین میره... اوایل خیلی هم زود ارضا میشد و حتی قبل از رسیدن به نعوظ نصفه و نیمه هم ارضا میشد. الان بهتر شده اما باز هم نعوظش کامل نمیشه یا ۳۰ ثانیه بیشتر دووم نمیاره... به طوری که فکر می‌کنم اگر بخوایم رابطه‌ی کامل داشته باشیم ایشون در دخول کردن به مشکل می‌خورن.
    آیا این مشکل چیزی هست که نیاز به درمان داشته باشه؟ یا بخاطر عدم رابطه‌ی ایشون تا ۲۷ سالگیه و ممکنه به مرور زمان با رابطه‌های منظم درست بشه؟ درصورت نیاز به درمان آیا مشکل اساسی ای هست؟ یا میشه به راحتی با صبوری برطرفش کرد؟

    پیشاپیش ممنون از زمانی که برای پاسخ دهی گذاشتید.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۴ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
  • تصویر کاربر محمد جمعه ۴ خرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 321 مشاهده پرسش
    با سلام جناب دکتر بنده الان 33 سالم هست تا سن حدود 14 الی 15 سالگی شب ادراری داشتم رفتم پیش دکتر روانشناس و مشکل حل شد بعد از اون قضیه کم کم خوب شد ولی بندرت دوباره شب ادراری دارم ولی با فاصله زیاد مثلا دو الی 3 بار در سال و این خیلی نگران کننده است میخواستم ببینم این قضیه با محتلم نشدن در ارتباط هست و دوم اینکه با اعصاب در ارتباط هست مثلا اتفاقاتی که در دوران کودکی اتفاق افتاده مانند طلاق
    سپاس از لطف و همکاری شما
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۴ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
    2. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۴ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر محمدرضا جمعه ۴ خرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 336 مشاهده پرسش
    با سلام و عرض ادب
    اینجانب سی سالم هست مجرد هستم مشکل هورمونی دارم تستسترونم پایین هست پرولاکتینم بالاست واریکوسل سطح یک و هیدروسل و کیست ساده به اندازه ۲ mm در اپیدیدیوم دارم، آیا نیاز به عمل جراحی دارم؟ اگر مشکلات هورمونی را حل کنم آیا واریکوسل و هیدروسل بهبود میابد؟ کیست آب میشود؟؟ ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۴ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
  • تصویر کاربر صالح جمعه ۴ خرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 338 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشد
    من 20 سالمه و بعد از ادرار که کمی به خودم فشار وارد میکنم مایعی غلید و تقریبا سفید به آرامی از من خارج میشه میخواستم بدونم این همان منیه چون هر دو سه روز یکبار تکرار میشه و از بس که غسل کردم پوستم کنده شد
    و نکته بعد این که همش بعد از ادار احساس میکنم هنوز مقداری از ادرار در مجاری ادراری باقی مانده و بعد از بلند شدن اون مقدار از من خارج میشه و بعد از ادرار اگه خم بشم باز هم این اتفاق می افته
    لطفا راهنماییم کنید و اگه مشکل از پروستات هست راهی غیر از قرص خوردن وجود داره ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۴ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
  • تصویر کاربر محمد شنبه ۵ خرداد ۹۷( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 275 مشاهده پرسش
    باسلام خدمت شما.دیروز بعد از شیو متوجه این برامدگی در قسمت کناری وابتدایی بیضه شدم .نگرانم کرد .عکس رو هم براتون میفرستم .قابل ذکر هست که ما در خانواده ارث خال گوشتی داریم و در واقع اکثر خانواده درجه یک این منگوله هایه گوشتیرو دارن .راهنمایی بفرمایید که آیا خدا ناکرده این زگیل تناسلی هستش یا خیر .با تشکر فراوان .وهمچنین بفرمایید که من اگه بخوام بچه دار شم چه ریسکهایی برام داره.ممنون از پاسختون دکتر عزیز.
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۴ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
    2. تصویر کاربر محمد جمعه ۴ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      با سلام .ممنون از پاسختون .نگرانی و تعجب من از این هست که من رابطه جنسی خطرناک نداشتم. و همچنین به بهداشت فردی خیلی حساسم و همسرم هم همینطور .با توجه به گفتهام ۲ عکس دیگه میفرستم تا بیشتر بررسی بشه و قطعیت تشخیص بالاتر بره .تا خیالم راحت بشه. باز هم از حوصله و جوابگویی شما سپاسگزارم
    3. تصویر کاربر دکتر محمد جباری جمعه ۴ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
    4. تصویر کاربر محمد جمعه ۴ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      سلام دکتر عزیز.ممنونم و کمال تشکر دارم از شما که به من اطمینان خاطر داددید......
    5. تصویر کاربر محمد جمعه ۴ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      عذرخواهم دوباره پیام میدم .اگه امکانش هست حالا که خاطرم بابت زگیل تناسلی راحت شد به نظرتون چی میتونه باشه؟ ممنونم از توجه شما
    6. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۵ خرداد ۹۷( 8 سال پیش)
      احتمالا اسکین تک
    7. نمایش سایر 5 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر امین پنجشنبه ۱۹ شهریور ۵ تعداد بازدید: 768 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    یک ماهه که جراحی اصلاح کوردی کردم. به پزشک خودم دسترسی ندارم، چه کار کنم که ورم قسمت برش جراحی زودتر خوب بشه؟ آخه آلتم بخاطر تورم این قسمت بد شکل شده، حتی موقع نعوظ هم ورمش مشخصه. پماد، کرم، روغن یا دارویی داریم یا کاری کنم که زودتر خوبش کنه؟
    یه سوال دیگه، راهی هست که بی حسی سر آلتم زودتر خوب بشه و حسش زودتر برگرده؟
    قبلا از پاسخگویی شما ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر محمد جباری شنبه ۱۹ بهمن ۹۲( 1 دهه پیش)
      سلام
      راهی وجود ندارد با گذشت زمان بتدریج بهتر می شوید
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط